Showing posts with label woman-health. Show all posts
Showing posts with label woman-health. Show all posts

Placenta Previa အခ်င္း ေရွ႕ေရာက္ျဖစ္ျခင္း


အေမး -
သမီး 17 weeks ပတ္တုန္းက ရိုက္ထားတဲ့ Ultrasound Result နဲ႔ အခု 36 weeks မွာ ရိုက္ထားတဲ့ Ultrasound Result ကို ပို႔ေပးလုိက္ပါတယ္ရွင့္။ သမီးသိခ်င္တာေလးကို ေျဖေပးပါဦးေနာ္။ ေနာက္ဆံုးရာသီလာခဲ့တဲ့ရက္က (3.9.2013) ပါ။ OG ကေတာ့ 36 weeks လို႔ေျပာပါတယ္။ Ultrasound Result မွာက်ေတာ့ 34+ လို႔ေရးထားပါတယ္။ ကေလးႏွင့္ Ultrasound Result ကိုက္၊ မကိုက္ေလးလည္း ေျပာေပးပါဦးေနာ္။
(၁) သမီးေမြးမဲ့ Due Date ေလးတြက္ေပးပါဦးေနာ္။
(၂) ကေလး အေနအထားႏွင့္ သာမန္ေလာက္ပဲလား၊ ထြားလားဆိုတာေလးပါ
(၃) Ultreasound Result အရ သမီး ရိုးရိုးေမြးရမည္လား၊ ခြဲေမြးရမည္လားရွင့္
(၄) ေျခလက္အဂၤါစံု၊ မစံု ႏွင့္ တစ္စံုတစ္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ရိွရင္လည္း ေျပာၾကားေပးပါဦးေနာ္

အေျဖ -
၁။ ေစာရိုက္တာအရ ခန္႔မွန္းေမြးရက္ = ၄-၆-၂ဝ၁၄
၂။ ေနာက္ရိုက္တာအရ ခန္႔မွန္းေမြးရက္ =၂၃-၅-၂ဝ၁၄
၃။ ရာသီရက္အရ ခန္႔မွန္းေမြးရက္ = ၇-၆-၂ဝ၁၄
၄။ အခ်င္းေအာက္က်ေနလို႔ ခြဲေမြးရပါမယ္။
၅။ က်န္တာေတြေကာင္းပါတယ္။

အေမး -
ကေလးက သာမန္ေလာက္ပဲလား။ ထြားပါလားရွင့္။ ခြဲေမြးရမည္ဆိုလွ်င္ ကေလးက ထြားလို႔ရပါလားရွင့္။

အေျဖ -
မဟုတ္ဘူး။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ပါ။ ကေလးေရွ႕မွာ။ အခ်င္းေအာက္မွာရွိေနတယ္လို႔လဲေရးတယ္။

Low lying placenta အခ်င္းေအာက္ဖက္မွာ ကပ္တယ္ဆိုရင္ မူမမွန္ ျဖစ္ေနတာပါ။ မေမြးခင္ ေသြးဆင္းတာကို (APH) ေခၚတယ္။ အေရးၾကီးတယ္။ ကေလးဟာ ကိုယ္ဝန္ ဘယ္အရြယ္ရေနေန ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ဖြါးလို႔ မရႏိုင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ ရင့္တာဆိုရင္ ေသျခာေပါက္ (LSCS) ဗိုက္ခြဲေမြးရတယ္။

အခ်င္းက ေနရာမွန္ ျပန္မေရာက္ႏိုင္ပါ။ ကေလးအေနအထားကသာ ျပင္သြားတတ္တယ္။ အခုတခါ အဲလိုျဖစ္ေပမဲ့ ေနာင္ ကိုယ္ဝန္ေတြမွာ ပံုမွန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါက လူကေန လုပ္ေပးႏိုင္တာသာ ျဖစ္တယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ ေျပာရရင္ ကံတရားပါဘဲ။ မိဘေတြ ခ်ိဳ႕ယြင္းၾကလို႔ မဟုတ္ပါ။ သေႏၶတည္တည္ခ်င္း အခ်င္းကပ္တာက သားအိမ္ အထက္ပိုင္းမွာ ပံုမွန္ကပ္ရမွာကို ေအာက္မွာ သြားကပ္လို႔ ဒီလိုျဖစ္လာတာ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၂၅ဝ မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕စာရင္းဇယားေတြအရ ဝ႕၅% (၂ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္) လို႔ ဆိုတယ္။ ယမုန္နာ-ေဆးခန္း အခုစာေရးတဲ့ အခ်ိန္မထိ ကေလး ၂ဝဝ တိတိ ေမြးေပးျပီးျပီ။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္သူ ၂ ေယာက္ ေတြ႔ရတယ္။ ဆန္းစစ္တဲ့ အေရအတြက္ နည္းလြန္းလို႔ ၁% ရွိမယ္ဆိုျပီး၊ သုေတသနသေဘာ ေျပာမရပါ။

ဒီဂရီ (အေျပာ့-အျပင္း) ၃ မ်ိဳး ခြဲျခားတယ္။ အခ်င္းက သားအိပ္အဝကို ဘယ္ေလာက္အထိ ဖံုးေနသလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အစြန္းေလးမွာ ဖံုးတာ ၄၅%၊ တဝက္တပ်က္ဖံုးတာ ၅ဝ% နဲ႔ လံုးလံုးဖံုးတာ ၅% ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က အတန္းအစား ၄ မ်ိဳးခြဲတယ္။ စာသင္ၾကားရာမွာသာ အေရးပါတာပါ။

Placenta Previa အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ျဖစ္ျခင္း
မေမြးခင္ ေသြးဆင္းတာ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Placental abruption သားအိမ္တြင္းမွာ အခ်င္းကြာတာ ျဖစ္တယ္။ အခုျဖစ္ေနတာက Placental Previa အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ျဖစ္တာပါ။ ေမးတဲ့သူမွာ ျဖစ္ေနတာကို သိတာက ကိုယ္ဝန္ ၂ဝ ပါတ္ဆိုေတာ့ ဒုတိယ ၃ လ အပိုင္းထဲမွာ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ကို ၃ လ စီ ပိုင္းျပီး၊ ေလ့လာရတယ္။ ေမြးကာနီးမွ သိရတာထက္ နဲနဲ ေတာ္ေသးတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။

ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုယ္ဝန္ ၁၆ ပါတ္မွာ သားအိမ္ အတြင္း မ်က္ႏွာျပင္ရဲ႕ ၂၅-၅ဝ% ကို အခ်င္းက ေနရာယူထားတယ္။ တတိယ ၃ လပါတ္ေရာက္ရင္ သားအိမ္-ေအာက္ပိုင္းလို႔ ေခၚတဲ့ အေရးပါတဲ့ Lower uterine segment ျဖစ္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အတြင္းမ်က္ႏွာေနရာ ပိုက်ယ္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သားအိမ္အဝနဲ႔ ေဝးတာ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိတယ္။ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ရွိတာ ေျပာရရင္ ဒုတိယ ၃ လထဲမွာ အဆင့္ (၃) လံုးလံုး ပိတ္ေနသူေတြထဲက ၉ဝ%၊ နဲနဲသာ ပိတ္ေနသူေတြထဲက ၉၅% ေတြဟာ သူ႔အလိုလို အေျခအေန ေကာင္းလာႏိုင္တယ္။ အရင္ေျဖစာမွာ အခ်င္း ေနရာ ေျပာင္းသြားတာ မရွိဘူးလို႔ ေျဖခဲ့တယ္။ အခုလိုရွင္းမွ အခ်င္း ေနရာ ေျပာင္းတာ မဟုတ္၊ သာအိမ္ အတြင္းမ်က္ႏွာျပင္ က်ယ္လာတာလို႔ နားလည္ေစခ်င္တယ္။ Ultrasound ထပ္ရိုက္ရလိမ့္မယ္။

ေန႔ေစ့လေစ့အထိ အခ်င္းက သားအိမ္အဝမွာကပ္ေနရင္ အေရးၾကီးျပီ။
ကေလးအတြက္ဆိုရင္ -
၁။ ေသြးလံုေလာက္ေအာင္ မရလို႔ မေကာင္းတာ (ဆံုးသြားတာ) ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
၂။ (IUGR) အထဲမွာ ကေလးၾကီးထြားမႈ အားနည္းေစမယ္။
၃။ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ တျခားကေလးေတြထက္ ပိုမ်ားႏိုင္ေျခရွိတယ္။

မိခင္ေလာင္းအတြက္ဆိုရင္ -
၁။ အသက္ကို ျခိမ္းေျခာက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေသြးဆင္းျခင္း၊
၂။ ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္း၊
၃။ ေမြးဖြါးျပီး သူမ်ားထက္ ေသြးပိုဆင္းျခင္း၊
၄။ Placenta accreta အခ်င္းက ရွားရွားပါးပါး သားအိမ္-ၾကြက္သားအထိ တြယ္ကပ္ျခင္း၊

Placenta previa ဆိုတာ သိတာနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကို လံုးဝနားေစရမယ္။ လိုမယ္ထင္ရင္ ေဆးရံုတင္ပါ။ လိုမယ္ဆိုတာ ကိုယ္ဝန္ အႏု-အရင့္၊ ကေလးအေျခအေနေတြ ၾကည့္ရမယ္။ ကေလးအဆုပ္ ရင့္သန္ေအာင္ Steroid shots ေဆးထိုးရတတ္တယ္။ ေသြးဆင္းေနတာ မရပ္ရင္ေတာ့ ခြဲေပေတာ့။

အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ျဖစ္ရသူေတြထဲမွာ -
- အသက္ၾကီးသူ၊ ငယ္လြန္းသူေတြကိုလဲ ထည့္ႏိုင္တယ္။
- ကေလးအေမြးမ်ားသူ၊
- အမႊာျဖစ္လို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ Erythroblastosis ျဖစ္လို႔ အခ်င္းအရြယ္ သိပ္ၾကီးေနသူ၊
- အရင္ကလဲ LSCS သားအိမ္ကိုခြဲစိတ္ခံရဘူးသူ၊ D and C သားအိမ္ျခစ္ဘူးသူေတြ ပါေနတယ္။

(APH) မေမြးမီ ေသြးဆင္းျခင္း မွန္သမွ်ထဲက အမ်ာဆံုးျဖစ္တာ PP အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ျဖစ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာဘာသာျပန္က အဂၤလိပ္ေဆးစာ ေရွ႕ကသြားတယ္ ဆိုတဲ့အတိုင္း မွန္တယ္။ ဘာရဲ႕ ေရွ႕ကလဲ။ ကေလးေရွ႕က။ ကေလးဖြါးတယ္ဆိုတာ ဒုတိယအဆင့္ ကေလးက အရင္ေမြးျပီး တတိယအဆင့္ေရာက္မွ အခ်င္းက ဆင္းရမွာ။

ေသြး နဲ႔ အက်ိအခြ်ဲနဲ႔ ေရာဆင္းတာကို Show ေခၚတယ္။ ပံုမွန္ ကေလးဖြါးကာနီးသူတိုင္း ျဖစ္တယ္။ APH ျဖစ္လို႔ ေသြးဆင္းတာက နီနီရဲရဲ၊ ဗိုက္လဲ မနာဘဲ ဆင္းတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ေန႔လည္ခင္းမွာ စဆင္းတာ မ်ားတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၂၄ ပါတ္ ေက်ာ္သူေတြမွာ အဲလိုျဖစ္ရင္ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ကို သံသယရွိရေတာ့မယ္။ ႏုေသးရင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္စာရင္းထဲ ဝင္မယ္။

(VE) ေမြးလမ္းကို လက္နဲ႔ စမ္းတာမွာ အထူး သတိထားရတယ္။ စမ္းတဲ့လက္က သားအိမ္အဝမွာ ဘာရွိသလဲ ေသျခာေအာင္ စမ္းရင္း ကပ္ေနတဲ့ အခ်င္းကို ထိုးခြါေပးသလို ျဖစ္တတ္တယ္။ သတိၾကီးတဲ့ ဆရာဝန္ေတြက သံသယရွိေနရင္ ခြဲေမြးႏိုင္ေအာင္ ျပင္ဆင္မႈေတြ အရင္လုပ္တယ္။

ေတာမွာ ဒါမွမဟုတ္ ခြဲစိတ္ကရိယာ မရွိတာမ်ိဳးၾကံဳရင္ ေမြးလမ္းကေန ေမြးေပးနည္းလဲ ၾကံဖန္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ၂ နည္း ရွိတယ္။ မေအကို ကယ္ဘို႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

LSCS ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္း


သမီးက အခ်င္းအဲဒီလို အေျခအေနျဖစ္ေနေတာ့ စိုးရိမ္ရပါလားရွင့္။ ေသြးေတြဘာေတြေတာ့ ဆင္းျခင္းမရိွပါ၊ လႈပ္လႈပ္္ရွားရွားလည္းေနပါတယ္ရွင့္၊ ဆီးစပ္ေတြ ဘာေတြလည္းမကိုက္ပါရွင့္၊ သမီးစိုးရိမ္လို႔ပါရွင့္။ ဘယ္လို ျပဳမူေနထုိင္ရမလဲဆိုတာေလးကို ေျပာျပေပးပါေနာ္၊ ကေလးေကာင္းဖို႔အတြက္ ေစာေမြးသင့္ပါလားရွင့္။

လံုးဝစိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ (၁) ဗိုက္နာရင္ (၂) ေသြးဆင္းရင္၊ (၃) အရည္ဆင္းရင္ ခ်က္ခ်င္း ခြဲစိတ္ေမြးဖြါးေပးမဲ့ေဆးရံုကို သြားပါ။ ခြဲစိတ္ေမြးဘို႔ အစစျပင္ဆင္ထားပါ။ ဗိုက္မနာခင္လဲ ခြဲေမြးမဲ့ရက္ကို ၾကိဳတင္သတ္မွတ္ျပီး ခြဲႏိုင္ပါတယ္။

ကေလးမီးဖြါးတာမွာ ပံုမွန္ေမြးဖြါးျခင္းဆိုတဲ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနဖြါးတာကအေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနေတာင္မွ ဘာအကူအညီမွ မပါဘဲ၊ ဓမၼတာ-ထံုးစံအတိုင္းေမြးႏိုင္တာက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနေမြးရာမွာလဲ တခါတေလကူရတာေတြ ရွိတယ္။ သားဦးေမြးရင္ ေမြးလမ္းကို Episiotomy ခ်ဲ႕ေပး-ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရတာ။ သားအိမ္ညွစ္အားနည္းေနရင္ Oxytocin ေဆးကို Drip ထဲထည့္ သြင္းေပးရတာ။ ကေလးေခါင္းထြက္တာ ၾကာမေနေစခ်င္လို႔ Forceps delivery ညွပ္ဆြဲ၊ Vaccum extraction ေလစုပ္စက္နဲ႔ ဆြဲကူေမြးေပးရတာ။ လံုးဝအနာမခံခ်င္လို႔ Epidural delivery ဆိုတဲ့ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးတာလည္းရွိေသးတယ္။

ရိုးရိုးမဟုတ္ႏိုင္လို႔ ခြဲေမြးရတာမွာ “ဘာလို႔ ခြဲေမြးရသလဲ။” “မခြဲရင္ မရဘူးလား။” “တကယ္ကိုမရဘူးလား” ဆိုတာေတြ သိရလိမ့္မယ္။ မခြဲရင္လည္းရတယ္ ဆိုတာနဲ႔ ခြဲကိုခြဲရမွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေန႔ေကာင္းရက္သာေရြး ခြဲေမြးခ်င္သူေတြလည္း ရွိတယ္။ တခါတေလ ဆရာဝန္ကစိတ္မရွည္လို႔၊ Risk ကိုနဲနဲေလးမွ မယူခ်င္လို႔ ခြဲတာလည္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြကေတာ့ ခြဲေပးရင္ လူနာဆီကေငြပိုယူလို႔ရတာမို႔၊ လံုေလာက္ေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္ဘဲ ခြဲတာလည္း တကယ္ရွိပါတယ္။

ေမြးလမ္းကေနေမြးမရလို႔ ခြဲရတာမွာတျခားေရြးစရာလမ္းမရွိတာမို႔ ခြဲေမြးတာအေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ CPD ကေလးေခါင္းနဲ႔ မိခင္ေမြးလမ္းမတန္တဆ ျဖစ္တာ။ ဒါမွာလည္း ၂ မ်ိဳး။ မေအရဲ႕ အရိုးကြင္းကက်ဥ္းေနတာနဲ႔ ကေလး ေခါင္းက ပံုမွန္ထက္ ၾကီးေနတာ။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ရပ္လံုးကခြဲကိုခြဲရမယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးက Placenta previa အခ်င္းဟာပံုမွန္ရွိရမဲ့ သားအိမ္အဝနဲ႔ ေဝးရာမွာမဟုတ္ဘဲ၊ ေအာက္ပိုင္းေရာက္ေနတာ။ အခ်င္းက သားအိမ္အဝကို အျပည့္ျဖစ္ျဖစ္၊ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ လာဖံုးေနတာမ်ိဳး။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ေခၚတယ္။ ေမြးခါနီးလို႔ သားအိမ္အဝက်ယ္လာတာနဲ႔ အခ်င္းကြာလာျပီး၊ ကေလးမေမြးခင္ ေသြးေတြ အရင္ဆင္းတာမ်ိဳး။ APH ေခၚတာေပါ့။ မေမြးမီေသြးဆင္းျခင္းအေၾကာင္းတရားေတြထဲကအေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္တယ္။ ဒါကို Ultrasound မွာ ၾကိဳသိထားႏိုင္တာမို႔၊ ရက္ေရြးျပီး၊ ေအးေအးေဆးေဆး ခြဲေမြးပါေလ။

ကေလးအေနအထားပံုမွန္မဟုတ္တာ၊ ရိုးရိုးေမြးဘို႔ ၾကိဳးစားရင္းအခ်ိန္ ပိုမေစာင့္သင့္တာ။ မိခင္ျဖစ္ျဖစ္ ကေလးျဖစ္ျဖစ္ တခုခုျဖစ္လာလို႔ ေမြးလမ္းကေနေမြးေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္သင့္ေတာ့တာ။ ဟိုကဆက္ေန-ဒီကဆက္ေန၊ ထူးဆန္းတဲ့ ကေလးျဖစ္ေနတာ၊ ဒါေတြမွာလည္းခြဲတာေကာင္းတယ္။

ဗိုက္ခြဲေမြးရတိုင္းေနာက္လည္းခြဲရမယ္ဆိုတာေနရာတိုင္းမွာယူဆလို႔မရပါ။ အရင္တခါ ခြဲတံုးကဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ ခြဲရလည္းအေပၚမွာမူတည္တယ္။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ခြဲထားရသူဟာ ေနာက္ကိုယ္ဝန္က ပံုမွန္ျဖစ္ျပီးရိုးရိုးေမြးလို႔ရတယ္။ ကေလးအေနအထားဆိုတာလည္း တခါပံုမွန္မဟုတ္တိုင္း အျမဲမွားမေနတတ္ပါ။

ခြဲေမြးတာျဖစ္ျဖစ္ အနာေလးတခုခြဲရတာျဖစ္ျဖစ္ အနည္းနဲ႔အမ်ားသတိထားရတာေတြ ခ်ည္းပါဘဲ။ ခြဲစိတ္ျခင္း အႏၲရာယ္ေတြက ခြဲစိတ္မႈ ၾကီးၾကီးသလို၊ လုပ္တာကိုင္တာေပါ့ဆရင္ ေပါ့ဆသလိုရွိႏိုင္တယ္။ ခြဲေမြးရတဲ့အတြက္ အားသာခ်က္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ ရက္၊ အခ်ိန္၊ ေရြးေမြးႏိုင္တယ္။ တတိယကေလးခြဲရရင္ တခါတည္း သားေၾကာ ျဖတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းဟာအေမေမြးတဲ့အတိုင္းသာရွိေနမယ္။

ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ဗိုက္ခြဲေမြးတာဟာစိတ္ခ်ရတဲ့ ခြဲစိတ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ စီစီစဥ္စဥ္လုပ္ရရင္ ပိုေတာင္မွ စိတ္ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ (ေအဂ်င္စီ) ကေေျပာတာက “လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြကိုအခါအားေလွ်ာ္စြာ ျပန္သံုးသပ္ျပီးအသစ္ေတြ လုပ္ေနတာပါ။ အခုလုပ္ရတာကဘယ္ကဖိအားေပးလို႔မွ မဟုတ္ပါ။” ဒါေပမဲ့ ေရွ႕ေနေတြေရာဆရာဝန္ေတြကပါ လက္ရွိ ျဗိတိန္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကအမ်ိဳးသမီးေတြကိုကေလးေမြးတဲ့အေရးမွာကာယကံရွင္သေဘာေျပာခြင့္ရတာနည္းေနတယ္တဲ့။

(ယူေက) မွာအမ်ိဳးသမီး ၂၅% ဟာဗိုက္ခြဲေမြးၾကတယ္။ အေမရိကားမွာ ၃ဝ% ရွိတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြ အတြင္းမွာဗိုက္ခြဲေမြးရတာတိုးလာေနတယ္။ ဆရာဝန္ေတြကရွင္းျပတာကေတာ့ ေတာင္းဆိုလို႔ ခြဲေပးရတာမို႔ မ်ားလာတာ မဟုတ္ပါ။ မိခင္ေလာင္းေတြကကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားလြန္လို႔၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါလဲရွိတာမ်ားလာၾကလို႔ပါ။

ဗိုက္ခြဲေမြးရသူ ၁ဝ% ဟာရက္ေရြးျပီးခြဲေပးရတာျဖစ္တယ္။ ၁၅%က အေရးေပၚခြဲေပးရတာျဖစ္တယ္။ ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ေန ျဖစ္သင့္တယ္ယူဆတာကခ်မ္းသာတဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာဗိုက္ခြဲေမြးႏွဳန္း ၁၅% ေလာက္ျဖစ္တယ္။ ျဗိတိန္မွာ ၁၅% ေလာက္ကအျပင္ေဆးခန္းေတြမွာခြဲေမြးျပီးရာခိုင္ႏွဳန္းျမင့္မားတယ္။ နာမည္ၾကီးသူေတြလာေမြးတတ္တဲ့ Portland Hospital ေဆးရံုမွာဆိုရင္ ၃၅-၄ဝ% အထိခြဲေမြးတယ္။

Madonna တို႔ Victoria Beckham တို႔လဲပါတယ္။ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြ လာေမြးရာကေန အရပ္စကားတခုေပၚလာတယ္။ “Too posh to push အလွမပ်က္ခ်င္၊ ဗိုက္မညွစ္ခ်င္ၾကသူေတြ”

“အမ်ိဳးသမီးတဦးဗိုက္ခြဲေမြးရတာဟာ ပန္းျခံထဲလမ္းေလွ်ာက္သလို သေဘာထားပါ။ ဒါေပမဲ့ သိသင့္သိထိုက္တာမွန္သမွ်ေတာ့ ၾကိဳသိထားဘို႔လိုပါတယ္။”

Dr. တင့္ေဆြ

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Pregnancy and Morning sickness ကိုယ္ဝန္ရွိစ အိပ္ရာထေရာဂါ


ဆရာရွင့္ က်မမွာ ယခု ပထမကိုယ္ဝန္ ၇ ပတ္ေက်ာ္ပါျပီရွင့္။ ကိုယ္တိုင္ဆီးစစ္ျပီးသိရတာပါရွင့္။ OG နဲ႔ျပဖို႔ ရက္ခ်ိန္းက ေနာက္လ ၁ဝ ရက္ေန႔မွျဖစ္လို႔ ယခုထိကေလးအေျခအေန မသိရေသးပါ။ ထို႔ျပင္အျမဲမအီမသာျဖစ္ျပီးထမင္းမစားခ်င္ပါ။ အစာမေက်သလိုလည္း ခံစားရပါတယ္ရွင့္။ ယခုထိဆရာဝန္နွင့္မျပရေသးသျဖင့္ folic acid တစ္မ်ိုးသာေသာက္ပါသည္။ မည္သည့္အစားအစာမ်ားကိုစားသင့္ျပီး မည္သည့္အစားအစာကို ေရွာင္က်ဥ္သင့္သည္ကိုေျဖျကားေပးပါရွင့္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ အေစာပိုင္းလေတြမွာ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာကို Morning sickness ကိုယ္ဝန္ရွိစ အိပ္ရာထေရာဂါလို႔ ေခၚျပီး ေဆးစာနဲ႔ Nausea gravidarum လို႔ ေခၚပါတယ္။ မနက္ခင္းမွာ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဒီနာမယ္ ေပးတာျဖစ္မယ္။ ေန႔ခင္းေရာ ညပိုင္းမွာပါ ျဖစ္တတ္တာပါဘဲ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္းလိုလို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ တဝက္ေလာက္က ေဆးကုသမႈ ခံယူၾကရတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ကို္ယ္ဝန္ ၆ ပတ္မွာ စတတ္ျပီး၊ ၁၂ ပတ္ေရာက္ရင္ သက္သာသြားၾကတယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္နယိ၊ ရင္သားနာမယ္၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးမယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ မၾကာခဏ ဆီးသြားမယ္၊ ေမာပမ္းမယ္၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းႏိုင္တယ္၊ အားအင္ျပည့္ျပီး အေလးခ်ိန္ တိုးလာမယ္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမယ္။ အေရျပား ေျပာင္းလဲမႈေတြရွိမယ္၊ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္းလာမယ္။

မိခင္ေလာင္းမွာ အေတာ္အေနရခက္တယ္။ အန္တာက အေတာ္အသင့္ ဆိုးတာနဲ႔ လက္ထိုးအန္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တျခား အန္တဲ့ေရာဂါေတြလို ေဆးကုစရာ မလိုပါ။ ကေလးကိုလဲ မထိခိုက္ေစပါ။ ဆိုးရင္ေတာ့ ေရဓါတ္-ဆားဓါတ္ ခန္းေျခာက္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်မယ္။ Alkalosis (အယ္လ္ကာလီ) ဓါတ္မ်ားတာ နဲ႔ Hypokalemia (ပိုဆက္ဆီယမ္) နည္းတာေတြ ျဖစ္မယ္။ ေဆးကုဘို႔လိုျပီ။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ-
အနံ႔အသက္တခ်ိဳ႕ကို မၾကိဳက္ျဖစ္တာေၾကာင့္လား ထင္ရတယ္။ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း မ်ားလာလို႔ထင္ၾကတယ္။ အရင္ကထက္ အဆ ၁ဝဝ အထိမ်ားလာတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕ကဆိုတယ္။ အေသအျခာ ဒါေၾကာင့္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ သၾကားဓါတ္နည္းလို႔လဲ ထင္တယ္။ ကေလးဆီ အခ်င္းကတဆင့္ပို႔ေပးရလို႔ နည္းတာ။ (ပရိုဂ်က္စတီရုန္း) မ်ားလာလို႔ သားအိမ္ၾကြက္သားေတြ ေလွ်ာ့လာေစသလို အစာအိမ္ ၾကြက္သားကိုလဲ အဲလိုေလွ်ာ့ေစမလား ထင္ရတယ္။ HCG ေဟာ္မုန္း မ်ားတာလဲ စဥ္းစားတယ္။ အသဲ (အင္ဇိုင္းမ္) မ်ားလာေၾကာင့္လားလဲ စဥ္းစားတယ္။ ကာကြယ္စနစ္အေနနဲ႔လဲ စဥ္းစားတယ္။ အထဲကကေလးကို မေအစားတဲ့ထဲပါတဲ့ အဆိပ္အေတာက္ေတြရန္ကေန အကာကြယ္ေပးတာလား စဥ္းစားလာတယ္။ ပ်ိဳ႕တာ-အန္တာမျဖစ္တဲ့ ကိုယ္ဝန္က ပိုပ်က္က်တတ္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ မိခင္ကိုလဲ တနည္းတလမ္းနဲ႔ ကာကြယ္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ခုခံစနစ္အား နည္းလာတယ္။ မသင့္တာကို အန္ျပစ္တဲ့သေဘာ ျဖစ္မလား ယူဆတယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
ျဖစ္ေစတာ မေသျခာလို႔ ကုသနည္းဟာလဲ မေရရာလွပါ။ ခံစားရတာကို သက္သာေအာင္သာ လုပ္ရတာမ်ားတယ္။
• အစာေခ်ရည္ဆန္တာနဲ႔ တြဲေနတာဆိုရင္ ညမအိပ္ခင္ Antacid ေလေဆး ေသာက္အိပ္ပါ။
• အစားအေသာက္မွာ (ဖိုင္ဘာ) မ်ားတာ စားေပးပါ။ အဆီလဲ စားဘို႔ လိုတယ္။ ေပါင္မံု႔ျဖဴက အညိဳထက္ ဒီေနရာမွာ သင့္တယ္။ အသီးအႏွံ၊ အသီးအရြက္ေတြလဲ အစိမ္းမစားသင့္ပါ။ အဆီမ်ားတဲ့အသား ေရွာင္ထားပါ။
• စားျပီးရင္ လဲေလ်ာင္းမေနပါနဲ႔၊ အစာစားျပီး လမ္းေလွ်ာက္ေပးပါ။
• သၾကားဓါတ္နည္းတာျဖစ္ရင္ သြားရည္စာ ခဏခဏစားေပးပါ။
• သံပရာ၊ ေရွာက္သီး၊ လိမ္ေမာ္သီးေတြက အက်ိဳးမ်ားေစတယ္။ Ginger capsules, Ginger tea ခ်င္း (ဂ်င္း) ေဆးေတာင့္၊ ခ်င္းလဖက္ရည္ ေကာင္းတယ္။
• အန္ရင္ ေရခဲငံုပါ။
• တခါစားရင္ နဲနဲခ်င္းစားပါ။ တမင္းမစားျပီးျပီးခ်င္း ေရမေသာက္ေသးဘဲ နာရီဝက္ေနမွ ေသာက္ပါ။ မစားခင္ ေရကို နာရီဝက္ၾကိဳ ေသာက္ထားပါ။ မနက္ မထခင္ Soda crackers စားႏိုင္တယ္။ အိပ္ရာထရင္ Crackers စားပါ။ အနံ႔၊ အရသာ မၾကိဳက္တာမစားပါနဲ႔၊
အစာစားခ်ိန္မွာ မစားဘဲမေနပါနဲ႔၊ • ေကာင္းေကာင္း အနားယူပါ၊ ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ လုပ္ေပးပါ။
• Acupressure wristbands လက္မွာပတ္ထားပါ။ Sea Bands နဲ႔ Relief Band Device ေတြလဲသံုးႏိုင္တယ္။
• Salty potato chips အာလူးခ်စ္ပ္ စားႏိုင္တယ္။ Preggie Pops lollipops ငံုထားပါ။
• သံဓါတ္အားေဆးေၾကာင့္ထင္ရင္ Slower-release ျဖစ္ျဖစ္ Lower-dose iron pills သံဓါတ္နည္းနည္းသာပါတာ ေျပာင္းေသာက္ပါ။
• (ဗီတာမင္ ဘီ ၆) 50 mg ေသာက္ပါ။
• ဆားဓါတ္ ခန္းေျခာက္တာျဖစ္ရင္ ORS ဓါတ္ဆားထုပ္ ေသာက္ပါ။ ေသာက္တာလဲ အန္ရင္ Ringer Lactate drip သြင္းပါ။

ကိုယ္ဝန္ရင့္လာရင္ ျဖစ္တတ္တာေတြအတြက္ -
• ခါးနာရင္ အေနအထား ေျပာင္းေပးပါ။ ခြါျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ အေလးအပင္မ မရ။ ခါးကုန္းျပီးမ မတင္ရ၊ မလုပ္ရ။ ေျခေထာက္ကို အျမင့္မွာတင္ျပီး နားပါ။ ဒူးေကြး၊ ေဘးတဖက္ လွည့္အိပ္ပါ။ ေပါင္ျခားထဲ တခုခုခံထားပါ။ ခါးကို အပူ-အေအး တင္ေပးပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အသက္႐ွဴခက္ခဲရင္ ခါးမတ္မတ္ ထိုင္ပါ။ အိပ္ရင္ ခပ္မတ္မတ္ အိပ္ပါ။ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
• ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ေရ-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအႏွံမ်ားမ်ား စားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
• ႂကြက္သားနာရင္ (ကယ္လ္စီယမ္) ေဆးစားပါ။ လႈပ္ရွားရင္ သက္သက္သာသာလုပ္ပါ။
• အအိပ္ပ်က္ရင္ မအိပ္မီ ေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးပါ။ နားနားေနေနေန ထိုင္ပါ။
• အစာမေၾကျဖစ္ရင္ တေန႔ ၅-၆ ႀကိမ္ အစာနည္းနည္းခ်င္း စားပါ။ ေလထတတ္သည့္ အစားေရွာင္ပါ။ ဆိုဒါ-အင္တီအက္စစ္ေဆး မစားရ။ အစားစားစဥ္ ခပ္မတ္မတ္ထိုင္စားပါ။ စားၿပီးၿပီးခ်င္း မအိပ္ရ။ အစားစားၿပီး ၂ နာရီ အတြင္း ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္ရ။
• ေသြးျပန္ေၾကာထံုးရင္ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ လွဲေနပါ။ အၾကာႀကီး မရပ္-မသြားရ။ ေျခအိပ္-ဖိနပ္ အၾကပ္ မစီးရ။ အထူးလုပ္သားသည့္ ေျခအိပ္သံုးပါ။ အျမဲထိုင္မေနရ။
• ေဖါေရာင္ရင္ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ ဘယ္ဘက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ ဆားေလွ်ာ့စားပါ။
• ရင္သား ႀကီးထြားလာမယ္၊ နာမယ္၊ တင္းမယ္။ ထိပ္ဖ်ား အေရာင္ ရင့္လာမယ္။ ထိပ္ဖ်ားဝင္ေနရင္ ဆြဲထုတ္ေပးပါ။ ေရခ်ိဳးစဥ္ ႏို႔ထိပ္ဝကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ ႏို႔သီးေဘးမွ အေရာင္ညိဳအဝိုင္းတြင္ ဘဲ-ငန္း အေရျပားလို အသီးလံုးေလးမ်ား ေပၚလာမယ္။ ရင္သားတြင္ အလံုး-အက်ိတ္ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အန္ျခင္း
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သူ ၇ဝ-၈၅% မွာျဖစ္တတ္တယ္။ တခါတေလ ေဆးေတြ အသံုးမက် ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မျဖစ္မေန ေပးရတဲ့ ေဆးတခ်ိဳ႕ဟာ Placebo လူနာ စိတ္သက္သာရေစတဲ့ေဆးလို႔ ေခၚတယ္။
• ဗီတာမင္ ဘီ ၆ ေပးေလ့ရွိတယ္။ Doxylamine 10 mg + Pyridoxine (B6) 10 mg ေပးသင့္တယ္။ B-Natal TheraPops နဲ႔ B-Natal Lozenges ေတြဟာ ဗီတာမင္ ဘီ-၆ ပါတဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• ဆိုးဝါးသူေတြကို Promethazine 12.5-25 mg ကို ၄ နာရီျခား၊ Prochlorperazine 25 mg ကို စအိုမွ ၁၂ နာရီ ျခား ေပးႏိုင္တယ္။
• Meclizine, Dimenhydrinate, Metoclo-pramide ေတြကိုလည္း ေပးႏိုင္တယ္။
• Methylprednisolone 16 mg စားေဆး၊ ထိုးေဆး ကို ေနာက္ဆံုးအျဖစ္ ေပးႏိုင္တယ္။ ၃ ရက္နဲ႔ သက္သာရင္ ၂ ပတ္အထိ ဆက္ေပးပါ။ မသက္သာရင္ ရပ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ႏုစဥ္ Corticosteroids မေပးတာ ေကာင္းတယ္။
• Psi Bands Acupressure ကို လက္ေကာက္ဝတ္မွာ ပတ္ထားႏိုင္တယ္။
• Organic Heartburn Relieving Tea QueaseEASE နဲ႔ Essential Oil Therapy တို႔က ေခတ္သံုးေဆးေတြပါ။
• ဂ်င္း (ခ်င္း) Ginger capsules of 250 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ေပးတယ္။
• တရုပ္အပ္စိုက္နည္းမွာ Acupuncture point P6 ေနရာမယ္ စိုက္ေပးရတယ္။

Hyperemesis Gravidarum ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အလြန္အၾကြံ အန္ျခင္း
• ကိုယ္ဝန္ ၁% မွာ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ ၂ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ကေန ၄ ေယာက္ထိ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေပးရတဲ့ အထိဆိုးသူရွိတယ္။
• ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ တိတိပပမသိပါ။
• ကိုယ္ဝန္ ၈-၁၂ ပတ္ရွိခ်ိန္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၂ဝ ပတ္ဆိုရင္ ၁ဝ% ေလာက္ဘဲ ဆက္ရွိေနတတ္တယ္။
• အန္တာ ၾကာရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့၊ အာဟာရနည္း၊ ဓါတ္ဆား အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္တယ္။
• အနားယူခိုင္းပါ။ အစာကို နည္းနည္းနဲ႔ အၾကိမ္ခြဲစားေစပါ။ ပရိုတင္း မ်ားမ်ား ေၾကြးသင့္ျပီး အဆီနဲ႔အစပ္ ေလ်ာ့သင့္သည္။
• Normal saline or Lactated Ringer solution သြင္းေပးဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ ဂလူးကို႔စ္၊ ဗီတာမင္ဘီ ၁၊ ဘီ ၆၊ မဂၢနီဆီယမ္ ေပးရမယ္။ Zofran (Ondansetron) ေဆးကို အေမရိကားမွာ အမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ မရေသးရင္ Methylprednisolone IV ေဆးေပးမယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၁ဝ ပတ္ ထက္ေစာရင္ေတာ့ မေပးဘူး။ အဂၤလန္မွာ Promethazine နဲ႔ Metoclopramide, Prochlorperazine ေတြသံုးတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ မေသာက္သင့္တဲ့ေဆး၊ သတိနဲ႔ေပးရမဲ့ေဆးေတြကေတာ့ -
Vitamin A (မ်ားရင္)၊ Aspirin, Ibuprofen အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ၊ Azithromycin, Erythromycin, Clarithromycin, Furazolidone ပိုးေသေဆးေတြ၊ Prednisolone ပရက္နီဆိုလံုးေဆးေတြက လူသိမ်ားတယ္။ Arbor vitae, Beth root, Black cohosh, Blue cohosh, Cascara, Chaste tree berry, Chinese angelica, Cinchona, Cotton root bark, Feverfew, Ginseng, Golden seal, Juniper, Kava kava, Licorice, Meadow saffron, Pennyroyal, Poke root, Rue, Sage, Senna, Tansy, White peony, Wormwood, Yarrow, Yellow dock တိုင္းရင္းေဆး အမ်ိဳးအစားေတြ ျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္သံုး Isotretinoin, Etretinate, Phenytoin, Carbamezapine, Ergotamine, Methysergide, Zithromax, Zmax, Zathrin ေဆးေတြလဲပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ကိုယ္၀န္တားႏိုင္သည့္အျပင္ HIV ပိုးကူးစက္ျခင္းကိုပါ ကာကြယ္ႏိုင္ေသာ အမ်ိဳးသမီးအဂၤါထဲ ထည့္ရသည့္ ပစၥည္းတီထြင္ႏိုင္ခဲ့



ကိုယ္၀န္၊ HIV ၊ေရယုန္ပိုးေတြကို လနဲ႔ခ်ီၿပီး ကာကြယ္မႈေပး ႏိုင္မယ့္ မိန္းမကိုယ္မွာ တပ္ဆင္ရတဲ့ ကြင္းတစ္မ်ိဳးကို တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္သုေတသီေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိရိယာဟာ လက္ရွိေစ်းကြက္မွာရွိေနၿပီးျဖစ္တဲ့ ကိုယ္၀န္ကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ကြင္းေတြနဲ႔ အလားသဏၭာန္တူၿပီး ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ HIV ပိုးကိုႏွိမ္နင္းထုတ္လႊတ္ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြင္းငယ္ကို Northwestetern Universityု မွ သိပၸံပညာရွင္တစ္စုက တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

Foundation for AIDS Research မွ ဒုတိယဥကၠ႒ Rowera Johnston က ဒီကိရိယာငယ္ဟာ အေရးႀကီးတဲ့စြမ္းေဆာင္ခ်က္ႏွစ္ခုကို သံုးလၾကာေအာင္ အာနိသင္အျပည့္အ၀ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သံုးစြဲထားျခင္းကိုလည္း မိမိအမ်ိဳးသားက မသိရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ ဇနီးေမာင္ႏံွမ်ားအၾကားမွာ အိမ္ေထာင္ေရးသုခကို မထိခိုက္ေစပါဘူး”လို႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္ကြင္းငယ္က ထုတ္လႊတ္ေပးမယ့္ ကိုယ္၀န္တားေဆးကေတာ့levonor gestrel ့ျဖစ္ၿပီး HIV ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ေပးမွာကေတာ့ terofovir ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကြင္းငယ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ terofovir က အလြယ္တကူ ေပ်ာ္၀င္ႏိုင္ေပမယ့္ levororgestrel ့က ေပ်ာ္၀င္ဖို႔ခဲယဥ္းေနတာကို ထိန္း ညိႇေပးေနရျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဇီ၀ေဆးပညာဆုိင္ရာ အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Patric Kiser က ““ဒီကြင္းငယ္ကို ကိုယ္ခႏၶာကထြက္တဲ့ အရည္ေတြထဲမွာအလြယ္တကူ မပ်က္စီးႏိုင္တဲ့ ေပၚလီမာေတြနဲ႔ ဖန္တီးထားပါတယ္။ လက္ရွိေဆး၀ါးမ်ားထက္ အဆ (၁၀၀)ပိုၿပီး ျမန္ျမန္ ေဆးအာနိသင္ကို ရရွိေစပါတယ္”လို႔ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။
ဒီေလ့လာမႈကို Journal PLOS ONE မွာ ေဖာ္ျပထားပါ တယ္။
သန္႔စင္
ref: AFP
Health Updates Journal

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ေက်ာက္ခ်ဥ္ အစြမ္းနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား က်န္းမာေရး


အမ်ိဳးသမီး ေတြဟာ အမ်ိဳးသား ေတြထက္ က်န္မာေရး ကိစၥမွာ ၀န္ပုိေတြ ရွိၾကပါတယ္။

အခု က်မ တင္ျပမယ့္ အမ်ိဳးသမီး က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္ခ်ဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစြမ္း ထက္ျမက္မႈ တခ်ဳိ႕ပါ။ ေက်ာက္ခ်ဥ္ လုိ႔ ေျပာလိုက္ရင္ ျမန္မာ စာဖတ္ ပရိသတ္တုိင္း သိနားလည္ၿပီး ျဖစ္ေန ပါလိမ့္မယ္။ လူတုိင္း၊ ပစၥည္းတုိင္းမွာ သူ႔တန္ဘုိး ကိုယ္စီ အသီးသီး ရွိတတ္ၾက စၿမဲ ျဖစ္တာမုိ႔ ေက်ာက္ခ်ဥ္ ကလည္း သူ႔အစြမ္းက သီးျခား ရွိပါတယ္။

ေက်ာက္ခ်ဥ္ကို Alumလုိ႔ ေခၚၿပီး အလူမီနီယမ္ ဆာလဖိတ္၊ ပိုတက္ဆီယမ္ ဆာလဖိတ္တုိ႔ ပါ၀င္တဲ့ ဓာတု တြင္းထြက္ တမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ေက်ာက္ခ်ဥ္ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ အသံုး အတည့္ဆံုး တခုလို႔ ေျပာရင္ မမွားပါဘူး။ မိန္းမပ်ိဳက အစ၊ ကိုယ္၀န္ မရႏုိင္လုိ႔ ကေလး လုိခ်င္ေနတဲ့ အိမ္ေထာင္သည္ အလယ္၊ ေသြးဆံုးေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ အဆံုး ေက်ာက္ခ်ဥ္က အလြန္ အသံုး၀င္ ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီး က်န္းမာေရးမွာ အမ်ိဳးသမီးတုိင္း မိန္းမ ကိုယ္သန္႔ရွင္း ေရးဟာ အလြန္ အေရးႀကီး ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္နံ႔ ထြက္တာ၊ စိတ္လက္ မလန္းဆန္းပဲ သြက္လက္မႈ မရွိျဖစ္ေနတာ ေတြဟာ၊ ယားယံ တတ္တာ ေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ သန္႔ရွင္းေရး ကိစၥနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္ၿပီး အဆုိပါ ကိစၥမွာ ေက်ာက္ခ်ဥ္က အလြန္ အသံုးတည့္ ပါတယ္။

ဒီအျပင္ ခုေခတ္မွာ နာမည္ႀကီး ေနၿပီး ကာကြယ္ေဆးေတြ ေငြကုန္ခံ ထုိးေနရတဲ့ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ လုိမ်ိဳး မျဖစ္ပြားေအာင္ ဟန္႔တား ကာကြယ္ ႏိုင္မႈမွာ ေက်ာက္ခ်ဥ္ ဟာလည္း အက်ိဳး အလြန္ ရွိပါတယ္။
ကိုယ္၀န္ကို က်န္းမာစြာ လြယ္လုိသူ အိမ္ေထာင္ရွင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္လည္း ေက်ာက္ခ်ဥ္က အစြမ္း ထက္ပါတယ္။ ကေလးမရလုိ႔ စိတ္ညစ္ ေနရသူမ်ား အတြက္လည္း အလြန္ အသံုး တည့္ပါတယ္။

ဒီအျပင္ ရာသီလာခ်ိန္ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ကိုယ္လက္ အဆစ္အျမစ္ ကိုက္ခဲတာ၊ ေသြးလန္႔ တတ္တာ၊ ရာသီ မမွန္ပဲ လာရန္ ခက္ခဲတာေတြ အတြက္လည္း ေက်ာက္ခ်ဥ္က အသံုး ၀င္ပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ေသြသား သန္႔ရွင္းၿပီး အသားအေရ စိုေျပမႈ ေတြကိုလည္း ေက်ာက္ခ်ဥ္က စြမ္းေဆာင္ ေစပါတယ္။ ေခြ်းေပါက္ က်ယ္တာအစ ဒြါရေပါက္ ေတြလည္း က်ယ္တာ ကိုလည္း က်ဥ္းေစတဲ့ သတၱိ ရွိပါတယ္။

ေက်ာက္ခ်ဥ္ကုိ အသံုးျပဳ ပံုကေတာ့ အင္တုံတခု သို႔မဟုတ္ ပလပ္စတစ္ ဇလံုႀကီး တခုထဲမွာ ေက်ာက္ခ်ဥ္ကို သင့္တင့္တဲ့ ပမာဏ ထည့္ၿပီး ေပ်ာ္၀င္ သည္ထိ ေစာင့္ပါ။ ၿပီးရင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေနနဲ႔ မိမိရဲ႕ မိန္းမ ကုိယ္ကို အဆုိပါ ဇလံုတြင္း ေက်ာက္ခ်ဥ္ ေရျဖင့္ တေန႔လွ်င္ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ စိမ္ေပးပါ။

လုပ္နည္း လုပ္ဟန္က အင္မတန္ ရုိးစင္းၿပီး လြယ္ေပမယ့္ ေန႔စဥ္ပံုမွန္ လုပ္ေဆာင္ ေပးျခင္း ဆုိတဲ့ အရာကို အမ်ိဳး ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ အခက္အခဲ ေတြ႔တတ္ ၾကပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ သတိျပဳ ေစခ်င္ ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ ၁၅ မိနစ္တာ ကုိယ့္က်န္းမာေရး အတြက္ အခ်ိန္ေပးၿပီး ေက်ာက္ခ်ဥ္ေရ စိမ္ေပးျခင္း ေၾကာင့္ ရရွိ လာမယ့္ ရလာဒ္က ႀကီးမား လွပါတယ္။
ပ်ိိဳေမတုိ႔မွသည္ သက္ႀကီးရြယ္အုိ အမ်ိဳးသမီးႀကီးေတြ အထိ အသံုးတည့္ၿပီး အက်ိဳးရွိတဲ့ နည္းလမ္း တခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြကုန္ ေက်းက်လည္း အလြန္နည္းၿပီး ခက္ခဲမႈလည္း မရွိပါဘူး။

Credit: Myawady News

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Pregnancy and Rubella ကုိယ္ဝန္ ႏွင့္ ဂ်ာမန္-ဝက္သက္


ေဒါက္တာရွင့္ Low Rubella Immunity ဆိုတာ ဘာျဖစ္တာလည္း၊ ဘာဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲရွင္။ က်မ ကိုယ္ဝန္ ၈ ပတ္ ေဆးစစ္ေတာ့ Low Rubella Immunity ၂၃ ပဲ ရွိပါတယ္။ ဆရာဝန္ကေတာ့ ကေလး မီးဖြားၿပီးမွ အဲ့ဒါ နည္းတာကို ေဆးထိုးေပးမယ္ ေျပာပါတယ္။ ဘာေတြ လုပ္ရမလဲ သိပါရေစ။

• ကေလးေတြကို MMR (Measles, Mumps, and Rubella) ဆိုတဲ့ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးရတယ္။ ဝက္သက္၊ ပသိေရာင္ နဲ႔ ဂ်ာမန္ဝက္သက္ ဆိုတဲ့ေရာဂါ သံုးမ်ိဳးကို ျပီးေစတဲ့ ကာကြယ္ေဆး ျဖစ္တယ္။
• ကေလးတိုင္း ၁ ႏွစ္သား (၁၂-၁၅ လ) မွာ MMR ကာကြယ္ေဆးထိုးရမယ္။ ေက်ာင္းေနေတာ့မဲ့ ၄-၆ ႏွစ္သားမွာ တခါထပ္ထိုးတယ္။ တခါတေလ ဒိထက္ေစာျပီး ပဌမတခါနဲ႔ တလျခားျပီး ဒုတိယတလံုး ထိုးတယ္။
• ဒီကာကြယ္ေဆးက အႏၲရာယ္လဲကင္း အေတာ္လဲ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ Measles ဝက္သက္ကို ၉၅-၉၈%၊ Mumps ပသိေရာင္ကို ၉၇% နဲ႔ Rubella ဂ်ာမန္ဝက္သက္ကို ၉၅% အကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကို ေဆးခန္း အပ္တဲ့အခါ Rubella immunity test စမ္းသပ္ရမယ္။ စမ္းလို႔ မိခင္မွာ ေရာဂါျပီးတာ မေတြ႔ရရင္ တခါထဲေတာ့ ကာကြယ္ေဆး မထိုးဘူး။ ဒီကာကြယ္ေဆးက ေရာဂါပိုးအရွင္နဲ႔ ေဖၚစပ္ထားလို႔ ကေလးဆီ ေရာက္သြားမွာ စိုးလို႔ပါ။
• ရွားေတာ့ ရွားသြားပါျပီ။ Rubella (German measles) (ရူဘဲလား) ကုိ (ဂ်ာမန္-ဝက္သက္) ေရာဂါ၊ ၃ ရက္နာ လို႔ပါ ေခၚတယ္။
• Rubella ဆိုတာ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုးကေန ကူးစက္တယ္။
• ေရာဂါလကၡဏာေတြ သိပ္ေတာ့ မဆိုးပါ။ ကုိယ္ပူ၊ ေခါင္းကိုက္၊ အဆစ္နာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္။ လည္ပင္းတဝိႈက္ တက္ေစ့ေတြ ေရာင္ရင္ အနီစက္ေတြ ေပၚမယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ႏုတံုး (၄ လ ေအာက္) မွာ Rubella လို႔ေခၚတဲ့ German measles ဂ်ာမန္-ဝက္သက္ေရာဂါ ရရင္ အထဲက ကေလးအတြက္ မေကာင္းဘူး။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တတ္တယ္၊ ကေလးရဲ႕ ကုိယ္အဂၤါေတြကိုလဲ ထိခိုက္ေစတတ္တယ္။ နားအၾကားမေကာင္းတာ၊ ဦးေႏွာက္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊ ႏွလံုးမေကာင္းတာ၊ မ်က္စိတိမ္ ျဖစ္တာေတြ ပါတယ္။ မေအကေန ကေလးကို ေရာဂါက အခ်င္းကတဆင့္ ကူးသြားလို႔ ျဖစ္ရတာပါ။
• ကုိယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လအတြင္း ေရာဂါရရင္ အထဲကကေလးကို ၉ဝ% ကူးေစႏိုင္တယ္။ ကုိယ္ဝန္ရင့္လာေလေလ ကေလးကိုကူးမွာ အစိုးရိမ္ရ နည္းေလေလ ျဖစ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္လဲ ရွိေနျပီ၊ ကုိယ့္မွာ ေရာဂါလဲ မျပီးေသးဘူးဆိုရင္ အေနအထိုင္၊ အသြားအလာ ဆင္ျခင္ပါ။ ေရာဂါရွိသူေတြနဲ႔ ေဝးေဝးေနပါ။
• အမ်ိဳးသမီးတိုင္း အိမ္ေထာင္မျပဳခင္ (ကိုယ္ဝန္မေဆာင္ခင္) Blood tests for rubella immunity လုပ္သင့္ၾကတယ္။
• ေရာဂါမျပီးသူတိုင္း ကိုယ္ဝန္မယူခင္ ၃ လေစာျပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။
• ကာကြယ္ေဆး ထိုးျပီး တလအတြင္းမွာ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္ေသးတာ ေကာင္းတယ္။ စိတ္ခ်ရေအာင္ ၃ လ ေစာင့္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

မိန္းမကိုယ္ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းကို ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းငါးသြယ္


(၁) အာဟာရျဖည္႕စြက္ရန္ လိုအပ္ျခင္း

အာဟာရ ညီညႊတ္မွ်တစြာ စားေသာက္ တာက မိန္းမကိုယ္ ေျခာက္ေသြ႔မႈကို ေလ်ာ့နည္း သက္သာေစ ပါတယ္။ သင္စားတဲ့ အစားအေသာက္ထဲမွာ မေဟာ္ မုန္းအီစထ႐ိုဂ်င္ပါဝင္ေအာင္ စားပါ။ ေမ်ာက္ဥ၊ အာလူး၊ တ႐ုတ္နံနံ၊ ေကာက္ႏွံ တစ္ခုလံုး၊ ပန္းသီး၊ တိုဟူးနဲ႔ ဂုန္ေလွ်ာေစ့ စတာေတြထဲက တစ္ခုခုကို သင္ေန႔စဥ္ စားေသာက္တဲ့ အစားအစာထဲမွာ ထည့္ စားေပးပါ။ ဒါ့အျပင္ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရ ဓာတ္ ခန္းေျခာက္မႈ မျဖစ္ေအာင္ ေရဝ ေအာင္ ေသာက္ေပးပါ။

(၂) ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႔တဲ့ေနျခင္း

မိန္းမကိုယ္ေျခာက္ေသြ႕ေနပါက ဗီ တာမင္နဲ႔ သတၲဳဓာတ္ေတြ ျဖည့္စြက္ ေသာက္သံုးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ ေအ၊ ဘီ၊ အီး၊ အိုမီဂါ-၃၊ ဇင့္ေတြကို အဓိ က ျဖည့္စြက္ေသာက္သံုးပါ။ ဒီလို ျဖည့္စြက္ေပးတာက အဆစ္ေတြ၊ အရြတ္ေတြ ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစၿပီး ၾကြက္သားေတြကို ပိုမိုသန္မာေစပါတယ္။ ဗီတာမင္ဘီက မိန္းမကိုယ္ေျခာက္ေသြ႕မႈ ကို ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး ဗီတာမင္ေအက မိန္းမကိုယ္လမ္းေၾကာင္းရဲ႕ က်ံဳ႕ႏိုင္ဆန္႔ ႏိုင္အားကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။

(၃) က်န္းမာေရးႏွင္႕ ညီညႊတ္ေသာ အမူအက်င္႕မ်ားရွိျခင္း

သင္ရဲ႕ အမူအက်င့္ေတြ ေျပာင္းလဲ လိုက္တာေၾကာင့္ လည္း မိန္းမကိုယ္ ေျခာက္ေသြ႕တာကို ေလ်ာ့နည္းသက္သာ ေစပါတယ္။ အရက္ေသာက္တာ၊ ေကာ္ ဖီအလြန္အကြ်ံေသာက္တာ၊ အခ်ိဳရည္ ေတြ ေသာက္တာကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ေရမ်ား မ်ားေသာက္ပါ။ ျဖဴေဖြးေအာင္ အဆင့္ ဆင့္ျပဳျပင္ထားတဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ေတြ က မိန္းမကိုယ္ေျခာက္ေသြ႕မႈကို ျဖစ္ေစ တာေၾကာင့္ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

(၄) ေဆးဝါးအခ်ိဳ ့ေသာက္သံုးေနျခင္း

တခ်ိဳ႕ေဆးဝါးေတြေၾကာင့္လည္း မိန္းမကိုယ္ေျခာက္ေသြ႕တာကို ခံစားရ ႏိုင္ပါတယ္။ အေအးမိႏွာေစးေပ်ာက္ ေဆး၊ ဓာတ္မတည့္တာကို သက္သာေစ တဲ့ေဆးနဲ႔ ပဋိသေႏၶတားေဆးေတြက မိန္းမကိုယ္ေျခာက္ေသြ႕မႈကို ျဖစ္ေစတာ ေၾကာင့္ လိုအပ္ပါက ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ ျပသပါ။

(၅) အလြန္အမင္း သန့္စင္ျခင္း

ဘယ္ေရာဂါမဆို ျဖစ္လာမွ ကုသတာထက္ မျဖစ္ခင္က ႀကိဳတင္ကာကြယ္တာက အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းပါ။ အ ေမႊးနံ႔ျပင္းၿပီး ဓာတုပစၥည္းေတြ ပါဝင္တဲ့ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆးရည္ေတြကို အလြန္အမင္းသံုးစြဲတာ၊ ေယာနိ လမ္းေၾကာင္း အတြင္းထဲအထိ သန္႔စင္ေဆးေၾကာတာ ေတြကို ေရွာင္ပါ။

Good Health

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Personal hygiene for women အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး


အမ်ိဳးသမီးေတြ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးနဲ႔ပက္သက္ျပီး တင္ပါဦးဆရာ။ ေက်းလတ္ေန ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြ အဒီဘက္မွာ အားနည္းသလားလို႔။

အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာေတြထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။ ထုတ္ႏုတ္ျပီး စာေလးတပုဒ္ လုပ္ပါအံုးမယ္။ အေပၚယံသန္႔ရွင္းေရးမဟုတ္ဘဲ အတြင္းပိုင္းေနရာ သန္႔ရွင္းေရးကိုသာ ေရးပါရေစ။

တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး
လိုတာထက္မပိုသင့္ပါ။ အဆန္းေတြ မသံုးသင့္ပါ။ ဗဂ်ိဳင္းနားမွာ အက်ိဳးရွိေစတဲ့ ပိုးေတြ ရွိေနတာ ေကာင္းတယ္။ သန္႔ရွင္းေအာင္ ေဆးေတြနဲ႔လုပ္ရင္ အေကာင္းေတြေရာ ေသေစျပီး မိႈပိုးဝင္လာေစတတ္တယ္။ ရိုးရုိးဆပ္ျပာနဲ႔ ေရသန္႔ဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ ေမႊးတိုင္း မေကာင္းပါ။ ေစ်းၾကီးတိုင္း မေကာင္းပါ။ အတြင္းခံ (ေကာ္တြန္) သာသံုပါ။ ဖံုးကြယ္ထားအပ္တဲ့ အတြင္းေနရာေတြ ပူေႏြး စိုထိုင္းေနတာ ၾကာရင္ မေကာင္းပါ။ ေရေဆးျပီး ေရကိုေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။ ေလသလပ္တာ ျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ လုပ္ေပးပါ။”

အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖဴဆင္းရင္
ရာသီလာေနခ်ိန္ဆိုတာ ပိုးဝင္ဘို႔ အေျခအေနေကာင္းတခုျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းလို႔ ေဆးေသာက္၊ ေဆးထည့္ေနရရင္ ရာသီလာေနခ်ိန္မွာလဲ ဆက္လုပ္ရမယ္။ အိမ္ေထာင္သည္ေတြဆိုရင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးကို ေဆးတျပိဳင္တည္းကုသရမယ္။ အမ်ိဳးသမီး-မိန္းကေလးေတြမွာ အျဖဴဆင္းျပီး၊ ယားတာက ခဏခဏျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔မဆိုင္ဘဲျဖစ္တတ္တယ္။ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္) အမ်ိဳးအစားကေတာ့ လိင္ကတဆင့္ကူးစက္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးအဂၤါေနရာကို သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရင္ ဆပ္ျပာက (အယ္လ္ကာလီ) ဓါတ္ပါတာမ်ိဳး မသင့္ပါ။ ေရေမႊးမသံုးပါနဲ႔။ ပိုးေသေဆးပါတဲ့ ေဆးေၾကာအရည္ မသံုးပါနဲ႔။ ဝါဂြမ္းနဲ႔လုပ္တဲ့ အတြင္းခံသာဝတ္ဆင္ပါ။ ရာသီလာစဥ္သံုးပစၥည္း သန္႔ပါေစ။ ေနရာကို ေျခာက္ေသြ႔ေနပါေစ။ မိုးရာသီမွာ အထူးဆင္ျခင္ပါ။ ခပ္စိုထိုင္းထိုင္းနဲ႔ ပူေႏြးေႏြးအေျခအေနကို ဖန္းဂတ္ေတြက ၾကိဳက္တယ္။

ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္တာေတြ
အသံုးအေဆာင္ပစၥည္း၊ ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔ မတည့္-မသင့္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္း သန္႔ရွင္းေအာင္ သံုးတဲ့ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ျဖန္းေဆး-ပန္းေဆးနဲ႔ သုတ္ပိုးေသဆး ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ အေမႊးအၾကိဳင္ ဆပ္ျပာေတြ မတည့္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ အဝတ္ေလွ်ာ္သံုး Fabric softeners ေတြနဲ႔ မတည့္ဘူး။ ကိုယ္ဝန္ မရေအာင္ထည့္တဲ့ IUCD ထည့္သူ ၅% မွာ ပိုးဝင္တတ္တယ္။

ဆရာဝန္မလိုတဲ့ အေထာက္အကူနည္းေတြ
(ေရာဂတ္) ဒိန္ခ်ဥ္ စားေပးသင့္တယ္။ (အင္တီ-ဟစ္တမင္း) လိမ္းေဆး၊ ထံုေဆးလိမ္းရင္ နာတာ၊ ယားတာ သက္သာေစမယ္။ Vinegar douches ဆိုတဲ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ေအာင္ ဗနီဂါနဲ႔ ေဆးေၾကာနည္း မသင့္ပါ။ မ-အဂၤါေနရာ သန္႔ရွင္းေရးကို လိုတာထက္ မပိုေစနဲ႔။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဟာ သူ႔အလိုလို သန္႔ေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္တယ္။ မိႈေတြက စိုထိုင္းျပီး ပူေႏြးတာကိုၾကိဳက္တယ္။ အတြင္းခံ (ေကာ္တြန္) သာသံုးပါ။ အတြင္းေနရာေတြကို ေလသလပ္ခ်ိန္ လုပ္ယူပါ။ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ အထူးသတိထားပါ။ ပဋိဇီဝေဆးကို လိုမွသာသံုးပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာ
သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိုးက အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အဝတ္စိုကို အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ခ်င္လို႔ ပိုးသန္႔ေဆးပါတဲ့ ေဆးရည္သံုးရင္ ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ အဲလိုေဆးရည္ကို ဆရာဝန္မညႊန္ဘဲ မသံုးပါနဲ႔။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းယားတာ
အပ်ိဳစင္ေတြအတြက္ အားနာရတယ္။ သူတို႔လဲျဖစ္ၾကတယ္။ အျဖစ္မနည္းပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ တခါတေလသာ ျဖစ္ျပီး တခ်ိဳ႕ တာရွည္ျဖစ္တယ္။ တာရွည္နဲ႔ ခဏခဏ ျဖစ္ဖန္မ်ားရင္ ေနာင္မွာ ကင္ဆာအထိ ျဖစ္မလာဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔၊ ရွားလြန္းပါတယ္။

ေအာက္ခံေရာဂါ တခုခုရွိေနလို႔ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ေရာဂါရယ္လို႔ မဟုတ္ဘဲ အစိုဓါတ္ကေနလဲ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အစိုဓါတ္ဆိုတာ ဆီးစိုေနတာ၊ ဝမ္းသြားတာ နဲနဲေပက်န္တာ၊ ေခြ်းထြက္မ်ားတာ။ အစားအေသာက္ထဲမွာ ကိုယ္နဲ႔ အဆင္မေျပတာ ဥပမာ ေကဖင္း၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီးနဲ႔ ေျမပဲ ပါေနတာေတြကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ဗဂ်ိဳင္းနား အနံ႔ဆိုးေနတာျဖစ္ေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ -
• အနံ႔ဆိုးက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မေပ်ာက္ေသးရင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ရွိလာတတ္တယ္။ လူေတာသူေတာ တိုးဘို႔ရာမွာ အခက္အခဲ ရွိလာႏိုင္တယ္။
• တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ နည္းလို႔လားဆိုျပီး သန္႔ရွင္းေရကို ပိုလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရာမွာ သတိထားစရာေတြ ရွိတယ္။ ေဆးဆိုင္ေတြက ေဆးေၾကာရည္တိုင္းက ေနရာတိုင္းအတြက္ မသံုးသင့္ပါ။ ပိုးရွိသမွ်ကို ေသေစတာ မေကာင္းပါ။ ကိုယ္ထဲ၊ ကိုယ္ေပၚမွာ ပိုးဆိုတာေတြ အျမဲရွိေနတယ္။ သူ႔ေရာမွာ သူ႔အမ်ိဳးအစားရွိေနတာက ေကာင္းတယ္။ ရွိသင့္တာေတြကု ရွင္းလိုက္ရင္ မွ်ေျခပ်က္မယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ပိုးေသေဆးနဲ႔ ေဆးတာမ်ိဳးေၾကာင့္ မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္) ပိုး ဝင္လာႏိုင္တယ္။
• (ဗဂ်ိဳင္းနား-ဖလိုရာ) ဆိုတာ သူ႔ဖါသူရွိေနသင့္တဲ့ ပိုးေတြကိုေခၚတယ္။ မိုက္ခရိုဖီးလစ္ ဗက္တီးရီးယားေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ (လက္တိုဗက္ဆီးလိုင္) ဆိုတာေတြက အဓိကက်တယ္။ အကာကြယ္ေပးေနတ့ဲ ပိုးမ်ိဳးသာျဖစ္တယ္။ အက္စစ္ဓါတ္ကို ထိန္းေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗဂ်ိဳင္းနားကို လိုတာထက္ပိုျပီး ေဆးေၾကာရင္ ဒီအက္စစ္ဓါတ္အေျခအေန ေျပာင္းသြားျပီး ပိုးသစ္ေတြ ဝင္လာေစႏိုင္တယ္။ အသစ္ဝင္တဲ့ပိုးေတြကို ေရာဂါရေစတဲ့ပိုးေတြလို႔ေခၚတယ္။
• အလြန္အကြ်ံေဆးေၾကာျခင္း၊ ေဆးျဖန္းျပီးေဆးေၾကာျခင္း၊ အဝတ္အစား တင္းၾကပ္ေနေအာင္ ဝတ္ဆင္ျခင္း၊ ဓါတုေဆးေတြ ဥပမာ အေမႊးအၾကိဳင္ပါတဲ့ေဆးေၾကာရည္၊ ပိုးေသေဆးဆပ္ျပာေတြသံုးရာကေန ဗဂ်ိဳင္းနားေရာင္တာနဲ႔ မိႈပိုးဝင္တာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္တားနည္း၊ ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ပစၥည္းထည့္ထားတာ၊ အသြင္းအထုတ္ လုပ္တာ၊ အတူေနတာမွာ စအိုလမ္းနည္းကို ဗဂ်ိဳင္းနားလမ္းနည္းနဲ႔တြဲျပီး ဆက္ဆံတာ၊
• အိမ္ေထာင္သည္ေတြဟာ အတူေနျပီးတဲ့ေနာက္ ဆီးသြားတဲ့ အေလ့အက်င့္ လုပ္သင့္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနာထဲကို အသစ္ဝင္လာတဲ့ ပိုးေတြက ဆီးလမ္းကို ေရာက္လာမွာကို တားရာ ေရာက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မဂၤလာေဆာင္ကာစ သတို႔သမီး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဟန္းနီးမြန္း ဆီးေအာင္တာ ျဖစ္ၾကရတယ္။
• မိန္းကေလးတိုင္း ကိုယ္နံ႔ မတူတတ္တာထဲမွာ ဒီေနရာက အနံ႔လဲပါတယ္။ သဘာဝပါ။ ရာသီဆင္းခ်ိန္မွာလဲ အနံ႔မတူ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဆင္းတဲ့ရာသီေသြးက ေဟာင္းေနတာဆိုရင္ တမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမ့ေလွ်ာ့ျပီး ရာသီလာတံုးသံုးတဲ့ Tampon ကို မထုတ္ဘဲထားမိရင္လဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

မိန္းမကိုယ္ ယားျခင္း ျဖစ္ရင္ -
• Moisturisers (Emollients) ေဆးကို ခရင္၊ လိမ္းေဆးအေနနဲ႔ လာတယ္။ ဘာလို႔ ယားတာ ျဖစ္ျဖစ္ေနေန သက္သာေစမယ္။ ေဆးမ်ားသြားလို႔လဲ ကိစၥမရွိဘူး။
• ယားလို႔ ကုပ္ရင္ ပိုဆိုးေစတယ္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး မကုပ္မိေအာင္ ထိန္းပါ။ (ေကာ္တြန္) လက္အိတ္သံုးပါ။ လက္သည္း အတိုျဖတ္ပါ။ လက္သည္းနီဆိုးတာ သတိထားပါ။
• (ေကာ္တြန္) ၁ဝဝ% ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္ကိုသာ ဝတ္ဆင္ပါ။ အၾကပ္ေတြ မဝတ္ပါနဲ႔။
• အတြင္းခံကို ေန႔တိုင္းလဲလွယ္ပါ။ စိုထိုင္းတာမ်ားရင္ တေန႔တခါမက လဲပါ။
• ေနလို႔ရတဲ့ ေနရာ-အခ်ိန္ေတြမွာ အတြင္းခံ မဝတ္ဘဲေနပါ။ ေလသလပ္ခံပါ။
• ေရနဲ႔ ေန႔တိုင္း မိန္းမကိုယ္ကို အသာအယာ ေဆးေၾကာပါ။ Feminine hygiene sprays and douches ကရိယာေတြ၊ အသံုးအေဆာင္ေတြ မသံုးဘဲသာ ေဆးပါ။
• ေရကို အေပၚကေနေလာင္းခ်နည္းက စည္ပိုင္းထဲ စိမ္ခ်ိဳးတာထက္ ေကာင္းတယ္။
• ေရမေျခာက္ေသးခင္ အတြင္းခံ မဝတ္ပါနဲ႔။
• ဆံပင္ ေခါင္းေလွ်ာ္တာကို သီးသန္႔လုပ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္က ကိုယ္နဲ႔မသင့္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ဆပ္ျပာ၊ ေရေမႊး၊ ေခြ်းနံ႔ေပ်ာက္ေဆးေတြက ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ သတိထားပါ။ လိုမယ္ထင္ရင္ ေျပာင္းသံုးပါ။ မသံုးဘဲ ေနလို႔ရရင္ မသံုးပါနဲ႔။
• (ကြန္ဒြမ္) မွာ သုက္ပိုးသတ္ေဆးလဲ တြဲထားတာဆိုရင္ ကိုယ္နဲ႔ သင့္-မသင့္ ၾကည့္ပါ။
• ဆီးစပ္ေမႊး မရိတ္ပါနဲ႔။
• စိတ္ဖိအား မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာမွာ (ထိုင္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ) လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီသာ တလမ္းသြား လႈပ္ရွားပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားေနရင္ ပိန္ေအာင္လုပ္ပါ။

Dr. Tint Swe
၁၅-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Pregnancy and Exercise ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေလ့က်င့္ခန္း


အသက္ ၃၆ ႏွစ္ပါဆရာ။ ႕႕႕႕႕ ႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္။ အခု ပထမဦးဆံုးကိုယ္ဝန္ေဆာင္ထားတာ ၃ လေက်ာ္ ရွိပါျပီ။ အရင္ထဲက ေၿခသလံုးေၾကာတက္တတ္တဲ့ေရာဂါရွိပါတယ္။ အခုကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ပိုတက္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳး လုပ္သင့္ပါသလဲရွင့္။

ကိုယ္လက္ ေလ့က်င္ခန္းလုပ္တာ ဘယ္အရြယ္၊ ဘယ္ကာလမွာမဆို က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးေပးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနတာလဲ ပါတာဘဲ။ အႏု-အရင့္လိုက္ျပီးေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတာ့ ရွိရတာေပါ့။ ဘာေတြ ေကာင္းသလဲ ေမးေနစရာေတာင္ လိုခ်င္မွလုိမယ္။

• ေနေကာင္းေနတာကို ခံစားရမယ္။
• ခါးနာမွာ သက္သာမယ္။ ခါး-ေပါင္-ေျခသလံုး ၾကြက္သားေတြ သန္မာေတာင့္ခိုင္ေစမယ္။
• ဝမ္းမခ်ဳပ္ဘဲ ဝမ္းမွန္ေစမယ္။
• အဆစ္ေတြ အိုေဟာင္းလို႔ အသံုးမ်ားလို႔ ပ်က္စီးယိုယြင္းတာေတြ သက္သာေစမယ္။
• အအိပ္မွန္ေစမယ္။ စိတ္တင္းအား ေလွ်ာ့ေစမယ္။ စိုးရိမ္စိတ္ နည္းေစမယ္။
• လူလဲ လွပျမဲ လွပေနေစမယ္။
• ကေလးဖြါးဘို႔ ေကာင္းေနေအာင္ ျပင္ဆင္ထားတာ ျဖစ္တယ္။
• ေမြးျပီးရင္လဲ နဂိုအေနျပန္ရဘို႔ ျမန္ေစမယ္။

ကိုယ္ဝန္ မေဆာင္ခင္ကတည္းက ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေနသူ ဆက္လုပ္ပါ။
• အေျပာင္းအလဲေလးေတြေတာ့ လုပ္ရမယ္။
• ေျဖးေျဖး-မွန္မွန္နဲ႔ စပါ။ က်န္းမာသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ခပ္သင့္သင့္ျပင္းထံတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳး တပါတ္မွာ ၁၅ဝ မိနစ္ (၂ နာရီခြဲ) လုပ္ပါ။
• ကိုယ္ဝန္မွာ ေသြးတိုးေနရင္၊ ဗိုက္နာရင္၊ ေသြးဆင္းရင္၊ ေရဆင္းရင္ ဆိုတာမ်ိဳးၾက ေရွာင္ပါ။
• ဘာၾကိဳက္သလဲ၊ ကခုန္တာလား၊ ေရကူးတာလား၊ ေအရိုးဗစ္လား၊ ေယာဂလား၊ စက္ဘီးစီးလား၊ လမ္းေလွ်ာက္လား။
• လမ္းစေလွ်ာက္သူဆိုရင္ တပါတ္ ၃ ရက္၊ တိုရာကေန ပိုလုပ္ပါ၊ တခါေလွ်ာက္ ၁ မိုင္၊ တေျဖးေျဖး အခ်ိန္ေရာ၊ အေဝးေရာ တိုးပါ။ ေနာက္ဆိုရင္ အထက္ျမင့္အတက္ကိုပါ ထည့္ေပးပါ။
• ဆရာဝန္က ခိုင္းတာျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ဖါသာ ေရြးတာျဖစ္ျဖစ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာမွ သတိထားဘို႔က ကိုယ့္ ခႏၶာကိုယ္၊ ၾကြက္သား-အဆစ္ေတြ သတိေပးတာကို နာခံပါ။ အခ်ိန္ၾကေပမဲ့ ကိုယ္လက္ေတြ ေလးလံေနတယ္၊ မအီမသာ ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုရင္ မလုပ္ပါနဲ႔။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာခ်ိန္မ်ိဳး။ မူးေဝမယ္၊ အားကုန္ေနမယ္၊ အသက္ရွဴမဝသလို ေနမယ္၊ ႏွလံုးခုန္-တုန္ေနမယ္၊ ခါးနာေနမယ္ စသျဖင့္။ ရာသီဥတုလဲ သိပါ။ သိပ္ပူေနရင္ ေနပူထြက္ မလုပ္နဲ႔။ ခုန္တာ၊ အေနအထားကို ယုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲတာ၊ ဂရုစိုက္ပါ။
• Kegel Exercises (ကီဂယ္) ေခၚတဲ့ တင္ပါးဆံုတြင္း ၾကြက္သား ေလ့က်င့္ခန္းကို အခ်ိန္မေရြး လုပ္ႏိုင္တယ္။ (စာသတ္သတ္ ေရးထားပါတယ္။)

ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္သလို အစာအာဟာရ မွ်တဘို႔လဲ တပါတည္း ဂရူစိုက္ပါ။ အေျခခံကို သိထားပါ။ ကိုယ္ခႏၶာက အဆစ္နဲ႔ ၾကြက္သားေတြ တမင္သက္သက္ လႈတ္ရွားေစေအာင္ အခ်ိန္ မွန္မွန္ ေျဖေျဖးကေန တိုးလုပ္တယ္ ဆိုတာ ေလ့က်င့္ခန္း ျဖစ္တယ္။
• အဆစ္တိုင္းမွာ သူလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေကြး-အဆန္႔မ်ိဳး ရွိတာပါ။ ဆိုပါစို႔ လက္ေကာက္ဝတ္က ေအာက္ေကြး၊ အထက္လွန္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေဘးတိုက္ ဘယ္-ညာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ လက္ေမာင္းဆစ္ကေတာ့ ဝိုင္းပတ္မႈပါ လုပ္ႏိုင္တယ္။
• နည္းနာေတြမွာ ဗဟုသုတ နည္းေနပါေစ။ ငယ္ငယ္ကိုယ္ ေက်ာင္းေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ကုိယ့္ တူ-တူမေလးေတြ လုပ္တာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ဖူး-ေတြ႔ဖူး ပါလိမ့္မယ္။ ၁-၂-၃-၄-၅-၆-၇-၈-၈-၇-၆-၅-၄-၃-၂-၁။ ေသြးပူ-ေလ့က်င့္ခန္းလဲ ေခၚတာမ်ိဳး။
• ေျခႏွစ္ဘက္ကို ခုန္ရင္း ေဘးကား၊ တျပိဳင္ထဲမွာ လက္ႏွစ္ဘက္ကုိ ပခံုးနဲ႔ တတန္းထဲ ကား။
• ေျခႏွစ္ဘက္ကို ခုန္ရင္း ေဘးကား၊ တျပိဳင္ထဲမွာ လက္က ေခါင္းေပၚအထိ လက္ခုပ္တီး။
• ခါးကို ကုန္းျပီး ဆန္႔တန္းေနတဲ့ လက္ႏွစ္ေခ်ာင္းက ေျခဖ်ားသြားထိ။ ခါးျပန္မတ္-လက္ေတြ ေဘးမွာခ်။
• တေဒါင္ဆစ္မွာေကြး လက္ဝါးျဖန္႔ထားတဲ့ လက္ႏွစ္ဘက္က ရင္ပတ္ေရွ႔မွာထားလိုက္၊ လက္ေတြ ေဘးကားလိုက္။
• ေခါင္းကို ဘယ္-ညာ တလွည့္စီလွည့္၊ ေခါင္းကို ဘယ္ဝိႈက္-ညာဝိႈက္ လည္ပင္းကို လည္ေစနည္း။
• စာအုပ္ေတြ၊ ဗီဒီယို-ဗီစီဒီေတြ၊ Youtube, Online, Gem အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ လက္လွမ္းမီတာ ယူပါ။

Dr. Tint Swe
၁၅-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Polyhydramnios ေရျမြာရည္ မ်ားေနျခင္း


စစ္ၾကည့္ေတာ့ သားေလးဆိုတာ သိရတယ္။ ခုဆို ၆ လထဲမွာ သူက တအားလႈပ္တယ္ ကန္တယ္။ က်မ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ဗိုက္ၾကီးကတင္းျပီး နာေတာ့ ေဆးစစ္တာ ေရျမႊာေရက သာမာန္ထက္ ပိုမ်ားေနတယ္တဲ့။ အဲဒါ ဆရာဝန္က လမ္းမေလွ်ာက္ဘဲ နားခိုင္းပါတယ္။ က်မကလည္း တခါတေလေတာ့ ခပ္ေဝးေဝးသြားမိတယ္။ က်မက စာတမ္းအတြက္ သုေတသနလုပ္ဖို႔ ေက်ာင္းကိုေတာ့ စာအုပ္ေတြနဲ႔ ေလွ်ာက္ရတာပါပဲ။ တခါတေလ အိပ္လည္းမေပ်ာ္ဘူး။ ဗိုက္ကလည္း ေလးေနသလိုပဲ။ အဲဒါ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္က ေရမႊာေရမ်ားရင္ ကေလးက တခုခု ခ်ိဳ႕ယြင္းတတ္တယ္ ဆိုလို႔ ဟုတ္သလား။ ဟိုတေလာကလည္း ဖ်ားေတာ့ ကေလးအားေဆးေတြ ျဖတ္ထားမိတယ္။ ၂ ပတ္ေလာက္ ၾကာတယ္ေပါ့။ ဘာျပင္ဆင္သင့္သလဲ ဆရာရွင့္။

ကိုယ္ဝန္မွာ အထဲကကေလးဟာ ေရျမြာအိတ္ထဲမွာ လံုလံုျခံဳျခံဳ ရွိေနတယ္။ အိတ္ထဲမွာ ေရျမြာရည္ လံုေလာက္အာင္ ရွိရတယ္။ နည္းတာေရာ မ်ားတာပါ မေကာင္းပါ။ Polyhydramnios ေရျမြရည္ မ်ားေနတာမ်ိဳးက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၁% မွာရွိတတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယ သံုးလထဲမွာ အဲလိုမ်ားလာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၃၄ ပတ္မွာ အမ်ားဆံုးရွိတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသင့္အတင့္သာမ်ားတယ္။ ေဆးကုသဘို႔မလိုပါ။ သိပ္မ်ားေနတာကိုေတာ့ ေဆးကုရမယ္။

ေရျမြာရည္ဆိုတာ ၾကည္လင္ေနတယ္၊ ေရလိုဘဲ။ နဲနဲေတာ့ ဝါႏိုင္တယ္။ ကေလးက ေရကူးသလိုေနမယ္။ အပူခ်ိန္ ထိန္းေပးတယ္။ ကေလးကို ေကာင္းေကာင္း အကာအကြယ္ေပးထားတယ္။ အရည္ကို မ်ိဳခ်မယ္၊ (အဆုပ္မသံုးဘဲ) အသက္ရွဴမႈ လုပ္မယ္၊ ဆီးအေနနဲ႔ စြန္႔ထုတ္မယ္။

ဘာလို႔ မ်ားသလဲ။
(၁) ကေလးက ေရျမြာရည္ကို မ်ိဳခ်တာ မလုပ္ရင္ အရည္ေတြ မ်ားေနမယ္။ ကေလးမွာ ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြရွိေနရင္ အဲလိုမ်ိဳမခ်တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အစာေျခလမ္းေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ Duodenal atresia, Esophageal atresia, Gastroschisis နဲ႔ Diaphragmatic hernia ေတြရွိေနရင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ Anencephaly and Myotonic dystrophy ေတြ၊ Achondroplasia ေျခ-လက္ တိုေနတဲ့ ေမြးရာပါေရာဂါ၊ Beckwith-Wiedemann syndrome ေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
(၂) ေရျမြာရည္ထုတ္ေနတာက မ်ားတာလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးအဆုပ္ေရာဂါ၊ ကေလးအမႊာ၊ Hydrops fetalis ကေလးကိုယ္ေရာင္ေရာဂါ၊
(၃) ကေလးနဲ႔ မိခင္ ေသြးအုပ္စု မတူတာျဖစ္ေနသလား။
(၄) အေၾကာင္းခံရွာမေတြ႔ဘဲ ျဖစ္တယ္။

ခံစားရတတ္တဲ့ လကၡဏာေတြဟာ ေရျမြာရည္ကေန ဖိအားသက္ေရာက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ သိပ္မ်ားေနရင္ မိခင္ေလာင္း အေနရခက္ခဲမယ္။ အသက္ရွဴရတာ ခက္မယ္။ ကိုယ္ေရာင္မယ္။ ဆီးနည္းမယ္။

ေရျမြာရည္မ်ားေနတာနဲ႔ ဒီလိုျဖစ္မွာေတြ ဆက္တြဲလာတတ္တယ္။
- Premature birth ကေလး ေစာေမြးတတ္တယ္၊
- Pregnancy-induced high blood pressure ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္သာျဖစ္တဲ့ ေသြးတိုး၊
- Urinary tract infections during pregnancy ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ ဆီးလမ္းပိုးဝင္ျခင္း၊
- Premature rupture of membranes ေရျမြာေစာေပါက္ျခင္း၊
- Excess fetal growth ကေလးထြားလြန္းျခင္း၊
- Placental abruption အခ်င္း အထဲမွာကြာျခင္း၊
- Umbilical cord prolapse ခ်က္ၾကိဳးထြက္လာျခင္း
- C-section delivery ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္း၊
- Stillbirth ကေလး အေသေမြးျခင္း၊
- Heavy bleeding after delivery ေမြးျပီးေသြးဆင္းမ်ားျခင္း၊

ကိုယ္ဝန္ေစာေစာမွာ ေရျမြာရည္မ်ားရင္ ပိုသတိထားရမယ္။
- Ultrasound (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္ရမယ္။ တခါမက ရိုက္ရတယ္။ တပတ္တခါအထိ ရိုက္တာလဲလုပ္ႏိုင္တယ္။
- ေရျမြာရည္ တြက္ခ်က္တာလုပ္မယ္။ Amniotic fluid index ေခၚတယ္။ AFI 25 cm (9.8 inches) နဲ႔ မ်ားတာကို Polyhydramnios လို႔ သတ္မွတ္တယ္။
- Amniocentesis ေရျမြာေဖါက္ယူ စစ္ေဆးနည္း၊
- Glucose challenge test ဆီးခ်ိဳ စစ္နည္း၊
- Karyotype (ကာယိုတိုက္ပ္) နည္း၊ ကေလးရဲ႕ Chromosomes (ခရိုမိုဇုမ္း) ပံုမွန္မဟုတ္တာစစ္နည္းျဖစ္တယ္။ Amniotic fluid ေရျမြာရည္ျဖစ္ျဖစ္ Placenta အခ်င္းျဖစ္ျဖစ္ စစ္တယ္။ Chorionic villus sampling စစ္နည္းလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ကေလးအေျခအေန ပိုသိေအာင္ စစ္နည္းေတြလဲ ရွိတယ္။
- Nonstress test ကေလးႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းကို ကေလးလႈတ္ရွားရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိလာသလဲသိေအာင္ လုပ္နည္း၊
- Biophysical profile ကေလး Nonstress test ကေလးႏွလံုးခုန္ႏွဳန္း + အသက္ရွဴမႈနဲ႔ လႈတ္ရွားမႈစစ္နည္း + ေရျမြာရည္ ထုထည္ေတြကို စစ္နည္း၊
- Doppler ultrasound ကေလး ေသြးလွည့္ပတ္မႈ စစ္နည္း၊
- Contraction stress test သားအိမ္ညွစ္တဲ့အခ်ိန္ ကေလးႏွလံုးခုန္တာေျပာင္းလဲမႈကို စစ္နည္း၊

ဘယ္လိုကုသမလဲ
- အေတာ္အတန္ မ်ားေနတာ ေဆးကုသဘို႔ မလိုပါ။
- ဆီးခ်ိဳ ရွိေနရင္ ကုသပါ။
- ကေလး ေစာေမြးမယ္ထင္ရင္၊ အသက္ရွဴ ခက္ခဲလာရင္၊ ဗိုက္နာလာရင္ ေဆးရံုတက္ပါ။
- မ်ားေနတဲ့ ေရျမြာရည္ကို ေဖါက္ထုတ္နည္း၊ Amniocentesis လုပ္ႏိုင္တယ္။ တခါတည္းမရရင္ ထပ္လုပ္ရမယ္။ ခဏခဏ လုပ္ရတာကို Amnioreduction ေခၚတယ္။ အထူသတိထားလုပ္ရတယ္။ ေစာေမြးတာ၊ အထဲမွာ အခ်င္းကြာတာ နဲ႔ ေရျမြာအိတ္ေစာေပါက္တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။
- Medication ေဆးေပးနည္း၊ Indomethacin ေဆးသံုးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၃၁ ပတ္ေက်ာ္ရင္ေတာ့ မေပးပါ။ ကေလးႏွလံုးကို သတိထားစရာလိုလို႔ ျဖစ္တယ္။

ေဆးစာေတြ ေရးတိုင္း သတိေပးတာတခု ထပ္ေရးပါရေစ။ ယာယကံရွင္ေတြကို ဖတ္ေစတာ တခါတေလ ေကာင္းေပမဲ့ တခါတေလ အားလံုးကုန္ မဖတ္ေစခ်င္ဘူး။ လူေတြဟာ အစုိးရိမ္နည္းသူ-မ်ားသူ မတူၾကဘူး။ ေဆးစာဆိုေတာ့ ကုန္ေအာင္-စံုေအာင္ ေရးရတယ္။ အားလံုး ကုိယ့္မွာ လာျဖစ္မလား စိုးရိမ္တာ မမွန္ပါ။ ဆရာဝန္က ခ်န္ေရးတာလဲ မသင့္ဘူး။ ေနာက္ျပီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနရသူေတြဟာ အေပါင္းအသင္းလဲ အျပဳသေဘာ အားေပးတတ္သူေတြနဲ႔သာ ေပါင္းသင့္တယ္။ စာကိုလဲ သားေရႊအိုးထမ္းလာတာမ်ိဳးသာ ဖတ္သင့္ၾကတယ္။ စာဖတ္တဲ့သူ သားေကာင္းရတနာ ထြန္းကားပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၈-၄-၂ဝ၁၂

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Chromosome Analysis and Amniocentesis (ခရိုမိုဇုမ္း) ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္း နဲ႔ ေရႁမႊာရည္စစ္ေဆးျခင္း


(၁) မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈလို႔ ဘယ္အခ်က္နဲ႔ ေျပာႏိုင္သလဲဆရာ။ ကုထံုး လံုးဝမရိွေတာ့တာလား။ ႐ိုေသစြာျဖင့္။

(၂) ကၽြန္မ အသက္ ၃၆ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ ယခု ပထမဦးဆံုး ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပါတ္ရွိပါၿပီ။ OG ႏွင့္ ပံုမွန္ျပေနသည္မွာ ၃ ၾကိမ္ ရွိပါၿပီ။ ယခုတစ္ၾကိမ္တြင္ ဆရာဝန္မွ Chromosome Analysis နဲ႔ Amniocentesis (Amniotic Fluid) ႏွစ္မ်ိဳးကို ၁၆ ပါတ္ အတြင္း စစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္းေျပာပါသည္။ မည္သည့္အတြက္ စစ္ေဆးသင့္သည္၊ မည္သို႔ ကြာျခားသည္၊ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳး၊ ေနာက္ထပ္ စစ္ေဆးသင့္သည္မ်ားကို ေျဖၾကားေပးေစလိုပါသည္။

Chromosomes (ခရိုမိုဇုမ္း) ဆိုတာ လူတိုင္းရဲ႕ ေသြးနီဥကလြဲရင္ (ဆဲလ္) တိုင္းမွာရွိတဲ့ မ်ိဳးဗီဇျဖစ္တယ္။ (ဆဲလ္) တိုင္းမွာ ၄၆ ခု (၂၃ စံု) စီရွိတယ္။ အေဖစစ္၊ အေမစစ္ေတြဆီကေန ရၾကတာျဖစ္တယ္။ ၂၂ စံုကို Autosomes (ေအာတိုဇုမ္း) ေခၚျပီး က်န္တဲ့တစံုကို က်ား-မျဖစ္တာကို ျပ႒ာန္းတဲ့ Sex chromosomes (ဆက္စ္-ခရိုမိုဇုမ္း) ေခၚတယ္။ မ ဆိုရင္ X sex chromosomes ၂ ခုပါမယ္။ က်ားဆိုရင္ X sex chromosome တခုနဲ႔ Y sex chromosome တခုပါတယ္။

Chromosome analysis (ခရိုမိုဇုမ္း) ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္းဆိုတာ ၄၆ ခုရဲ႕ အေရအတြက္နဲ႔ တည္ေဆာက္ပံုကို ေလ့လာတာ ျဖစ္တယ္။ Karyotype လို႔လဲေခၚတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေသြးျဖဴဥ (ဆဲလ္) ထဲက ရွိတာကို ေရတြက္တယ္။
• ကေလး ဖြံ႔ထြားမႈကို သံသယဝင္ရင္စစ္မယ္။
• ပံုပန္းတမ်ိဳးျဖစ္ေနရင္ စစ္မယ္။
• ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ပါလာရင္စစ္မယ္။
• လိင္အဂၤါပံုမွန္မဟုတ္ရင္ စစ္မယ္။
• ကေလးအေသေမြးတာ၊ ေမြးေမြးခ်င္းေသတာ၊ ဘာလို႔ျဖစ္ရတာလဲ သိေအာင္စစ္မယ္။
• ကေလးမရႏိုင္သူ၊ ခဏခဏ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သူ၊ ရာသီတခါမွမလာသူကို စစ္မယ္။
• သားဦးကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရတာ (ေမြးမဲ့အခ်ိန္မွာ) အသက္ ၃၅ ေက်ာ္ေနရင္လဲစစ္တယ္။ (ခရိုမိုဇုန္း) ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ကေလး ေမြးလာမွာ စိုးလို႔ျဖစ္တယ္။
• (ခရိုမိုဇုန္း) ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ မိသားစုရာဇဝင္ ရွိေနသူကိုလဲ စစ္မယ္။
• သိတားဘို႔က အဲလိုစစ္တိုင္းလဲ ပံုမွန္မဟုတ္တာ အားလံုးကို မသိႏိုင္ဘူး။

Amniocentesis ေရႁမႊာရည္စစ္ေဆးျခင္း

ဒီနည္းကို စမ္းသပ္ဘို႔ေရာ ကုသဘို႔အတြက္ပါ လုပ္တယ္။ ဒီအရည္ထဲမွာ အထဲက သေႏၶသားရဲ႕ (ဆဲလ္) ေတြနဲ႔ သူကေန ထုတ္တဲ့ ဓါတ္ေတြ ပါေနတယ္။
1. Genetic amniocentesis ဆိုတာ မ်ိဳးဗီဇပံုမွန္မဟုတ္တာသိေအာင္ စမ္းနည္းျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၁၅ ပတ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ လုပ္တယ္။ ဒီအခ်ိန္ေရာက္မွ ေရႁမႊာအိတ္ႏွစ္လႊာက ေပါင္းစပ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ၁၁ ပတ္ ကတည္းက လုပ္တယ္။ Down syndrome နဲ႔ Spina bifida ေရာဂါေတြကို ၾကိဳသိထားႏိုင္တယ္။
2. Maturity amniocentesis စစ္နည္းလုပ္ရင္ ကေလးရဲ႕ အဆုပ္အေျခအေနကို သိမယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၃၂ ပတ္နဲ႔ ၃၉ ပတ္ၾကားလုပ္တယ္။

ဒီစမ္းသပ္နည္းမွာ အႏၲရာယ္ေတြေတာ့ သတိထားရတယ္။
• Miscarriage ကိုယ္ဝန္ပ်က္ႏိုင္တယ္။ ၃ဝဝ-၅ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ႏုရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတယ္။
• Cramping and vaginal bleeding ဗိုက္နာတာနဲ႔ ေသြးနဲနဲဆင္းတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Needle injury ေဆးထိုးအပ္ကေန ကေလးကိုထိခိုက္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆိုးတာအေတာ္ရွားတယ္။
• Leaking amniotic fluid ေရႁမႊာရည္ဆင္းတတ္တယ္။
• Rh sensitization ေသြးအုပ္စုခြဲနည္းတခုထဲက (အာရ္အိတ္ခ်္) ကေလးရဲ႕ ေသြးနီဥက မေအရဲ႕ေသြးထဲဝင္ရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ မိခင္ေလာင္းဟာ Rh negative ျဖစ္ေနရင္ Rh immunoglobulin ေဆးထိုးေပးမယ္။
• Infection ပိုးဝင္တာလဲ သတိထားရတယ္။
• Infection transmission တကယ္လို႔ မိခင္ေလာင္းမွာ HIV, Hepatitis C, Toxoplasmosis ရွိေနရင္ ကေလးဆီ ကူးေစႏိုင္တယ္။

Pregnancy Tests (2) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ စမ္းသပ္ရမဲ့ စစ္ေဆးနည္းမ်ား http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/05/pregnancy-tests-2.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၈-၂ဝ၁၂
၁၄-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Breast Benign Lumps ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ ရင္သားအက်ိတ္မ်ား


(၁) ဆရာ က်မနာမည္က ႕႕႕႕႕၊ အသက္ ၃၁၊ အပ်ိဳပါ၊ က်မအခု ႕႕႕႕႕မွာပါ။ က်မဘယ္ဖက္ႏို႔ေဘး ခ်ိဳင္းေအာက္မွာ အလံုးတစ္လံုး ေဂၚလီလံုးအရြယ္ရိွတယ္။ သံုးနစ္ေလာက္ၾကာၿပီ။ အလံုးကမာၿပီး ေရြ႔႕လို႔ရတယ္၊ ဆရာဝန္ တစ္ခါျပဖူတယ္၊ ဘာမွာမျဖစ္ဘူးဆိုၿပီး ဒီတိုင္ထားတယ္တယ္။ အခုရာသီလာခ်ိန္ နည္းနည္းကိုက္သလိုခံစားရတယ္။ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္နိင္ပါသလား။ ခြဲစိတ္ဖို႔ လိုမလားလို႔ဆရာကုိ လွမ္းေမးၾကည့္တာ၊ မ်ိဳး႐ိုးမွာလဲ ကင္ဆာေတာ့ မရိွဘူးဆရာ။
(၂) သမီး 18 March က Breast Ultrasound ႐ိုက္ျပီးပါျပီဆရာ။ Attachment နဲ႔ပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္။ သြားျပန္ျပေတာ့ အက်ိတ္ကေသးတယ္၊ ခြဲစရာမလိုဘူး၊ မစိုးရိမ္ရဘူးေျပာပါတယ္။ အျမဲေတာ့ကိုယ္ဖာသာကို သတိထားျပီးၾကည့္၊ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ Ultrasound ျပန္႐ိုက္ၾကည့္လို႔ပဲ ေျပာပါတယ္။ ဘာေဆးမွမေပးလိုက္ပါဘူးဆရာ။ ေဆးခန္းျပျပီး တစ္ပတ္ေလာက္ေနေတာ့ မာမာအေျမာင္းလိုလို အလုံးလိုလိုအက်ိတ္က ေသးလဲမေသးသြားေတာ့ စိတ္ျပန္ပူလာတယ္၊ စိုးရိမ္စိတ္လဲျဖစ္လာတယ္။ ေမးစရာေမးခြန္းနဲ႔ သိခ်င္တာေတြလဲရွိလာလို႔ ဆရာ့ကို Email ထပ္ပို႔လိုက္ရတာပါ။ ဘာေဆးေသာက္ရင္ ေပ်ာက္ႏိုင္လဲ။ စိုးရိမ္ရလားဆရာ။
(၃) ဆရာ သမီးညီမေလးက ရင္သားမွာ အက်ိတ္ျဖစ္ေနတာကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ လေလာက္က စၿပီးစမ္းမိပါတယ္။ ခြဲမယ္ ခြဲမယ္နဲ႔ မခြဲျဖစ္ပဲေနေနရတုန္းပဲ။ အသက္က ၃၁ႏွစ္ပါ အိမ္ေထာင္ မရွိပါဘူး။
(၄) သမီး 18 March က Breast Ultrasound ႐ိုက္ျပီးပါျပီဆရာ။ Attachment နဲ႔ပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္။ သြားျပန္ျပေတာ့ အက်ိတ္ကေသးတယ္၊ ခြဲစရာမလိုဘူး၊ မစိုးရိမ္ရဘူးေျပာပါတယ္။ အျမဲေတာ့ကိုယ္ဖာသာကို သတိထားျပီးၾကည့္၊ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ Ultrasound ျပန္႐ိုက္ၾကည့္လို႔ပဲ ေျပာပါတယ္။ ဘာေဆးမွမေပးလိုက္ပါဘူး။ ေဆးခန္းျပျပီး တစ္ပတ္ေလာက္ေနေတာ့ မာမာအေျမာင္းလိုလို အလုံးလိုလိုအက်ိတ္က ေသးလဲမေသးသြားေတာ့ စိတ္ျပန္ပူလာတယ္၊ စိုးရိမ္စိတ္လဲျဖစ္လာတယ္။ ေမးစရာေမးခြန္းနဲ႔ သိခ်င္တာေတြလဲရွိလာလို႔ ဆရာ့ကို Email ထပ္ပို႔လိုက္ရတာပါ။ ဘာေဆးေသာက္ရင္ ေပ်ာက္ႏိုင္လဲ။ စိုးရိမ္ရလားဆရာ။
(၅) ဆရာရွင့္ ကၽြန္မအသက္ 35 ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ (ရည္းစား) မရိွပါ။ ညာဘက္ nipple အေပၚတည့္တည့္နားေလာက္မွာ မာမာခဲခဲ mass ေလးတစ္ခု စမ္းမိသလိုရိွလို႔ပါ။ ဆရာ့ blog ထဲက ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ post ေတြေတာ့ အားလံုးလိုလိုဖတ္ျပီးပါျပီ။ ပံုမွန္ဟုတ္သလုိလို မဟုတ္သလိုလို ေ၀ခြဲမရျဖစ္ေနလို႔ပါဆရာ။ ဘယ္ဘက္မွာလည္း ရိွသလိုလို ထင္မိေပမယ့္ ညာဘက္က ေတာ္ေတာ္ထင္ရွားပါတယ္။ ညာဘက္ breast က ဘယ္ဘက္ထက္ အေပၚနည္းနည္း ေရာက္ေနသလိုေတာ့ ရိွပါတယ္။ မာခဲပါတယ္။ ဖိလိုက္ရင္ေနရာေရြ႔သလုိလိုရိွပါတယ္။ နည္းနည္းနာတာ သူ႔သဘာ၀လား လက္ဖိအားေၾကာင့္လား မသဲကြဲပါဘူးဆရာ။ အဲဒီေနရာမွာ အဲလိုမာခဲခဲအလံုးေလးလိုလိုအေျမွာင္းေလးလိုလိုရိွေနတာ ဘာျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲဆရာ။

မိန္းကေလးတိုင္း အမ်ိဳးသမီးၾကီးငယ္တိုင္း ကိုယ့္ရင္သာကိုယ္ စမ္းသပ္ျပီး၊ သံသယရွိရင္ ခ်က္ခ်င္း ဆရာဝန္ကုိ ျပသင့္တာ သိေနၾကပါျပီ။ ကင္ဆာဆိုရင္ ေၾကာက္စရာမွန္ေပမဲ့ ေစာေစာသိလို႔ စနစ္တက်ကုသရင္ အမ်ားၾကီး ေကာင္းေစတဲ့ ကင္ဆာထဲမွာ ရင္သားကင္ဆာက ထိပ္ကေနတယ္။ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ ရင္သားအက်ိတ္ေတြက ၈ဝ% ရွိတယ္။ အမ်ိဳးအစားကေတာ့ မ်ားပါတယ္။ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ အက်ိတ္နခမ္းသားက ေခ်ာေမြ႔ေနမယ္၊ ေရြ႔ရွားလို႔လဲ လြယ္တယ္။ ေနာက္ျပီး အက်ိတ္ရယ္လို႔ မဟုတ္ဘဲ ထိခိုက္မိလို႔။ လစဥ္နဲ႔ အသက္ေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲ၊ ေဆးဝါးေတြကေနလည္း ရင္သားမွာ အရင္လိုမဟုတ္တာမ်ိဳး ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ရင္သား ႏွစ္ဘက္ဟာ တသက္လံုး ေျပာင္းလဲေနတာပါ။

ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ ရင္သားအကိ်တ္ေတြကေတာ့ -
(၁) Fibrocystic changes (ဖိုက္ဘရိုဆစ္စတစ္) အေျပာင္းအလဲ။ ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲေနတာကေန ျဖစ္ေစတယ္။ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ဥပမာ ရာသီမလာခင္ တင္းျပီး နာခ်င္တာမ်ိဳး။ တခါတေလ ႏို႔သီးအဖ်ားကိုညွစ္ၾကည့္ရင္ အရည္လိုပါ ထြက္ႏိုင္ေသးတယ္။ အက်ိတ္လိုျဖစ္ေနတာ အေခ်ာင္းလိုက္၊ အေျမွာင္းလိုက္ေနမယ္။ စမ္းၾကည့္ရင္ ခပ္မာမာ ရာဘာနဲ႔တူတယ္။ အသက္ ၄ဝ ေအာက္မွာသာအျဖစ္မ်ားတယ္။
(၂) Simple Cysts ရိုးရိုး (ဆစ္)။ အရည္ျပည့္ေနတဲ့အိတ္ေလးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ တခုတည္းေရာ တခုမကပါျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အရြယ္အစားလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိႏိုင္တယ္။ နာႏိုင္တယ္။ နာတာကလည္း ရာသီခြင္နဲ႔အမွ်ေျပာင္းတယ္။
(၃) Fibroadenomas (ဖိုက္ဘရိုအဒီႏိုးမား)။ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတဲ့ အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ အစိုင္အခဲျဖစ္ေနမယ္။ စမ္းၾကည့္ရင္ ရင္သားအတြင္းထဲမွာ ေရြ႔တာ သိပ္လြယ္ကူတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏို႔ထဲကၾကြက္လို႔တင္စားေခၚၾကတယ္။ ခြဲစိတ္ေပးရတာမ်ားတယ္။ အသက္ ၂ဝ-၃ဝ အတြင္း အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။
(၄) Intraductal papillomas ႏို႔ျပြန္တြင္းက (ပက္ပလိုမား)။ ေသးတယ္၊ အေသအခ်ာၾကည့္ရင္ ၾကြက္ႏို႔လိုတူတယ္။ ႏို႔သီးအနာတဝိႈက္မွာေတြ႔ရတယ္။ အသက္ ၄ဝ-၅ဝ ေတြမွာပိုျဖစ္ျပီး ႏို႔သီးအဖ်ားကေန ေသြးထြက္ႏိုင္တယ္။
(၅) Traumatic fat necrosis ထိခိုက္မိလို႔ အဆီခဲေတြပ်က္စီးျခင္းျဖစ္တယ္။ ခပ္ဝိုင္းဝိုင္း။ ခပ္တင္းမာမာ၊ တခုတည္းရွိျပီး၊ မနာဘူး။
(၆) Mastitis (Breast Infection) ႏို႔နာ။ ႏို႔ပိုးဝင္ျခင္းလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အက်ိတ္ျဖစ္မယ္၊ နာမယ္၊ အေပၚယံအေရျပား နီျမန္းေနမယ္။ အနာက အေရျပားနဲ႔နီးမွသာ နီတာျမင္ရမယ္။ အပူခ်ိန္စမ္းရင္ ပိုပူေနမယ္။
(၇) Breast Pseudolumps အက်ိတ္မဟုတ္တဲ့ အက်ိတ္။ ရင္သားအတုထဲက (စီလီကြန္) တေနရာကထူပ်စ္လာတာ၊ အဆီခဲတခ်ိဳ႕ေသတာ၊ ေအာက္ကနံရိုး။ Breast cancer ကင္ဆာ၊ Lipoma အဆီအက်ိတ္ နဲ႔ Milk cyst (galactocele) ႏို႔ရည္ခဲေတြလည္း ထည့္စဥ္းစားရမယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
ေရာဂါနာမည္ေတြ အဂၤလိပ္လိုပါေရးထားလို႔ စိတ္မပူ၊ စိတ္မရႈတ္ပါနဲ႔။ ၁၊ ၂၊ နဲ႔ ၃ ေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ နံပါတ္ (၃) ကိုသာ ခြဲေပးရတာမ်ားပါတယ္။ ႏို႔နာတဆိုတာလဲ တျခားေနရာေတြမွာျဖစ္တဲ့အနာလိုပါဘဲ။

(၁) Fibrocystic breast changes ဆိုတာ ကုစရာမလိုပါ။ နာတာေရာင္တာအတြက္ အေနရခက္ရင္ အနာ-အကိုက္ သက္သာေဆးေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။
(၂) Simple cysts ဆိုရင္ ေဆးထိုးအပ္သံုးျပီး စုပ္ထုတ္ႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာမဟုတ္တာေသျခာဘို႔လုပ္တာလည္း ဒီလိုမ်ိဳး လုပ္တာပါဘဲ။
(၃) Fibroadenomas နဲ႔ Intraductal papillomas ေတြကို ခြဲစိတ္ကုသရမယ္။ Lumpectomy အက်ိတ္ခြဲထုတ္နည္းက သမားရိုးက်နည္းျဖစ္တယ္။ Laser ablation, Cryoablation တျခားနည္းေတြလဲ ခုေခတ္မွာ စမ္းသံုးပါတယ္။
(၄) Mastitis ႏို႔နာကို အပူကပ္ေရးရမယ္။ ပိုးေသေဆး နဲ႔ အနာသက္သာေဆးေပးျပီး ျပည္တည္ရင္ေတာ့ ျပည္က္ုိခြဲစိတ္နည္းနဲ႔ထုတ္ရမယ္။

ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ
၄-၃-၂ဝ၁၃
၁၉-၂-၂ဝ၁၄
၁၄-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Miscarriage Prevention ကိုယ္ဝန္မပ်က္ေအာင္


(၁) ဆရာ သမီးက ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်တာ ၃ ခါရိွပါျပီ။ အႀကိဳေန႔ညကမွ ပ်က္က်လို႔ ေဆးရံုမွာ သားအိမ္ျခစ္ထားပါတယ္။ ကေလးပ်က္က်တာမ်ားလို႔ စိတ္လဲထိခိုက္ပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ ေနာက္ထပ္ ကေလးအတြက္ ဘယ္လို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ိဳး လုပ္ထားရမလဲဆိုတာ ရိုေသေလးစားစြာျဖင့္ ဆရာကိုေမးတာပါ။ သမီးက အသက္ ၃၇ ရိွျပီမို႔ ကေလးပိုလိုခ်င္တာပါ။ အမိ်ဳးသားနဲ႔ အသက္ရြယ္တူေတြပါ။ အသက္ ၃၅ မွ အိမ္ေထာင္ျပဳထားထာပါ။
(၂) ကၽြန္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီးက ၄ လကို ၁ ရက္မစြန္းပါဘူးဆရာ။ ၆ ၾကိမ္ရိွပါျပီ။ အိမ္ေထာင္သက္ ၈ နွစ္ရိွပါျပီ။ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္တာက သားအိမ္ခ်ဳပ္တာေတာင္ မရဘူး။

ကိုယ္ဝန္ရတိုင္း ကေလးအေကာင္းမေမြးတတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာကို ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ မသိလိုက္သူေတြလဲ မနည္းပါ။ ဘာလို႔ အဲလို အလိုလိုပ်က္သလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြက မ်ားတယ္။ တခါပ်က္ျပီး ေနာက္ကိုယ္ဝန္ ေအာင္ျမင္ခ်င္လို႔ ေမးလာသူလဲ မနည္းပါ။

Miscarriage ဆိုတာ ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပါတ္အတြင္း အလိုလိုပ်က္က်တာကို သတ္မွတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္မွန္သမွ်ရဲ႕ ၁၅% ေလာက္ပ်က္တယ္။ ၇၅% က ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပါတ္အတြင္းမွာ ပ်က္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိကို hCG အခ်င္းေဟာ္မုန္း စစ္ရတယ္။ အေပါင္းျပရင္ ေဆးစာအရ Chemical Pregnancy ဓါတုနည္းနဲ႔ေသခ်ာတဲ့ ကိုယ္ဝန္လို႔ေခၚတယ္။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) နဲ႔ စစ္လို႔ရလာရင္ေတာ့ Clinical pregnancy ေဆးခန္းအတည္ျပဳ ကိုယ္ဝန္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာ အမ်ားစုက ဒီေနာက္အဆင့္က ျဖစ္တယ္။

• Genetic (Chromosomal) အသက္ၾကီးသူေတြမွာ ဒါမ်ိဳးကို ပိုေတြ႔ရတယ္။ ၄၂ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ ၂ ဆျဖစ္တယ္။ ၆ဝ%က မ်ိဳးဗီဇခိ်ဳ႕ယြင္းလို႔ျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးဗီဇအေျခခံေၾကာင့္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္လဲ မတတ္ႏိုင္ပါ။
• Uterine abnormalities သားအိမ္ကခ်ိဳ႕ယြင္းတာထဲမွာ ေမြးရာပါ သားအိမ္အခန္း ၂ ခုျဖစ္ေနတာ၊ သားအိမ္ ႏွစ္ခုတြဲ ျဖစ္ေနတာေတြအျပင္ Fibroid tumors သားအိမ္အလံုးက ေနရာမေတာ္တာမွာရွိေနျခင္းလဲပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ရမယ္။ Cervical incompetence သားအိမ္အဝ (ေခါင္း) မလံုသူဆိုရင္ လေစ့တဲ့အထိ မတည္ႏိုင္လို႔ ဆရာဝန္ကေန ခ်ဳပ္ျပီးျပင္ေပးႏိုင္တယ္။
• Medical conditions က်န္းမာေရး အေၾကာင္းခံေတြထဲမွာ Diabetes mellitus ဆီးခ်ိဳ၊ Thrombophilia ေသြးေရာဂါနဲ႔ Tyroid တိုက္ဖြိဳက္ေရာဂါေတြ ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳနဲ႔ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ေရာဂါေတြကို ထိန္းေနရမယ္။
• Immunological causes ခုခံအားခ်ိဳ႕ယြင္းမႈထဲမွာ Antiphopholipid Antibody Syndrome, Reproductive Autoimmune Failure Syndrome ေတြပါတယ္။ ခဏခဏကိုယ္ဝန္ပ်က္သူဆိုရင္ Immunological Issues စဥ္းစားရမယ္။

ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာထဲမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ ရာသီခြင္ကို Luteal Phase ေခၚတယ္။ ရာသီလာျပီးေနာက္ မ်ိဳးဥ မထြက္ခင္ ကာလကို ေခၚတယ္။ အဲဒီကာလမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းရင္ ခဏခဏကိုယ္ဝန္ပ်က္တတ္တယ္။ ဒီကာလအတြင္းမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္လာတယ္။

• Follicle stimulating hormone ထြက္လာမယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ထဲက အေကာင္းဆံုး Follicle (ေဖၚလီကယ္) တခုကိုေရ႔ြးျပီး မ်ိဳဥထြက္ဘို႔ ျပင္တင္ေတာ့မယ္။
• Luteinizing hormone ကေန မ်ိဳးဥထြက္ဘို႔ ႏိုးဆြေပးမယ္။
• Corpus luteum ဆိုတာျဖစ္လာမယ္။ သူကေန Progesterone ေဟာ္မုန္းထုတ္ေပးေပးမယ္။
• ဒီကာလက ၁၄ ရက္ၾကာတယ္။
• Progesterone နဲ႔ Estrogen တြဲျပီး သာအိမ္နအတြင္းဆံုးနံရံ Endometrium ကိုျပင္ေပးၾကမယ္။
• ဒါမွသာ Embryo သေႏၶသားက Implantation တြယ္ကပ္မႈျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ဒီဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္မွာ ခ်ိဳ႕ယြင္ရင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာကို LPD လို႔ေခၚတယ္။ ေသြးစစ္ျပီး သိႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ျပီး ၇ ရက္မွာ စမ္းရင္ 10-14 ng/mL နည္းေနတာရွိသူကို Luteal phase defect လို႔ေခၚတယ္။ Endometrial biopsy သားအိမ္ အတြင္းဆံုးလႊာ အသားစျဖစ္ယူစစ္တာလဲလုပ္ႏိုင္တယ္။ Ultrasound အာလ္ထြာေဆာင္းရိုက္ျပီး (ေဖၚလီကယ္) ကို တိုင္းႏိုင္တယ္။ ေသးေနတယ္သူေတြကို Clomiphene Citrate (Clomid, Milophene or Serophene) မ်ိဳးဥေၾကြေဆး ေပးရမယ္။ LPD ျဖစ္ေနသူကို Progesterone (Crinone or Prometrium) ေဟာ္မုန္းေဆးေပးမယ္။ မ်ိဳးဥ ထြက္ခ်ိန္ကေန ကိုယ္ဝန္ ၁ဝ-၁၂ ပါတ္အထိ ေဆးေပးတယ္။ တခါမက ပ်က္သူဆိုရင္ လိုမွာအမွန္ဘဲ။

ကို္ဝန္မပ်က္ေအာင္ ကိုယ္ဝန္မရခင္ကတည္းကေန စသင့္တယ္။ က်န္းမာေရး ေကာင္းေနသူေတြ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ရတာ နည္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစာအာဟာရ မွ်တလုံေလာက္ေအာင္စားတာနဲ႔ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ (ေလ့က်င့္ခန္း) လုပ္တာက အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ဖိအားမမ်ားေစဘို႔လဲ (ေဖါလစ္အက္စစ္) ေသာက္ဘို႔ လိုပါမယ္။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား အားကစား ျပင္းထံတာကိုလဲ ေရွာင္ရမယ္။ ဓါတ္မွန္ အရိုက္မခံပါနဲ႔။ OG နဲ႔အပ္ထားရမယ္။ အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ ေရွာင္ရွာျပီး၊ (ေကဖင္း) မ်ားတာ (ေကာ္ဖီနဲ႔ ကိုလာ) ေလွ်ာ့ေသာက္ရပါေတာ့မယ္။

Recurrent miscarriage ကိုယ္ဝန္ ခဏခဏပ်က္ရျခင္း
• University of Warwick (ဝါးဝစ္) တကၠသိုလ္က သုေတသီေတြက ေတြ႔ရွိခ်က္သစ္တခုကို ၁၂-၉-၂ဝ၁၃ ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။
• Steroids (စတီရြိဳက္) နည္းေနသူေတြမွာ ကိုယ္ဝန္ခဏခဏပ်က္ရတယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အေရအတြက္ ၇ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္မက Miscarriage ပ်က္က်တယ္။ အဂၤလန္မွာ ကိုယ္ဝန္ ၃ ၾကိမ္ပ်က္ဘူးသူ ၁% ရွိေနတယ္။
• ကို္ယ္ဝန္ပ်က္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ သားအိမ္မွာ ခုခံအားစန္စ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ NK cells ေတြ ပိုမ်ားေနတာကို သိလာရတယ္။
• Steroids ေဆးေပးရင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာကို သက္သာေစတာကိုသိထားေပမဲ့ အရင္က ဘာလို႔လဲဆိုတာ မရွင္းတတ္ေသးဘူး။
• ၁၂-၉-၂ဝ၁၃ ေန႔ Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism ထဲမွာ ေရးလိုက္တာကေတာ့ Natural killer cells (NK cells) ေတြကေန သားအိမ္ အတြင္းဆံုးလႊာမွာ ဆက္ျဖစ္တာေတြရွိတယ္။
• Steroid levels နည္းေနရင္ သေႏၡကို သားအိမ္မွာလာတြယ္ကပ္ဘို႔ ခက္ခဲေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ မပ်က္ေစေအာင္ (စတီရြိဳက္) နည္းနည္းေပးတာ အက်ိဳးမ်ားတယ္။

Prednisolone 25mg ကို လလယ္ရက္ (၁၁-၁၄ ေျမာက္ရက္) ကေနစျပီး ကိုယ္ဝန္ရတယ္ဆိုရင္ ၁၂ ပါတ္အထိေပးတယ္။ ေဆးရဲ႕ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး မမ်ားလွပါ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္မယ္၊ စိတ္မူေျပာင္းႏိုင္တယ္၊ အိပ္ေရးပ်က္ႏိုင္တယ္၊ အေရျပား နဲနဲအေျပာင္းအလဲ ရွိႏိုင္တယ္၊ ေသြးဖိအား တက္ႏိုင္တယ္။ ေဆးကကေလးဆီကို နဲနဲေလးသာေရာက္မယ္။

တခ်ိဳ႕က -
- ကိုယ္ဝန္ရရင္ Prednisolone ေဆးကို ၂ ဆတိုးျပီးေပးတယ္။
- Progesterone ေဆးကို မ်ိဳးဥထြက္ျပီး ၄ ရက္မွေပးေသးတယ္။
- Low molecular weight Heparin or Lovenox ထိုးေဆးကို ကိုယ္ဝန္ရလာရင္ ထိုးေပးတာလဲရွိတယ္။
- Low dose Aspirin ကိုလဲေပးတယ္။
- Folic acid ေသာက္ရမယ္။

1. Cervical length ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ သားအိမ္လည္ပင္းအရွည္ http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2013/11/cervical-length.html
2. Cervical incompetence သားအိမ္အဝမလံုျခင္း http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2014/04/cervical-incompetence.html
3. Miscarriage Prevention ကိုယ္ဝန္မပ်က္ေအာင္ http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2013/08/miscarriage-prevention.html
4. Miscarriage ကုိယ္ဝန္ပ်က္ျခင္းတမ်ိဳး http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/03/miscarriage.html
5. Recurrent miscarriage ကိုယ္ဝန္ ခဏခဏပ်က္ရျခင္း http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2013/09/recurrent-miscarriage.html

ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ
၂၁-၈-၂ဝ၁၃
၁၂-၉-၂ဝ၁၃
၁၄-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Oligohydramnios ေရႁမႊာရည္နည္းျခင္း


ဆရာခင္ဗ်ား ကြၽန္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ဝန္ ၃၄ ပတ္ပါ။ အဲဒါ ပံုမွာျပထားတဲ့အတိုင္း ေရမႊာေရက scan ႐ိုက္ေတာ့့လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ပတ္ ကေတာင္ ၁ဝ အထိကို ေရနည္းတယ္ ေျပာတယ္။ဒ ီေန႔ျပန္႐ိုက္ေတာ့ ၉ ပဲ႐ွိတယ္။ ေရမႊာေရနဲတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ႕႕႕႕႕ မွာပါ။ ဆရာဝန္ ေျပာတာလဲသိပ္နားမလည္ဘူး။ ေရနည္းတာဟာ စိုးရိမ္ရလားဆရာ။ ပံုမွန္အထိိေရာက္ေအာင္ ဘာေတြစားေပးလုပ္ေပးရမလဲဆရာ။ အဲလိုေရနည္း ရင္ ေစာေမြးတာတို႔ ခြဲေမြးရတာတို႔ ျဖစ္တတ္လားဆရာ။ ကေလးကိုေရာ မိခင္ကိုေရာဘာေတြထိခိုက္ေစပါသလဲဆရာ။ ဘာေတြ သီးသန္႔ ဂ႐ုစိုက္စရာလိုလဲဆရာ။

ခုတေလာ ေဆးခန္းေလးမွာ ေရႁမႊာရည္ မ်ားေနတာတေယာက္နဲ႔ နည္းေနတာတေယာက္ ကိုယ္ဝန္အပ္ထားတာ ရွိတယ္။ Amniotic fluid ေရႁမႊာရည္ ပံုမွန္ထက္ နည္းေနတာကို Oligohydramnios ေခၚျပီး၊ ပံုမွန္ထက္ မ်ားေနတာကို Hydramnios နဲ႔ Polyhydramnios လို႔ ေခၚတယ္။

ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပတ္မွာ Amniotic sac ေရျမြာအိတ္ျဖစ္လာတဲ့ေနာက္ Amniotic fluid ေရျမြာရည္လဲ ျဖစ္လာတယ္။ အစပိုင္းမွာ မေအဆီကေနရတဲ့ေရကေန ေရႁမႊာရည္ျဖစ္လာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၂ဝ ပတ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ကေလးရဲ႕ ဆီးပါေရာလာတယ္။ ပံုမွန္ကိုယ္ဝန္မွာ ေရျမြာရည္ဟာ ၈ဝဝ စီစီကေန ၁ဝဝဝ အထိရွိတယ္။ ၃၆ ပါတ္ေနာက္ ေမြးကာနီးရင္ နဲနဲ နည္းလာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၃၂-၃၆ ပတ္မွာ အရည္ထုထည္ 500 စီစီထက္ နည္းေနတာကို ေရႁမႊာရည္နည္းတယ္လို႔ ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၈% မွာ ေရျမြာရည္ နည္းေနတတ္ျပီး၊ ၄% က Oligohydramnios အထိေရာက္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ေနာက္ဆံုး ၃ လမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၁၂% က ရက္ေနာက္က်ျပီးမွ ေမြးၾကတယ္။ ကိုယ္ဝန္လေစ့ဆိုတာ ၃၉ ပတ္ကေန ၄၁ ပတ္အထိကို ေခၚတယ္။ ၄၂ ပတ္ေက်ာ္သြားတာကို ရက္ေနာက္က်မွ ေမြးတာလို႔ ေခၚတယ္။

- ဗိုက္စမ္းၾကည့္ရင္ သားအိမ္အျမင့္က ရွိသင့္တာထက္ နိမ့္ေနမယ္။
- အထဲကကေလး အေနအထား တမ်ိဳး ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ေနမယ္။
- အျပင္ကေနစမ္းရင္ ကေလးရဲ႕ ေျခ-လက္စတာေတြက ပိုျပီးသိသာေနမယ္။
- (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္ျပီး Amniotic fluid index (AFI) တိုင္းရင္ 5 to 6 cm ထက္နည္းေနမယ္။
- Maximum vertical pocket (MPV) ကိုလဲ တိုင္းမယ္။ MPV ဆိုတာ သားအိမ္ထဲက အနက္ဆံုးေနရာမွာ ေရႁမႊာရည္တိုင္းတယ္။ 2 cm ထက္နည္းေနရင္ ဒီေရာဂါဘဲ။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ
မသိတာကမ်ားတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အထဲကကေလးရဲ႕ ဆီးလမ္းေၾကာင္းစနစ္ ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတာမို႔ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ Bilateral renal agenesis (Potter's syndrome), Polycystic kidneys, Genitourinary obstruction တခုခု ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ Uteroplacental insufficiency ေၾကာင့္လဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မိခင္ေလာင္းက ေရဓါတ္ နည္းေနလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Angiotensin converting enzyme inhibitors ေဆးေသာက္ရလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မိခင္မွာ ေသြးတိုးနဲ႔ ကိုယ္ဝန္မေဆာင္ခင္ကတည္းက ဆီးခ်ိဳရွိေနတာ၊ PET ကိုယ္ဝန္ေသြးဆိပ္တက္တာ၊ ေသြးတိုက်ေဆး တခ်ိဳ႕ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ PROM ေရျမြာ ေစာေပါက္မယ္ဆိုရင္ နည္းေနေတာ့မယ္။

ေရျမြာရည္နည္းတာကို ကိုယ္ဝန္ ပဌမတဝက္မွာျဖစ္ရင္
1. Birth defects ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Facial distortion, Clubfoot, Pulmonary hypoplasia နဲ႔ Amnion nodosum တခုခုျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ Potter syndrome ေခၚတာျဖစ္မယ္။
2. Miscarriage ကိုယ္ဝန္ပ်က္ဘို႔ Stillbirth ကေလး အေသေမြးဘို႔ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားတယ္။

ေရျမြာရည္နည္းတာကို ကိုယ္ဝန္ ဒုတိယတဝက္မွာျဖစ္ရင္
1. Intrauterine Growth Restriction (IUGR) ကေလးဖြံ႔ထြားမႈ နည္းတာ၊
2. Preterm birth ကေလးေစာေမြးတာ
3. Cord compression ခ်က္ၾကိဳးဖိခံရတာ၊
4. Meconium stained fluid ေရျမြာရည္ေနာက္က်ိတာ နဲ႔
5. Cesarean delivery ဗိုက္ခြဲေမြးရတာေတြ ၾကံဳရတတ္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
- ကိုယ္ဝန္ႏုေသးရင္ ေစာင္ၾကည့္စစ္ေဆးတာကိုသာ လုပ္မယ္။
- ကိုယ္ဝန္ တတိယပတ္ထဲေရာက္မွ ျဖစ္တာဆိုရင္ ကေလးဖြံ႔ထြားမႈ ေႏွးႏိုင္တယ္။
- ေစာေစာကတည္းကဆိုရင္ မိခင္ေလာင္းကို ေရဓါတ္၊ ဆားဓါတ္ ျဖည့္ေပးမယ္။ ေရ-အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္ေစရမယ္။
- ေမြးကာနီးဆိုရင္ Amniocentesis လုပ္ျပီး Injection of fluid ဆားရည္သြင္းေပးႏိုင္တယ္။
- ကေလး ဖြါးေနတံုးမွာ ဆိုရင္ ခ်က္ၾကိဳးကို အညွစ္ခံရလို႔ ကေလးမွာ ေအာက္စီဂ်င္ အလံုအေလာက္မရ ျဖစ္မယ္။ Intrauterine catheter ပိုက္ငယ္ေလးနဲ႔ Amnio-infusion ဆားရည္ သြင္းေပးႏိုင္တယ္။ စိတ္ခ်ရမႈကိုေတာ့ ျငင္းခံုေနဆဲျဖစ္တယ္။
- ေစာေမြးေပးရတာလဲ ရွိတတ္တယ္။
- ဗိုက္ခြဲေမြးရလမ္း ရွိတယ္။

ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ
၁၉-၇-၂ဝ၁၂
၁၄-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Doctors implant lab-grown vagina ဓါတ္ခဲြခန္းထဲမွာ လုပ္တဲ့ဗဂ်ိဳင္းနား


• အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဗဂ်ိဳင္းနားကို ဆရာဝန္ေတြေန ဓါတ္ခဲြခန္းထဲမွာ လုပ္ေပးႏိုင္ျပီဆိုတဲ့သတင္းဟာ ကေန႔ ေဟာ့္-နယူးစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္မေလး ေလးေယာက္မွာ ဗဂ်ိုင္းနာအသစ္

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

LSCS and Normal labor ဗိုက္ခြဲေမြးတာ နဲ႔ ရိုးရိုးေမြးတာ


(၁) 4 hours ago Facebook
ဆရာ သမီးကကိုယ္ဝန္ (၇) လရွိပါၿပီ။ တခ်ိဳ႕က ရိုးရိုးေမြးတာေကာင္းတယ္၊ တခ်ိဳ႕က ခြဲေမြးတာေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနၾကပါတယ္ဆရာ။ သမီးအတြက္က ဘယ္လိုေမြးေမြးရပါတယ္ဆရာ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုေမြးရင္ ကေလးအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္မယ္ဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳၿပီးေျဖေပးပါေနာ္ဆရာ။
(၂) Feb 22, 2011 at 5:49 PM
ကေလးေမြးရင္ ရိုးရိုး ေမြးတာနဲ ့ခြဲေမြးတာ ဘာေတြ ကြာၿခားပါသလဲ။ ဘယ္လို အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြ ရွိပါသလဲ။ လူေတာ္မ်ားမ်ားက ခြဲေမြးတာ လူၾကီးအတြက္ မေကာင္းဘူး ေၿပာေနၾကလို႔ပါ။ သိတဲ့အတိုင္းပါပဲ ရန္ကုန္မွာ ဆိုေတာ့ ေဆးရံု ေဆးခန္းေတြက ေၿပာတာလဲ ရမ္းမယံုရဲပါဘူး။ ခြဲေမြးၿပီးရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေတြ ၿဖစ္တတ္ပါသလဲ။ မိခင္ေရာ ကေလးပါ ၿပႆနာ မရွိရင္ ရိုးရိုးေမြးတာ ပိုေကာင္းႏိုင္ပါသလား။ ရိုးရိုးေမြးတဲ့အခါ Painless လဲ ေမြးလို ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒါကေကာ ဘယ္လို အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြ ရွိပါသလဲ။

အေျဖကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ “ဆန္းတာတိုင္းက ရိုးတာထက္ ေနရာတကာမွာ မသာပါ။” ကေလး-မီးဖြါးတာမွာ ရိုးရိုးေမြးတာ (ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနတာ) က အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးလမ္းကေန ဘာမွ အကူအညီ မပါဘဲ၊ ဓမၼတာ-ထံုးစံအတိုင္း ေမြးႏိုင္တာက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္။ Painless childbirth လံုးဝမနာေစဘဲေမြျခင္းကို တပုဒ္ေရးပါရေစ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ေမြးရာမွာ တခါတေလ ကူရတာေတြ ရွိတယ္။ သားဦးေမြးရင္ ေမြးလမ္းကို Episiotomy ခ်ဲ႕ေပး-ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရတာ၊ သားအိမ္ညွစ္အား နည္းေနရင္ Oxytocin (Syntocinon) ေဆးကို Drip ထဲထည့္ သြင္းေပးရတာ၊ မညွစ္ႏိုင္လို႔ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးေခါင္းထြက္တာ ၾကာမေနေစခ်င္လို႔ ညွပ္ဆြဲ၊ ေလစုပ္စက္နဲ႔ ဆြဲကူ ေမြးေပးရတာ၊ ေရျမႊာကို ေစာေဖါက္ေပးတာေတြ ျဖစ္တယ္။

“ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြ ေျပာတိုင္း မယံုရဲဘူး” လို႔ ေမးတဲ့သူေျပာတာ မွန္ပါတယ္။ ရန္ကုန္သာ မဟုတ္ပါ နယူးေဒလီ၊ ကိုလ္ကၲတား၊ မဒရပ္စ္၊ မြန္မ္ဘိုင္၊ ဘန္ေကာက္၊ ခ်ဲင္န္မိုင္၊ အကုန္ပါဘဲ။ ေနေကာင္း က်န္းမာတဲ့ မိခင္ေလာင္း တေယာက္ဟာ ျပႆနာကင္းတဲ့ ကိုယ္ဝန္ကေန ပံုမွန္ အရြယ္အစား ကေလးကို ေမြးတယ္ဆိုတာ ျပီးျပည့္စံုတဲ့ ပံုမွန္ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္တခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရိုးရိုး မဟုတ္ႏိုင္လို႔ ခြဲေမြးရတာမွာ "မခြဲရင္လည္း ရႏိုင္တယ္" ဆိုတာနဲ႔ "ခြဲကိုခြဲရမွာ" ႏွစ္မ်ိဳး ရွိတယ္။
၁။ “ဘာလို႔ ခြဲေမြးရသလဲ။” ေနာက္ကိုယ္၀န္ လာအပ္ေတာ့ အရင္ကေလး ဘာလို႔ခြဲေမြးရသလဲ ေမးရင္ ေကာင္းေကာင္း မေျဖတတ္ၾကပါ။
၂။ “မခြဲရင္ မရဘူးလား။” လူနာရွင္က ဆရာ၀န္ မေမးရဲၾကတာ မ်ားတယ္။
၃။ “တကယ္ကို မရဘူးလား” ဆိုတာေတြ သိရလိမ့္မယ္။ ေျပာခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူနာ-အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ မရၾကပါ။ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြက ျပန္ေမးတာ မၾကိဳက္သလို ေဆးရံုေတြကလဲ မၾကိဳက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

တခ်ိဳ႕က ေန႔ေကာင္း-ရက္သာေရြး ေမြးခ်င္သူေတြလည္း ရွိတယ္။ လူနာကလဲ “မခံႏိုင္ေတာ့ဘူးဆရာ ခြဲေပးပါေတာ့” ေျပာလာသူလည္း မရွားပါ။ ဆရာဝန္က စိတ္မရွည္၊ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အလားအလာကို နဲနဲေလးမွ မယူခ်င္လို႔ ခြဲတာလည္း ရွိပါမယ္။ ဒီလို ဆရာဝန္မ်ိဳးကို အျပစ္မတင္ႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ ပုဂၢလိက ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြကေတာ့ ခြဲေပးရင္ လူနာဆီက ေငြပိုယူလို႔ရတာမို႔၊ အခ်ိန္မေစာင့္ဘဲ ခြဲတာလည္း တကယ္ ရွိပါတယ္။ ပုဂၢလိကစနစ္ ေကာင္းဘို႔ ပြင့္လင္းမႈ လိုတယ္။ လူေတြကေန လူေတြကို ထိန္းႏိႈင္တဲ့စနစ္ ရွိရမယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူကသာ ထိန္းတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ အစစ္ ရွိရမယ္။

ခြဲေမြးရတာမွာ တျခား ေရြးစရာလမ္း မရွိတာမို႔ ခြဲေမြးတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ မခြဲမျဖစ္ နံပါတ္တစ္ကေတာ့ CPD ကေလးေခါင္းနဲ႔ မိခင္ေမြးလမ္း မတန္တဆ ျဖစ္တာ။ ဒါမွာလည္း (၂) မ်ိဳး။ မေအရဲ႕ အရိုးကြင္းက က်ဥ္းေနတာနဲ႔ ကေလးက ပံုမွန္ထက္ ေခါင္းကၾကီးေနတာ။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ရပ္လံုးက ခြဲကိုခြဲရပါမယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးက အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ရွိရမဲ့ သားအိမ္အဝနဲ႔ ေဝးရာမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ ေအာက္ပိုင္း ေရာက္ေနတာ။ အခ်င္းက သားအိမ္အဝကို အျပည့္ျဖစ္ျဖစ္၊ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ လာဖံုးေနတာမ်ိဳး။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ေခၚတယ္။ Ultrasound (အာလ္ထြာေဆာင္း) အေျဖမွာ Placenta low lying လို႔ပါမယ္။ Covering internal Os လို႔လဲ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ အဲလို ျဖစ္ေနရင္ ေမြးခါနီးလို႔ သားအိမ္အဝ က်ယ္လာတာနဲ႔ အခ်င္း ကြာလာျပီး၊ ကေလးမေမြးခင္ ေသြးေတြဆင္းလာမယ္။ APH ေခၚတာေပါ့။ မေမြးမီ ေသြးဆင္းျခင္း အေၾကာင္းတရားေတြထဲက အေရးအၾကီးဆံုး ျဖစ္တယ္။ ရက္ေရြးျပီး၊ ေအးေအး ေဆးေဆး ခြဲေမြးပါေလ။

ဗိုက္ခြဲေမြးရေစတဲ့ မိခင္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ -
1. Placenta praevia အခ်င္းေရွ႕ေရာက္ျဖစ္ေနလို႔၊
2. CPD အရိုးကြင္းက်ဥ္းလို႔၊
3. ေမြးလမ္းကေန ၾကိဳးစားေမြးတာ မရေတာ့လို႔၊
4. အရင္ ႏွစ္ခါ ဗိုက္ခြဲေမြးထားလို႔၊
5. ဆီးခ်ိဳမိခင္ တခ်ိဳ႕၊
6. တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြ ေရာဂါရွိေနလို႔၊

ဗိုက္ခြဲေမြးရေစတဲ့ ကေလးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ -
1. Fetal distress ေမြးေနတံုးကေလး က်န္းမာေရးအေျခအေန မမွန္လို႔၊
2. ကေလးအေနအထား ပံုမမွန္လို႔၊ Breech တင္ပါးဆံုျပဳျခင္း၊ Shoulder ပခံုးျပဳျခင္း၊ Transverse ကန္႔လန္႔ျဖစ္ျခင္း၊
3. အရင္က ေမြးရာဇဝင္ မေကာင္းလို႔၊ ဥပမာ IUD အထဲမွာ ကေလးေသတာ၊ ခဏခဏ ကေလးပ်က္တာ၊
4. Twins အမႊာကိုယ္ဝန္တခ်ိဳ႕၊
5. ေသြးစစ္ေတာ့ Rh incompatibility မတူတဲ့တခ်ိဳ႕၊
6. မိခင္မွာ HIV positive ျဖစ္ေနတာ၊ (ဘီပိုးရွိတာမွာေတာ့ ၅ဝ% ဆရာဝန္ေတြက ခြဲတယ္။)
7. Umbilical cord prolapse ခ်က္ၾကိဳးၾကြံက်ေနလို႔။

ဗိုက္ခြဲရက္ေရြးနည္း ၂ မ်ိဳး
1. Elective ရက္ေရြးခြဲျခင္း၊
2. Emergency အေရးေပၚခြဲျခင္း၊

ဗိုက္ခြဲနည္း ၂ မ်ိဳး
1. Classical caesarean section (CS) အစဥ္အလာခြဲနည္း၊ သားအိမ္ အေပၚပိုင္းမွာ ေဒါင္လိုက္ခြဲတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္လာစရာေတြေၾကာင့္ မသံုးပါ။ ဒါေပမဲ့ သားအိမ္ ေအာက္ပိုင္းမွာ Fibroids အသားပို အလံုး ရွိေနရင္၊ သားအိမ္ပါ ထုတ္လိုက္ဘို႔ လိုရင္၊ သားအိမ္အဝ-ကင္ဆာ ရွိေနရင္၊ အခ်ိန္ သိပ္အလ်င္လိုရင္ေတာ့ ဒီနည္းသံုးပါမယ္။
2. Lower segment caesarean section (LSCS) သားအိမ္ေအာက္ပိုင္းက ကန္႔လန္႔ခြဲနည္း၊ အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။ ေမ့ေဆး၊ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ရိုးရိုးထံုေဆး တခုခုနဲ႔ ခြဲႏိုင္တယ္။

ဗိုက္ခြဲျခင္းရဲ႕ အားေကာင္းခ်က္ေတြ = ေသြးထြက္နည္းမယ္၊ ဗိုက္ထဲမွာ တြယ္ကပ္မႈ နည္းတယ္၊ သားအိမ္ ၾကြက္သားကို သူ႔အေၾကာအတိုင္းသာ ခြဲလို႔ အထိနာ သက္သာတယ္၊ ပိုးဝင္ဘို႔ အခြင့္နည္းတယ္၊ ခြဲျပီး ဗိုက္ကယ္တာ အျဖစ္နည္းတယ္၊ အဖိတ္အစင္ နည္းတယ္၊ ေနာက္ကိုယ္ဝန္မွာ အခ်င္းက အထဲခ်ဳပ္ရိုးေနရာ လာမကပ္ႏိုင္ဘူး၊ သားအိမ္ကို လက္နဲ႔ ကိုင္တြယ္ရတာ နည္းတယ္၊ ခ်ဳပ္ရိုး ပိုျပီး ခိုင္မာတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မွာ HIV ပိုးရွိေနရင္ ကလးကို ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ၇ ပံု ၁ ပံုရွိလို႔ ဗိုက္ခြဲေမြးေပးရင္ ကူးႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း နည္းေစတယ္။ ရက္၊ အခ်ိန္၊ ေရြးေမြးႏိုင္တယ္။ တတိယကေလး ခြဲရရင္ တခါတည္း သားေၾကာ ျဖတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းဟာ ကေလးဖြါးတဲ့ဒဏ္ မရွိ ျဖစ္ေနပါမယ္။

ဗိုက္ခြဲျခင္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြ = အနာေလးတခု ခြဲရတာျဖစ္ျဖစ္ ခြဲေမြးတာျဖစ္ျဖစ္ အနည္းနဲ႔အမ်ား သတိထား ရတာေတြ ခ်ည္းပါဘဲ။ ခြဲစိတ္ျခင္း အႏၲရာယ္ေတြက ခြဲစိတ္မႈက ၾကီးၾကီးသလို၊ လုပ္တာကိုင္တာ ေပါ့ဆရင္ ေပါ့ဆသလို ရွိႏိုင္တယ္။ ေမ့ေဆး-ထံုေဆး မွန္သမွ်လဲ သတိထားစရာေတြ ရွိပါမယ္။ ဆီးအိမ္ နဲ႔ ဆီးဆင္းျပြန္ကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္၊ အထဲခြဲေၾကာင္း ခ်ဲ႕ရရင္ ေသြးထြက္ မ်ားမယ္၊ အခ်ိန္ လုရတယ္၊ ပိုခက္တယ္၊ ကေလးက သိပ္ၾကီးေနရင္ ခက္မယ္။

ဗိုက္ခြဲေမြးတာမွာ သတိထားစရာေတြ ရွိတယ္။
• မိခင္ = တျခား ဘယ္လိုခြဲစိတ္နည္းမွာမဆို ျဖစ္တတ္တဲ့ သတိထားစရာေတြသာ မ်ားပါတယ္။ ဥပမာ ပိုးဝင္ျခင္း၊ ေရွာ့ခ္ရျခင္း၊ အဆုပ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း၊ စတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ နဲနဲထူးႏိုင္တာက ေမြးျပီး ဆီး မသြားႏိုင္ျခင္း။
• ကေလး = အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊ ကေလးကို ခြဲဒါးထိျခင္း၊ ေမ့ေဆးေၾကာင့္ ထိခိုက္ျခင္း။
• ေနာက္ပိုင္း ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ = အရင္ခြဲေၾကာင္းက ေနာက္ကိုယ္ဝန္မွာ ေပါက္ကြဲတာ၊ ေနာက္ကိုယ္ဝန္မွာ အရင္ အမာရြတ္ ေနရာကို အခ်င္းလာတြယ္တာ၊ Incisional hernia ဗိုက္ခြဲေၾကာင္းက စူထြက္တာ။

ကိုယ့္ဖါသာ ဂရုစိုက္ႏိုင္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ နားပါ၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အစာစားပါ၊ အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ၊ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစနဲ႔၊ ေလွ်ာက္ႏိုင္တာနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္ပါ၊ အနာသက္သာေဆး နာရင္ေသာက္ပါ၊ အဝတ္အစား ေခ်ာင္ခ်ိပါေစ၊ သန္႔ပါေစ။ ေျခာက္ေသြ႔ပါေစ၊ (ေကာ္တြန္) သာဝတ္ပါ။ အနာေနရာက ထူးျပီး နာတာ၊ ေရာင္တာ၊ နီရဲတာ၊ မန္းရည္ ထြက္တာ ခ်က္ခ်င္း သတိျပဳေနပါ။ ေလးပင္တာ မမနဲ႔၊ ၾကမ္းတမ္းတဲ့အလုပ္ မလုပ္ပါနဲ႔၊ လိင္ဆက္ဆံတာ ေရွာင္က်ဥ္ပါ။

တခုမွတ္ဘို႕က တခါ ဗိုက္ခြဲေမြးရတိုင္း ေနာက္လည္း ခြဲရမယ္လို႔ ေနရာတိုင္းမွာ ယူဆလို႔မရပါ။ အရင္တခါ ခြဲတံုးက ဘာေၾကာင့္ ခြဲရလည္း အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ခြဲထားရသူဟာ ေနာက္ကိုယ္ဝန္က ပံုမွန္ျဖစ္ျပီး ရိုးရိုးေမြးလို႔ ရတယ္။ ကေလးအေနအထား ဆိုတာလည္း တခါပံုမွန္ မဟုတ္တိုင္း အျမဲမွား မေနတတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၂-၂ဝ၁၁
၁၃-၄-၂ဝ၁၄
(ဓါတ္ပံု = ၁-၇-၂ဝ၁ဝ ေန႔က ယမုန္နာေဆးခန္းမွာ ေမြးဖြားတဲ့ကေလး)

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Thalassaemia trait (သာလာဆီးမီးယား) ေမြးရာပါ ေသြးေရာဂါ


ကြ်န္မကကိုယ္ဝန္လြယ္ထားတာ ၄ လရိွပါျပီ။ (႕႕႕႕႕) မွာအလုပ္ေနတဲ့အတြက္ ဒီကေဆးရံုမွာပဲ ျပထားပါတယ္။ အရင္အပတ္က ဆီး၊ ေသြးစစ္ထားပါတယ္။ အခု result ကိုအတူပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္ဆရာ။ အသက္က ၃၃ ႏွစ္ပါ။ အဲဒီထဲက thalassaemia trait ဆိုတာဘာကိုေျပာတာလည္း။ အေရးၾကီးပါသလား။ လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္ပါသလား။ နားမလည္လို႔ပါဆရာ။

Thalassaemia (သာလာဆီးမီးယား) ဆိုတာ ေမြးရာပါ ေသြးေရာဂါအုပ္စုတခုျဖစ္တယ္။ အျဖစ္မနည္းလွပါ။ ေရာဂါမ်ိဳးရိုးက မိဘေတြဆီကေန ရလာတာျဖစ္တယ္။ ကေလးရဲ႕ ေသြးနီဥေတြက ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ပ်က္စီးထာခံစားရလို႔ Haemolytic anaemias ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသ၊ အာရွတိုက္ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ Mediterranean Anaemia, Cooley's Anaemia, or Homozygous Beta Thalassaemia ဆိုတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ ကမာၻမွာ ႏွစ္တိုင္း ကေလးေပါင္း တသိန္း ဒီေရာဂါအခံနဲ႔ ေမြးလာေနတယ္။

ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားရွိတယ္။ Thalassaemia minor အေသးစား နဲ႔ Thalassaemia major အၾကီးစား။ Thalassaemia trait ဆိုတာ အေသးစားျဖစ္တယ္။ ဒီကေလးေတြက ပံုမွန္လိုဘဲေနမယ္။ တခါတေလမွသာ ေသြးအားနည္းတာ ျဖစ္လာတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က ေနေကာင္းေနလို႔ Healthy carriers ေရာဂါသယ္ပို႔ေနသူလို႔ တင္စားေခၚတယ္။ သူကေန ေမြးလာမဲ့ကေလးေတြမွာ လာျဖစ္မယ္။ ေမြးလာတဲ့ကေလးၾက သူလိုကေလးေရာ၊ Thalassaemia major အၾကီးစားေရာျဖစ္မယ္။

Thalassaemia major အၾကီးစားက ဆိုးတယ္။ ကေလးငယ္တံုးမွာ ေရာဂါခံစားရမယ္။ ကေလးမွာ Haemoglobin (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတဲ့ ေသြးနီဥထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကိုအသံုးျပဳတဲ့ဓါတ္ အလံုအေလာက္မရွိဘူး။ ကေလးဟာ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ေနမယ္။ အားယုတ္မယ္။ အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္ေနမယ္။

ေမြးရာပါလာမွေတာ့ ေပ်ာက္သြားေအာင္လုပ္မရပါ။ တသက္လံုးေဆးကုေနရေတာ့မယ္။ မၾကာမခဏ Regular blood transfusions ေသြးသြင္းေနရမယ္။ ေသြးသြင္းရဖန္မ်ားရင္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္လာမွာေတြလဲရွိတယ္။ Diabetes ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ Heart failure ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ Liver disease အသဲေရာဂါ။ ဒီလို သံဓါတ္မ်ားေနတာအတြက္ Desferrioxamine (Desferal) ေဆးနဲ႔ကုသရတယ္။

Bone marrow transplants ရိုးတြင္းျခင္ဆီအစားထိုးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ တူတာရွာရခက္တယ္။ ေမြးခ်င္းတဲက ရတာမ်ားတယ္။ ၃ ေယာက္ ၁ ေယာက္သာတူတတ္တယ္။

အိမ္ေထာင္ဖက္ကလဲ Thalassaemia trait ျဖစ္ေနရင္ ေျမးေတြမွာ Thalassaemia major လာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ တခါေဆာင္တိုင္းမွာ ၂၅% လူေကာင္း၊ ၅ဝ% Thalassaemia trait နဲ႔ ၂၅% မွာ Thalassaemia major ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၈-၁၂-၂ဝ၁၂

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ရာသီလာေသာ ေန႔ရက္တိုင္း လန္းဆန္းေနေစရန္ (အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ဖတ္သင္႔ေသာ ေစတနာ႔ေဆာင္းပါ)



မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ဘဝမွာ အပ်ဳိေဖာ္ဝင္ခ်ိန္မွစၿပီး ေသြးမဆံုးမခ်င္း (ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ၊ ပဋိသေႏၶတားေဆး ေသာက္တာ၊ ရာသီထိမ္တာ စတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ မရွိဘူးဆိုရင္) လစဥ္ ဓမၼတာ ရာသီလာေလ့ ရွိပါတယ္။ တစ္ႀကိမ္ရာသီလာတိုင္း ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ အခ်ိန္သံုးရက္မွ ငါးရက္ခန္႔ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။ ရာသီလာတဲ့အခ်ိန္မွာ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာ ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ေလပြတာ၊ ရင္သားနာက်င္တာ၊ အစာခ်ဥ္ျခင္းတပ္တာ၊ စိတ္မသက္မသာ ခံစားရတာ၊ ေခါင္းကိုက္တာနဲ႔ ေညာင္းညာကိုက္ခဲမႈ စတဲ့ေဝဒနာေတြကို ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာေတာ့ ရာသီမလာခင္ ရက္အနည္းငယ္ အလိုကတည္းက ဒီေဝဒနာေတြကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားရတတ္တဲ့အတြက္ ဒါကို ရာသီအႀကိဳေဝဒနာ (Premenstrual Syndrome) လို႔ေခၚပါတယ္။ ရာသီလာတဲ့ အခ်ိန္အေတာအတြင္းမွာ ေခါင္းေလွ်ာ္ေရခ်ဳိးရင္ အေအးမိတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆေၾကာင့္ ေရမခ်ဳိး၊ ေခါင္းမေလွ်ာ္ဘဲ မေနသင့္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ရာသီလာခ်ိန္ ေန႔ရက္ေတြမွာ ပံုမွန္အတိုင္း က်န္းမာသန္႔ရွင္းေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းေနထိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ရာသီလာစဥ္ မိန္းမကိုယ္မွ အနံ႔ဆိုးထြက္ျခင္း ကင္းေစရန္မိန္းကေလးအမ်ားစုဟာ သူတို႔ရဲ႕ မိန္းမကိုယ္မွ အနံ႔ဆိုးထြက္ေနမွာ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ရာသီလာမွန္းတျခားသူေတြ ရိပ္မိသြားမွာကို စိုးရိမ္တတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပံုမွန္အေျခအေနမွာ မိန္းမကိုယ္ကေန ဘာအနံ႔မွ မထြက္တတ္ေပမယ့္ ရာသီေသြးဆင္းခ်ိန္မွာေတာ့ အနံ႔အသက္ အနည္းငယ္ ထြက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနအတြက္ စိတ္မပူပါနဲ႔။ ရာသီလာစဥ္ အေတာအတြင္းမွာ လစဥ္သံုး ဂြမ္းထုပ္ကို မၾကာခဏ လဲလွယ္ေပးတာ၊ ေန႔စဥ္ အခ်ိန္မွန္ ေရခ်ဳိး ေခါင္းေလွ်ာ္တာ၊ ေရခ်ဳိးၿပီးတိုင္း သန္႔ရွင္းေျခာက္ေသြ႕ကာ မီးပူတိုက္ထားတဲ့ အဝတ္အစားနဲ႔ အတြင္းခံ အဝတ္အစားေတြကို ဝတ္ဆင္တာ စတဲ့ အေလ့အထေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလို ျပဳလုပ္ၿပီးတာေတာင္ အခ်ိန္ၾကာတဲ့အထိ ငါးညႇီန႔ံလို အနံ႔ဆိုးထြက္ေနရင္၊ ပံုမွန္ထက္ ပိုမိုဆိုးရြားတဲ့ အနံ႔မ်ဳိးရေနရင္၊ ဒီလိုအနံ႔ထြက္တာနဲ႔အတူ မိန္းမကိုယ္ ယားယံတာ၊ အနာျဖစ္တာတို႔ တြဲရွိရင္ မိန္းမကိုယ္မႈိစြဲတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးကာ ကုသမႈ ခံယူသင့္ပါတယ္။မိန္းမကိုယ္ကို အလြန္အမင္း သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ မထိခိုက္ေစရန္တခ်ဳိ႕ မိန္းကေလးေတြဟာ ရာသီလာခ်ိန္မွာ မိန္းမကိုယ္ အတြင္းပိုင္းထဲအထိ ေရပန္းနဲ႔ေဆးေၾကာတာ၊ အနံ႔ဆိုးေပ်ာက္ေအာင္ အနံ႔ေမႊးလြန္းတဲ့ ဆပ္ျပာနဲ႔ တိုက္ခၽြတ္ ေဆးေၾကာတာနဲ႔ အေမြးနံ႔သာ ဖ်န္းေဆးသံုးတာ စတဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အလြန္အကၽြံ ေဆာင္ရြက္တတ္ၾကပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္အတြင္းပိုင္းထဲအထိ ေဆးေၾကာတာက မိန္းမကိုယ္တစ္ဝိုက္ pH ဓာတ္ကို မညီမမွ် ျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ ဓာတ္မတည့္မႈ ျဖစ္တာ၊ ယားယံတာနဲ႔ ကူးစက္ပိုး ဝင္တာေတြအထိေတာင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။ အေမႊးနံ႔သာဖ်န္းေဆးေတြ၊ အနံံ႔အသက္ ေပ်ာက္ေဆးေတြကို သံုးစြဲတာကလည္း ဓာတ္မတည့္မႈ၊ ပိုးဝင္တာနဲ႔ ယားယံကာ စပ္ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္း ျဖစ္တာေတြအထိ ျဖစ္တတ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္မွာ သဘာဝ သန္႔စင္ေဆးေၾကာတဲ့စနစ္ ရွိၿပီးသားပါ။ ဓာတုပစၥည္းပါဝင္တဲ့ ဘယ္သန္႔စင္ေရး အသံုးအေဆာင္ကိုမွ မသံုးသင့္ပါဘူး။ ရာသီလာတဲ့ ေန႔ရက္ေတြမွာ တျခားေန႔ေတြမွာလိုပဲ အေမႊးရနံ႔မပါတဲ့ ဆပ္ျပာေပ်ာ့နဲ႔ ၾကက္သီးေႏြးေရကိုသံုးၿပီး မိန္းမကိုယ္အေပၚယံကို ေဆးေၾကာသန္႔စင္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဝမ္းသြားၿပီး သန္႔စင္ေဆးေၾကာတဲ့အခါ အေရွ႕ဘက္မွ အေနာက္ဘက္ကို သန္႔စင္ေပးပါ။ ေရခ်ဳိးတဲ့အခါ ၾကက္သီးေႏြးေရသံုးၿပီး ခ်ဳိးေပးရင္ ရာသီလာခ်ိန္အတြင္း ခံစားရတတ္တဲ့ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈကို သက္သာေစပါတယ္။ရာသီလာစဥ္ မိန္းမကိုယ္ ယားယံျခင္း ကင္းေစရန္ရာသီလာခ်ိန္ အေတာအတြင္းနဲ႔ ရာသီလာၿပီးခ်ိန္ေတြမွာ မိန္းမကိုယ္တစ္ဝိုက္ အေရျပား ယားယံတာ၊ အဖုငယ္ေတြ ေပါက္တာေတြက ဓာတ္မတည့္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ဒီလို ဓာတ္မတည့္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚရတာက လစဥ္သံုး ဂြမ္းထုပ္ပဝါကို လဲလွယ္သင့္တဲ့အခ်ိန္မွာ မလဲလွယ္မိတာေၾကာင့္ပါ။ တကယ္လို႔ ေအာက္ခံေဘာင္းဘီမွာ ရာသီေသြး စြန္းထင္းသြားရင္ ဂြမ္းထုပ္ပဝါနဲ႔အတူ ေအာက္ခံ ေဘာင္းဘီကိုပါ အသစ္လဲလွယ္ ဝတ္ဆင္ပါ။ ေအာက္ခံေဘာင္းဘီကို ေလဝင္ေလထြက္ေကာင္းၿပီး သက္ေသာင့္သက္သာ ရွိေစတဲ့ ခ်ည္သားေဘာင္းဘီ အမ်ဳိးအစား ေရြးဝတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ရာသီလာစဥ္ ကိုက္ခဲျခင္း ကင္းေစရန္တခ်ဳိ႕ မိန္းကေလးေတြမွာ လစဥ္ ဓမၼတာရာသီလာတိုင္း ကိုက္ခဲနာက်င္မႈကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားရတဲ့အတြက္ ရာသီလာမယ့္ ေနရက္ေတြကို ႀကိဳေတြးၿပီး စိတ္ညစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမျဖစ္ေစဖို႔ လိုက္နာသင့္တဲ့ အခ်က္ေတြကို အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။
(၁) စိတ္ဖိစီးမႈ မျဖစ္ေအာင္ ေနထိုင္ပါစိတ္ပူပင္ေသာကမ်ားတာ၊ စိတ္႐ႈပ္တာ၊ စိတ္ညစ္တာေတြေၾကာင့္ ရာသီလာစဥ္ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈ ျဖစ္တတ္သလို ရာသီမမွန္တာမ်ဳိးလည္း
ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
(၂) အာဟာရျပည့္ဝေသာ အစာစားပါအဆီအအိမ့္စာေတြေရွာင္ၿပီး ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ သစ္သီးဝလံေတြကို မ်ားမ်ားစားေပးရပါမယ္။ အစာအာဟာရကို ျပည့္ဝမွ်တေအာင္စားၿပီး ဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္သင့္ပါတယ္။ အခ်ိန္မွန္စားၿပီး အခ်ိန္မွန္မွန္ အိပ္စက္ အနားယူသင့္ပါတယ္။
(၃) ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါေလ့က်င့္ခန္းအေနနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ ေရကူးတာ၊ ခပ္သြက္သြက္ေျပးတာ၊ စက္ဘီးစီးတာ စတဲ့ေပါ့ပါးတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို တစ္ေန႔ မိနစ္ ၃၀ ခန္႔ ေခၽြးထြက္တဲ့အထိ လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒီလို လုပ္တာေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္ရွိ အဆီပိုေတြကင္းေစၿပီး ႂကြက္သားေတြကို သန္စြမ္းလာေစပါတယ္။
(၄) ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခဲေနလွ်င္ စိတ္ေျဖေလွ်ာ့ပါရာသီလာခ်ိန္မွာ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈေၾကာင့္ ေဒါသမထြက္ပါနဲ႔။ ေဒါသေၾကာင့္ နာက်င္မႈကို ပိုဆိုးေစလို႔ပါ။ အိပ္ရာထဲမွာ လဲေလ်ာင္းအနားယူၿပီး ဝင္ေလ၊ ထြက္ေလ မွတ္တာမ်ဳိး၊ တရားစာ ရြတ္တာမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ရင္း ဝမ္းဗိုက္မွာ ေရေႏြးအိတ္ ကပ္ထားေပးပါ။ ၾကက္သီးေႏြးေရထဲမွာစိမ္ၿပီး ေရခ်ဳိးေပးတာေၾကာင့္လည္း ေဝဒနာသက္သာၿပီး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ လန္းဆန္းေစပါတယ္။
(၅) ကိုက္ခဲနာက်င္ေနလွ်င္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေသာက္ပါရာသီလာစဥ္ ကိုက္ခဲနာက်င္မႈ ေဝဒနာေၾကာင့္ အိပ္မေပ်ာ္ပါက အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး တစ္မ်ဳိး (ဥပမာ- Mefenamic Acid 500mg) ကို အစာစားၿပီး ေသာက္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ဇြန္ခိုင္ဦး


Myawady News 

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Abortion or not ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တယ္ဆိုတာ


(၁) ဆရာခင္ဗ်ား။ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူသတ္မႈ ေျမာက္ မေျမာက္ သိခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးပညာအရ သေႏၶတည္ျခင္း၊ လူ႔အသက္၊ ေသျခင္း စတာေတြကို ဘယ္လိုသတ္မွတ္သလဲ ရွင္းျပေပးပါခင္ဗ်ာ။
(၂) ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်တာ လူသတ္မႈ မေျမာက္ပါ။ သို႔ေသာ္ လူသတ္မႈကဲ့သို႔ ျပစ္ဒဏ္ႀကီးေလးပါသည္။ ျပစ္မႈပုဒ္မ ၃၁၃ တြင္ မိခင္သေဘာမတူဘဲ ပ်က္ေစလ်ွင္ ေသဒဏ္ထိျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ပုဒ္မ ၃၁၅ တြင္ မိခင္ကိုယ္တိုင္ ပ်က္ေစလ်ွင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္ထိျပဌာန္းထားပါတယ္။ မိခင္အသက္ကယ္ရန္ဆိုရင္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရပါတယ္။

• ေယာက္်ားကေန လိင္ဆက္ဆံမႈျဖစ္စဥ္ အဆံုးမွာ သုက္ရည္ေတြ ထြက္တယ္။ တခါထြက္တာထဲမွာ သုက္အေကာင္ေရ သန္း ၄ဝ ကေန ၁၅ဝ ပါေနမယ္။
• မိန္းမမ်ိဳးဥအိမ္ကေန ရင့္မွည့္ေနတဲ့ မ်ိဳးဥထြက္လာတာနဲ႔ သားအိမ္ျပြန္ထဲကို အဖ်ားမွာ လက္ဝါးလိုေနတဲ့ အေပါက္ဝကေန ဝင္လာမယ္။
• အမ်ိဳးသမီး ဗဂ်ိဳင္းနာထဲမွာ အဲလို စြန္႔ထုတ္-ပန္းထြက္မႈ ျဖစ္တာနဲ႔ သုက္ေကာင္ေတြဟာ သားအိမ္ဝကေန သားအိမ္ထဲကို ေရကူးသလို တက္လာၾကမယ္။ မ-မ်ိဳးဥကို အငန္းမရ လိုက္ရွာေနၾကတာ ျဖစ္တယ္။ အျမန္ဆံုး သုက္ပိုးဟာ နာရီဝက္သာ ၾကာတယ္။ ေႏွးတဲ့ေကာင္ေတြက တရက္နဲ႔ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။
• တခုတည္းေသာ သုက္ပိုးကေန ရင့္သန္မႈရွိေနတဲ့ မ်ိဳးဥထဲကို ထိုးေဖါက္ဝင္ေရာက္တာနဲ႔ Conception သေႏၶျဖစ္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ Fertilization မ်ိဳးစပ္ျခင္းျဖစ္စဥ္ စတင္ပါေတာ့မယ္။
• ဒီျဖစ္စဥ္က ၂၄ နာရီသာၾကာတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ Genetic makeup မ်ိဳးဗီဇအသစ္ပံုေဖၚမႈ ျပီးဆံုးသြားျပီ ျဖစ္တယ္။ ကေလးဟာ မိန္းကေလးလား၊ ေယာက္်ားေလးလား သတ္မွတ္လိုက္ျပီ ျဖစ္တယ္။ စမ္းလို႔ေတာ့ မရႏိုင္ေသးဘူး။
• မ်ိဳးဥထဲကို သုက္ပိုးတခု ဝင္ေရာက္လာႏိုင္ေတာ့တဲ့ေနာက္မွာ မ်ိဳးဥအဖံုးနံရံက ေျပာင္းလဲလာမယ္။ ေနာက္ သုက္ပိုးေတြ ဝင္မလာေစေတာ့ေအာင္လုပ္တာ ျဖစ္တယ္။
• ဆဲလ္တခုခ်င္းစီသာရွိတဲ့ သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥဟာ တခုတည္းသာျဖစ္လာျပီး ခ်က္ခ်င္း ၁ ကေန ၂ အဆင့္ကို ဒုတိယေန႔မွာ ျဖစ္မယ္။ ဆက္ျပီး ၂ ကေန ၄ အဆင့္ကို ၃-၄ ရက္မွာျဖစ္ျပီး ၈ ကို ၄ ရက္ေျမာက္မွာျဖစ္လာမယ္။
• ဆဲလ္ပြါးျခင္းျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာ သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥေတြ႔ဆုံခဲ့ၾကတဲ့ သားအိမ္ျပြန္ဖ်ားပိုင္းေလာက္ကေန သားအိမ္ထဲ ဝင္လာမယ္။
• ဆလ္ပြါးျခင္းျဖစ္စဥ္ဆက္ျဖစ္ျပီး ေထာင္ဂဏန္အေရအတြက္ကေန သိန္း-သန္းအထိ တိုးတိုးလာမယ္။ ၅ ရက္ကေန ၇ ရက္အတြင္း သားအိမ္အတြင္းနံရံကို လာျပီး တြယ္ကပ္ျမဳပ္ဝင္မယ္။
• Implantation သေႏၶကပ္ျပီလို႔ေျပာႏိုင္ျပီျဖစ္တယ္။ အတူေနျပီးေနာက္ ၆ ရက္လို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးေပၚ တားေဆးေတြကို အတူေနျပီး ၅ ရက္ (၁၂ဝ နာရီ) အတြင္း အသံုးျပဳဘို႔ ညႊန္ရတာျဖစ္တယ္။

• (ဆဲလ္) ပြါးျဖစ္စဥ္က ရပ္မေနဘူး။ မ်ားသထက္ မ်ားလာမယ္။ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာမွာ နစ္ျမဳပ္တြယ္ကပ္တာ ျဖစ္ျပီးေနာက္ (ဆဲလ္) တခ်ိဳ႕က အခ်င္း၊ (ဆဲလ္) တခ်ိဳ႕က ကေလးျဖစ္လာၾကတယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာနဲ႔ ေဟာ္မုန္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးက အခ်ိန္ကိုက္ထြက္လာမယ္။ သေႏၶျဖစ္ျခင္းျဖစ္စဥ္ ပဌမပတ္မွာ အသစ္ထြက္လာတဲ့ အခ်င္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးက (hCG) ျဖစ္တယ္။ ဒီေဟာ္မုန္း ေသြးထဲ၊ ဆီးထဲ ပါေနတာကို သိေအာင္ စစ္နည္းနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ ရွိေန-မေန စမ္းၾကရတယ္။ အေျဖမွန္ရေအာင္ ၃-၄ ပတ္ ေစာင့္ရတယ္။
• ၄ ပတ္ရွိရင္ ဦးေခါင္း၊ လည္ပင္း၊ မ်က္ႏွာ သိသာလာျပီ။ ကေလးရဲ႕ ႏွလံုးဟာ ၅ ပတ္အၾကာမွာ ျဖစ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္၊ ခါးရိုးထဲက အာရံုေၾကာၾကီးေတြလဲ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ အဆုပ္၊ အသဲ၊ အစာအိမ္၊ အူ စတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။
• ၈ ပတ္ဆိုရင္ Fetus သေႏၶသားလို႔ေခၚႏိုင္ျပီ။ အရြယ္အစားအားျဖင့္ လကၼဝက္မက ရွိလာျပီ။ ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္း ပီျပင္လာျပီ။ ၄ဝ-၄၂ ပတ္အထိ ဆက္ၾကီးထြားလိမ့္မယ္။
• ၁၂ ပတ္ေရာက္ရင္ ၂ လကၼရွိျပီ။ လႈတ္ရွားမႈစလာျပီ။ မိခင္ေလာင္က မသိေသးဘူး။ ဗိုက္ကိုစမ္းရင္ ဆီးစပ္ရိုးမွာ တခုခု ခံေနတာ (သားအိမ္အျမင့္ဆံုးေနရာ) ကိုစမ္းလို႔ ေတြ႔ႏိုင္ျပီ။ ကရိယာနဲ႔စမ္းရင္ ႏွလံုးအလုပ္လုပ္ေနတာ သိမယ္။ က်ား-မ ခြဲလို႔သိမယ္။
• ၁၆ ပတ္ရွိရင္ ၄႕၃ ကေန ၄႕၆ လကၼရွိလာျပီ။ ၃႕၅ ေအာင္စေလးေနျပီ။ ဗိုက္ကိုစမ္းရင္ ဆီးစပ္ရိုးနဲ႔ ခ်က္ၾကားအထိ သားအိမ္က ျမင့္တက္ေနျပီ။
• ၂ဝ ပတ္ဆိုရင္ သားအိမ္အျမင့္က ခ်က္ေအာက္တည့္တည့္မွာေရာက္လာျပီ။ ၆ လကၼရွိျပီ။ မေအက အထဲမွာ ကေလးလႈတ္တာ သိႏိုင္ျပီ။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္တာကို အမ်ားအားျဖင့္ ၂ဝ ပတ္မွာ လုပ္တယ္။
• ၂၄ ပတ္ရွိရင္ ၁႕၄ ေပါင္ေလးေနျပီ။
• ၂၈ ပတ္မွာ ၂ ေပါင္ ၆ ေအာင္စေလးျပီ။ ကေလးက အထဲမွာ အေနအထား အမ်ိဳးမ်ိဳးေျပာင္းေနမယ္။ အခ်ိန္ေစာေမြးတာျဖစ္လာရင္လဲ ရွင္ႏိုင္စြမ္းရွိလာေနျပီ။
• ၃၂ ပတ္ဆိုရင္ ၄ ေပါင္ေလးျပီ။ အေရျပားေအာက္မွာ အဆီစုလာရာကေန အေရးအေၾကာင္းေလးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ျပီ။
• ၃၆ ပတ္ အေၾကာင္းခံ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကေလးအရြယ္အစား အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၆ ေပါင္ေလးျပီး၊ ၁၈႕၅ လကၼရွည္မယ္။
• ၃၇ ပတ္ျပည့္တာကို ကိုယ္ဝန္ အျပည့္သက္တမ္းလို႔ ေခၚႏိုင္တယ္။ ANC မွတ္တမ္းမွာ ၄ဝ ပတ္ကို EDD ခန္႔မွန္းေျခေမြးမဲ့ရက္လို႔ တြက္ေပးထားမယ္။ တကယ္ေမြးမွာက ၃၈ ပတ္ကေန ၄၂ ပတ္အတြင္း ျဖစ္မယ္။

ကိုယ္ဝန္ရွိျပီဆိုတာ က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ ေပါင္းစပ္ခ်ိန္၊ သေႏၶျဖစ္ခ်ိန္ကို ေခၚတာလား။ သားအိမ္ထဲမွာ တြယ္ကပ္လိုက္ခ်ိန္ကို ေခၚတာလား။ ဒီအယူအဆ ၂ မ်ိဳးကို သုေတသန လုပ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ အျမင္မတူၾကတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ အေမရိကန္ သားဖြါးမီးယပ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေရးသားလိုက္ပါတယ္။

ေမးခြန္းကို အေမရိကားမွာရွိတဲ့ သားဖြါး-မီးယပ္ ဆရာဝန္ေပါင္း ၁၁၅၄ ဦးတို႔ကေန အေျဖေတြေပးခဲ့ၾကတယ္။ ၅၇% က ကိုယ္ဝန္ရွိျပီဆိုတာ က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ Fertilization ေပါင္းစပ္ခ်ိန္၊ Conception သေႏၶတည္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ၂၈% က က်ား-သုက္ပိုး နဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြ ေပါင္းစပ္ျပီး ေနာက္တပါတ္အၾကာ သားအိမ္ထဲမွာ Embryo implantation တြယ္ကပ္လိုက္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ ၁၅% က မေသျခာဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

အေျဖေတြမွာ ဘာသာေရးအယူအဆ သက္ေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္သလို ကိုယ္ဝန္ကို မလိုခ်င္လို႔ ဖ်က္ျပစ္တာမွာလဲ လုပ္သင့္တယ္-မလုပ္သင့္ဘူး ဆံုးျဖတ္ရာမွာလဲ သက္ေရာက္ေစတယ္။

ဘာသာေရးေတြက မတူသလို ဥပေဒေတြကလဲ တေနရာနဲ႔တေနရာမွာ မတူၾကပါ။ ျမန္မာဆရာဝန္ တေယာက္အေနနဲ႔ က်န္းမာေရးေဒါင့္ကေနေျပာရရင္ ေယာက္်ား-မိန္းမ အတူေနၾကျပီးေနာက္ အေရးေပၚတားေဆး-တားနည္းကို (၅) ရက္ အတြင္းလုပ္လို႔ ကိုယ္ဝန္မရတာဟာ အျပစ္လြတ္တယ္။ ၆ ရက္ကေနစျပီး ကိုယ္ဝန္ ဘယ္အဆင့္မွာျဖစ္ျဖစ္ ဆက္မတည္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္နည္းနဲ႔လုပ္လုပ္ ကိုယ္ဝန္ကို ဖ်က္ရာေရာက္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၁၁-၂ဝ၁၁
၇-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

Coffee and Health ေကာ္ဖီ နဲ႔ က်န္းမာေရး


သမီး မူးတာေတာ့ မရွိပါဘူးဆရာ။ ရာသီပံုုမွန္လာပါတယ္။ အခုုျဖစ္ေနတာက ႏွာေခါင္းနဲ႔ နားၾကားမွာ တခုုခုု ပိတ္ေနသလိုုခံစားရတာပါ။ အသက္က အျမဲလိုုလိုု ရႈရေတာ့ ေ၀ဒနာကုုိ သိေနရပါတယ္ ဆရာ။ ေနာက္ၿပီး သမီးက ၄ နာရီ ဗုုိက္တခါဆာပါတယ္။ မစားရရင္တုုန္တုုန္လာတတ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုုက္ရင္ ေကာ္ဖီေသာက္ရင္ေပ်ာက္တယ္လိုု႔ အင္တာနက္မွာ ဖတ္ရလိုု႔ သမီးေကာ္ဖီေသာက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရင္တုုန္လာပါတယ္ဆရာ။ ေကာ္ဖီေသာက္ၿပီးရင္ အခုုလိုု အေလးေပးၿပီး ေျဖေပးတဲ့ ဆရာကုုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေကာ္ဖီေသာက္လိုက္ရင္ ဆာေနတဲ့သူ သက္သာသြားတယ္ဆိုတာက ေကာ္ဖီထဲမွာပါတဲ့ သၾကားေၾကာင့္သာပါ။ ရင္တုန္ေနသူဆိုရင္ ေကာ္ဖီေၾကာင့္ ပိုျပီး ရင္တုန္လာပါလိမ့္မယ္။

“ေကာ္ဖီ” ဟာ အလြန္တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေသာက္သံုးၾကတဲ့ “ေသာက္စရာ” တခုပါ။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈ဝ မွာ စိုက္ၾကတယ္။ ၂ဝဝ၉ တံုးက မက္ထရစ္တန္ ၈ သန္းထုတ္လုပ္ခဲ့လို႔ ေရနံျပီးရင္ ကမာၻ႔ကုန္သြယ္ေရးမွာ ဒုတိယလိုက္တယ္။ ေသာက္စရာထဲမွာေတာ့ ေပၚျပဴလာအျဖစ္ဆံုးပါ။ ၁၉၉၉ စစ္တမ္းအရ အေမရိကမွာ လူေပါင္း တရာ့ရွစ္သန္း ေကာ္ဖီ ေသာက္ၾကျပီး၊ တႏွစ္မွာ ၉႕၂ ဘီလီယန္ေဒၚလာ သံုးခဲ့တယ္။ တေန႔မွာ ၃႕၁ ခြက္ေသာက္တယ္။ ေယာက္်ားေတြက နဲနဲပိုေသာက္တယ္။ ေကာ္ဖီကို အမ်ားဆံုးေသာက္တာက (စကင္ဒီေနးဗီးယား) တိုင္းျပည္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

တကမာၻလံုး ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ (ေကာ္ဖီ-ခ်ိန္း) ဆိုတဲ့ ေကာ္ဖီ-သံၾကိဳးကြင္းဆက္ အၾကီးဆံုးက ၂ဝဝ၇ မွာေထာင္ခဲ့တဲ့ Starbucks (စတားဘတ္ခ္) ျဖစ္တယ္။ “ေခတ္မီသူတိုင္း (စတားဘတ္ခ္) ေသာက္ၾကသည္”။ ဒီ မဟာလုပ္ငန္းၾကီးကို စေထာင္ခဲ့တာက ေက်ာင္းဆရာ ၂ ေယာက္ နဲ႔ စာေရးဆရာ ၁ ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။

နာမည္ၾကီး စာေရးဆရာ (အိုလီဗာ-ဟုမ္းစ္) ရဲ႕ “အိပ္ယာထ ေသာက္ရတဲ့ ေကာ္ဖီတခြက္ကရတဲ့ လန္းဆန္း-တက္ၾကြမႈနဲ႔ ခြန္အားမ်ိဳးကို ညေနခင္းလဖက္ရည္ကေန ျပန္ထပ္လုပ္မေပးႏိုင္ဘူး” တဲ့။ အဲဒါဟာ “ႏွစ္ျခိဳက္စရာ (ဖက္တာ)” လို႔ ေခၚပါတယ္။ ျဖစ္ေစတာက (ေကဖင္း) ေခၚတဲ့ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစႏိုင္တဲ့ (အယ္လ္ကာလြိဳက္) ေၾကာင့္ပါ။ (ေကဖင္း) ဟာ လဖက္ရည္ထဲ (ကိုးကိုး) ထဲမွာလဲပါတယ္။ တျခားေသာက္စရာ အခ်ိဳရည္ေတြ၊ အားျဖစ္အရည္ေတြမွာလဲပါတယ္။

ေကာ္ဖီသည္ ေဆးျဖစ္၏
ထိပ္ဆံုးေရာက္ေနတဲ့ ေကာ္ဖီရဲ႕ မူလအစ သမိုင္းလွန္ရရင္ ေအာက္ဆံုးက (အီသီယိုးပီးယား) ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ အေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္မာမာ ေျပာႏိုင္တာကလဲ ပင္လယ္ဓါးျပနဲ႔ နာမယ္ရေနတဲ့ (ယီမင္) ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ ေကာ္ဖီ ေသာက္ပါလို႔ ေဆးညႊန္း စေပးခဲ့တာ ၁၅၈၃ တံုးက ဂ်ာမန္ဆရာဝန္ (လီယိုနတ္ ေရာ္ဝုဒ္) ျဖစ္ပါတယ္။

ေသာက္တဲ့ သူေတြက ေကာ္ဖီကို အေကာင္း-အညံ့၊ ဆရာဝန္ေတြက (ေကဖင္း) ကို က်န္းမာေရးအရေျပာၾကတယ္။ “ဘယ္ေလာက္ဆိုရင္ မ်ားတယ္ ေျပာမလဲ။” အေမရိကန္ အာဟာရအသင္းက တေန႔မွာ (ေကဖင္း) 200-300 mg ထက္ မပိုေစနဲ႔တဲ့။ ခ်ိန္ခြင္မလိုတာေျပာရရင္ အျပင္း-အေပ်ာ့ မတူလို႔ တေန႔မွာ ေကာ္ဖီ ၂ ခြက္ကေန ၅ ခြက္၊ တနည္းဆိုရင္ အနာ-အကိုက္ေပ်ာက္ေဆး ၁ဝ ျပား။ လူတေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူတာေတြမွာ “ေကာ္ဖီကို ဘယ္ေလာက္ အထိမခံ ျဖစ္သလဲ” ပါေသးတာ။

(ေကဖင္း) က စိတ္လန္းဆန္းေစတာ လူတိုင္း လက္ခံပါမယ္။ အိပ္ယာထနဲ႔ စာက်က္ေနတံုး ေသာက္သံုးၾကတယ္။ (ေကဖင္း) သာမက (ေကာ္တီဇုန္း) နဲ႔ (အျဒီနလင္း) ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြပါေသးတာ သိလာရတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြ ေသာက္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္။ အိုလို႔ ျဖစ္ရတဲ့ (ဒီမင္းရွား)၊ (ပါကင္ဆိုနဇင္) နဲ႔ စိတ္က် ဇရာ-ေရာဂါေတြကို ေႏွးေစသတဲ့။ မ်က္စိ ပုတ္ခတ္ပုတ္ခတ္ လုပ္ေနတာအတြက္ ေကာင္းတယ္။ ဝမ္းေျပာ့တယ္။ ဆီးသြား နဲနဲမ်ားေစတယ္။ အေရျပားနဲ႔ ရင္သားကင္ဆာေတြ ျဖစ္တာနဲေစတယ္။ ေဂါက္လကၡဏာ သက္သာေစတယ္။ ပိုက္ကလာတဲ့ ေရထဲမွာပါတဲ့ ခဲနဲ႔ ေၾကးဓါတ္ေတြကို ၇၈-၉ဝ% ေပ်ာ္ဝင္ႏိုင္ေစတယ္။ လူငယ္ေတြလဲပါတယ္။ အားကစားလုပ္ျပီး ၾကြက္သားနာတာ သက္သာေစတယ္။ ၾကြက္မေလးေတြကို (ေကဖင္း) ေပးေတာ့ ၾကြက္ထီးဆီလာတာ ပိုမ်ားလို႔ လိင္စိတ္ကို ေကာင္းေစပါသတဲ့။

ဘယ္အရာမဆို ေဒါင့္စံုကေနၾကည့္ အေပါင္းေရာ၊ အႏုတ္ေရာ၊ ဟုတ္-မဟုတ္ပါ ေျပာႏိုင္ၾကတာ လြတ္လပ္မႈရဲ႕ သရုပ္ပါ။ အျမင္-အေတြး၊ အသိ-ပညာ မတူၾကဘူးပါ။ ယူေတာ့လဲ ၾကိဳက္တာယူၾကတာဘဲ။ “တမ်ိဳးထဲေပးလို႔ ေပးတာသာ ယူခ်င္တဲ့ အက်င့္ရွိတာ ကေလးေတြပါ”။ “မၾကိဳက္ရင္ေသး မယူဘဲ၊ ၾကိဳက္တာရေအာင္လုပ္တဲ့သူ လူေတာ္ျဖစ္တယ္။”

ေကာ္ဖီ အေသာက္မ်ားရင္ေတာ့ အအိပ္ပ်က္ေစတယ္။ Coffee jitters ေခၚတာေပါ့။ အရိုးကို ပါးေစတယ္။ ေကာ္ဖီကို မစစ္ဘဲ ေသာက္ရင္ LDL (ကိုလက္စေထာ) မ်ားေစတယ္။ အစာအိမ္-အူလမ္းေၾကာင္း အတြင္းဖံုးလႊာကို ထိခိုက္ေစတယ္။ သြားေတြညိဳမယ္။ ေသြးဖိအားတက္ေစတယ္။ ေကာ္ဖီ နဲ႔ (ပါရာစီတေမာ) ေရာေသာက္တာ မေကာင္းပါ၊ အသဲကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ၂ဝဝ၃ တံုးက ဒိန္းမတ္မွာ ေကာ္ဖီစြဲေနသူ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၁၈၄၇၈ ေယာက္ကို စမ္းသပ္တံုးက ကေလး အေသေမြးႏွဳန္း မ်ားတာေတြ႔ရတယ္။ သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါ ျဖစ္တာလဲမ်ားတယ္။ မ်ားရင္ ဥပါဒ္ေပးတယ္။ မ်ားတာနဲ႔အမွ် အိပ္မရ၊ မ်က္ႏွာက နီလာ၊ ဂနာမျငိမ္-စိတ္လႈတ္ရွား၊ ဆီးသြား၊ အသားေတြတံု၊ ေတြးပံု-ေျပာပံု မတည္ေတာ့ပါ။ စိတ္ကတို အလိုမက်၊ ေဒါသထန္၊ ႏွလံုးခုံ မမွန္ ျဖစ္ျပန္အံုးမယ္။

ေကာ္ဖီသည္ ေသေစႏိုင္၏
စနစ္တက်ေဖၚစပ္ျပဳျပင္ထားတဲ့ ေကာ္ဖီက ေကာင္းတယ္ဆိုေပမဲ့ တခါတေလ အဆိပ္ရည္သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားရင္ အဆိပ္ျဖစ္တယ္။ လူေတြကို ေကာ္ဖီ ဘယ္ေလာက္ေပးရင္ ေသေစသလဲကို စမ္းသပ္ထားတာ မရွိပါ။ (ဟစ္တလာ) ရဲ႕ ဆရာဝန္ေတြက စမ္းဘို႔ ေမ့ခဲ့ၾကပံုရတယ္။ ၾကြက္ေတြကိုေတာ့ Caffeine 192 mg/kg ေပးရင္ 50 % ေသေစတယ္။ ဒီႏွဳန္းနဲ႔တြက္ရင္ လူေတြကို 150 to 200 mg/kg ဒါမွမဟုတ္ ေကာ္ဖီ ၈ဝ-၁ဝဝ ခြက္ တိုက္ရင္ ျမန္ျမန္ေသႏိုင္မယ္။ ဒါေပမဲ့ လူ႔အစာအိမ္က ၁ လီတာဘဲ ဆန္႔ပါတယ္။

ဆရာဝန္က ကိုယ္ခ်င္းမစာဘူး။ ေကာ္ဖီအေသအလဲ ၾကိဳက္တဲ့သူကို အေလွ်ာ့ခိုင္းေနတယ္ဆိုရင္ Decaf (ေကဖင္း) ေလွ်ာ့ ေကာ္ဖီကို ေျပာင္းေသာက္ေပါ့။ Caffeine-free coffee (ေကဖင္း) မဲ့ေကာ္ဖီနဲ႔ မတူဘူးေနာ္။ နာမည္ၾကီး ေကာ္ဖီေတြမွာ (ေကဖင္း) ပါတာ ယွဥ္ၾကည့္ရေအာင္ဗ်ာ -
• Percolated coffee (7 oz) = 140 mg
• Drip (7 oz) = 115-175 mg
• Espresso (1.5 to 2 oz) = 100 mg
• Brewed (7 oz) = 80-135 mg
• Instant (7 oz) = 65-100 mg
• Decaf coffee, brewed (6 oz) = 5 mg
• Decaf coffee, instant (6 oz) = 3 mg

ျမန္မာျပည္မွာ လြတ္လပ္ေရးရျပီးေနာက္ပိုင္း (ကေဖး) ဆိုတဲ့ နာမယ္နဲ႔ ဆိုင္ေတြဖြင့္ခဲ့တယ္။ အိႏၵိယကလာတဲ့စကားလို႔ အထင္မွားႏိုင္တယ္။ ျပင္သစ္စာလံုးပါ။ Coffeehouses နဲ႔ Cafés ေတြေပၚခဲ့တာ ႏွစ္ ၅ဝဝ ေက်ာ္ေနျပီ။ Cafés နဲ႔ Cafeteria နဲ႔မတူပါ။ လူငယ္ေတြပိုသိတာက ၁၉၉၁ ၾကမွ ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာစဖြင့္ခဲ့တဲ့ Internet café (အင္တာနက္ ကေဖး) Cybercafé (ဆိုက္ဘာ ကေဖး) မဟုတ္လား။

အစည္းအေဝးတိုင္းမွာ ေျပာေနၾကတဲ့ Coffee break ကို စသံုးခဲ့တာ ၁၉၅၂ ကပါ။ စာဖတ္သူမ်ား “ေကာ္ဖီ-ဘရိတ္” ဗ်ာ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၆-၄-၂ဝ၁၄

အျပည့္အစုံသုိ႔ »