ေဆးဘယ္လိုေသာက္ၾကမလဲ




ေနမေကာင္းလို ့ အရပ္ထဲကေဆးခန္း ဒါမွမဟုတ္ အထူးကုေဆးခန္းမွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ သြားျပတဲ့အခါ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသာက္ေဆး/စားေဆးေတြ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ဆရာဝန္/ ေဆးဝါးကြ်မ္းက်င္သူ/ ဆရာမေလးေတြက ေဆးေသာက္ပံုေသာက္နည္းကိုရွင္းလင္းမွာၾကားလိုက္ေသာ္လည္း လူနာအခ်ိဳ ့က နားမလည္လို ့ျဖစ္ေစ ရွင္းလင္းမွာၾကားတဲ့သူကို ျပန္ေမးရမွာ အားနာလို ့ျဖစ္ေစ ေဆးေသာက္ရာမွာ နည္းလမ္း လြဲေခ်ာ္ေနတာေလးေတြေတြ ့ရပါတယ္။

The biggest mistake by most human beings:
Listening Half
Understanding Quarter
Telling Double

လူအေတာ္မ်ားမ်ားက
တစ္ဝက္ဘဲနားေထာင္၊ ေလးပံုတစ္ပံုဘဲနားလည္ၿပီး၊
ေျပာေတာ့ နွစ္ဆ(ခ်ဲ ့ကား) ေျပာတတ္ၾကတာမို ့လို ့ပါ

လိုရင္းကိုဆက္ေျပာပါ့မယ္။ ေဆးေသာက္တဲ့အခါမွာ
- အစာမစားမွီ (before meal)
- အစာစားၿပီး (after meal) နဲ ့
- ေဆးပတ္လည္ေအာင္ေသာက္ရန္ (to complete the course)
-နံနက္/ညေန/ ညအိပ္ယာဝင္ေသာက္ရန္ စသျဖင့္ ညႊန္ၾကားေလ့ရွိပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ before meal နဲ ့ after meal ကအေရးႀကီးလာပါၿပီ။
- အစာမစားမွီ (before meal) ဆိုတာ အစာမစားခင္ မိနစ္ (၃၀) အလိုကိုေျပာတာပါ။ အစားမစားခင္ (၂) မိနစ္အလိုကိုေျပာတာမဟုတ္ပါဘူး။
ဘာေၾကာင့္ တခ်ိဳ ့ေဆးေတြကို အစာမစားခင္ေသာက္ခိုင္းတာလဲဆိုေတာ့ အစာရွိေနရင္ ေဆးရဲ ့ အာနိသင္ဆံုးရႈံးတတ္လို ့ပါ။


- အစာစားၿပီး (after meal) ဆိုတာကေတာ့ အစာစားၿပီး (၅) မိနစ္ကေန (၁၀) မိနစ္အတြင္းေဆးေသာက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
တခ်ိဳ ့ေဆးေတြကို အစာမရွိဘဲေသာက္တဲ့အခါ အစာအိမ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။
အစာစားၿပီးမွေသာက္တဲ့အခါမွာ အစာအိမ္ထိခိုက္ျခင္းမွ ကင္းေဝးေစပါတယ္

ေဆးပတ္လည္ေအာင္ေသာက္ဖို ့ (to complete the course) ကေတာ့ ေနေကာင္းသြားရင္ေတာင္မွ က်န္ရွိေနတဲ့ေဆးေတြကိုကုန္ေအာင္ ေသာက္ဖို ့အေရးႀကီးပါတယ္ ဥပမာ ပဋိဇီဝပိုးသတ္ေဆးမ်ား (antibiotics) ဆရာဝန္ေပးထားတဲ့ ေဆးေတြကို ကုန္ေအာင္မေသာက္ဘဲ ထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာတြင္းမွာ က်န္ရစ္ေနတဲ့ ပိုးမႊားမ်ားႀကီးထြားလာၿပီး ေဆးအစြမ္းမထက္ေတာ့ ဘဲ ေဆးယဥ္ပါးမႈ/ ေဆးမတိုးမႈေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

အားေဆးေတြ (Vitamin Supplements) ေသာက္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေန ့ခင္းအခ်ိန္ပိုင္း အစာစားၿပီးမွပဲ ေသာက္သင့္ပါတယ္
အားေဆးမ်ားကို အစာမခံပဲ ေသာက္တဲ့အေလ့အထကိုေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္ နို ့မို ့ဆိုရင္ မိမိေသာက္ထားတဲ့အားေဆးေတြ ဆီးထဲကိုအလ်င္အျမန္ေရာက္သြားၿပီး ေဆးအာနိသင္ဆံုးရႈံးနိုင္ပါတယ္

ေဆးပညာဆိုင္ရာေဆာင္းပါးမ်ား

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ေန႔စဥ္သံုး အီဒီယမ္မ်ား အပိုင္း - (၂၈)


to let up : ေလ်ာ့နည္းလာသည္၊ အပန္းေျဖသည္၊ လြယ္
ကူသည္။
- If the rain doesn’t let up soon, we won’t be
able to have our picnic.
မိုး မစဲရင္ေတာ့၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေပ်ာ္ပြဲစားထြက္ႏိုင္ေတာ့မွာ
မဟုတ္ဘူး။
- When Jane is working, she never lets up for a
moment.
ဂ်ိန္းက အလုပ္လုပ္ေနရင္ ခဏေလးေတာင္မွ မနားဘူး။
to lay off : ေရွာင္ၾကည္သည္၊ ေလ်ာ့ခ်သည္၊
- If you’re trying to lose weight, you should lay
off sweet things.
မင္း ဝိတ္ခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားေနရင္ အခ်ိဳေတြကို ေရွာင္သင့္တယ္။
- If business continues to be slow, we will have
to lay off some workers.
စီးပြာေရးက ဆက္ၿပီးတာ အရွိန္ေလ်ာ့ေနမယ္ဆိုရင္ အလုပ္
သမားတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေလ်ာ့ခ်ရမယ္။
to bring out : မိတ္ဆက္သည္၊ ယူလာသည္။
- Most automobile companies bring out new
models each year.
ေမာ္ေတာ္ကား ကုမၸဏီအမ်ားစုသည္ ႏွစ္စဥ္ ေမာ္ဒယ္ အသ
စ္မ်ားကို မိတ္ဆက္ၾကသည္။
- My mother brought some snacks out for my
friends and me.
အေမက ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြအတြက္ သေရစာမုန္
႔ေတြ ယူလာတယ္။
to bring back : ျပန္ေပးသည္။ ျပန္အပ္သည္။ (to take
back ကိုလည္း သံုးႏိုင္သည္။)
- You can borrow my car if you promise to bring
it back by six o’clock.
မင္း ၆-နာရီမွာ ကားကိုျပန္ေပးဖို႔ ကတိေပးရင္ ငါ့ကားကို ငွ
ားသြားလို႔ရတယ္။
- I have to take this book back to the library
today.
ကၽြန္ေတာ္ ဒီစာအုပ္ကို ဒီေန႔ပဲ စာၾကည့္တိုက္ကို ျပန္အပ္ရ
မယ္။
to wait up for : မအိပ္ဘဲ ေစာင့္သည္။ to wait until
late at night without going to bed
- Don’t wait up for me. I may be back after
midnight.
ငါ့ကို (မအိပ္ဘဲ) ေစာင့္မေနနဲ႔၊ သန္းေခါင္ေလာက္မွ ျပန္လ
ာျဖစ္မယ္။
to leave ( someone or something) alone: (တစ္စံုတစ္
ေယာက္၊ တစ္စံုတစ္ခုကို) သူ႔ဟာသူေနေစသည္။ သူဟာသူ
ထားသည္။ (to let alone ဟုလည္း သံုးႏုိင္သည္။)
- Leave the baby alone for a while and she may
go to sleep.
ကေလးအိပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူဟာသူေနပါေစ။
- After the cat had scratched Peter twice, he let
it alone.
ပီတာကို ေၾကာင္က ၂-ခါ ကုတ္ၿပီေတာ့၊ ပီတာက ေၾကာင္
ကို သူဟာသူေနေစတယ္။
to break off : အဆံုးသတ္သည္။ to terminate, to
discontinue (S)
- After war began, the two countries broke off
diplomatic relations.
စစ္ပြဲစတင္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သံတမ
န္ဆက္ဆံေရး အဆံုးသတ္သြားတယ္။
- Mary and Bob were once engaged, but they
have already broken it off.
ေမရီ နဲ႔ ေဘာ့(ဘ္)က တစ္ခါတုန္းက ေစ့စပ္ခဲ့ၾကေပမယ့္ သူ
တို႔ ႏွစ္ေယာက္ ျပတ္စဲသြားၾကၿပီ။
ေအာင္ကိုဦး (UMK)
Be the Best !

မွတ္စုမွတ္ရာအဂၤလိပ္စာပညာ

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ေဆးရံု၏ အမွားေၾကာင့္ လူခ်မ္းသာျဖစ္ရမည့္အစား ဘ၀ကိုဆင္းရဲစြာ ျဖတ္သန္းခဲ့ရသူ အသက္၆၀နီးပါးေရာက္မွ အျဖစ္မွန္သိရ



ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွ အသက္၆၀အရြယ္အမ်ဳိးသားႀကီးတစ္ဦးသည္ ျဖစ္ႏုိင္လွ်င္ သူေမြးဖြားသည့္ အခ်ိန္သုိ႕ ျပန္ေရာက္ခ်င္သည္ဟု ဆုိခဲ့သည္။ အမည္ေဖာ္ျပျခင္းမရွိသည္ ယင္းအမ်ဳိးသားသည္ ေမြးဖြားစဥ္က ေဆးရံုက မိဘမ်ားကုိ ကေလးမွားယြင္း ေပးအပ္ခဲ့သျဖင့္ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ေသာ မိသားစုမွ အႀကီးဆံုးသားတစ္ဦး ျဖစ္လာရမည့္အစား ဆင္းရဲေသာ မိသားစုတြင္ ဘ၀ကုိ ခက္ခက္ခဲခဲ ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည္။

အိမ္ေထာင္မရွိေသာ ကုုန္ကားေမာင္း ဒရိုက္ဘာ ျဖစ္ေနရသည့္ ယင္းအမ်ဳိးသားသည္ သူႏွင့္ ေသြးမေတာ္သားမစပ္ေသာ မိခင္ထံ၏ အုပ္ထိန္းမႈေအာက္တြင္ ေန႕တြင္အလုပ္သြား၊ ညတြင္ေက်ာင္းတက္္ကာ ပညာရွာခဲ့ရသည္။ ေရဒီယုိတစ္လံုးသာ ရွိေသာ တုိက္ခန္းအတြင္း ညီျဖစ္သူ (ေလျဖတ္ေနသူ)ကိုလည္း ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့ရသည္။

ယင္းအမ်ဳိးသားေမြးဖြားၿပီးေနာက္ ၁၃မိနစ္အၾကာတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သူမွာ သူၾကြယ္မိသားစုတြင္ ေမာင္ႏွမေလးေယာက္အနက္ အကုိႀကီးဘ၀ျဖင့္ ရွင္သန္ခဲ့သည္။ သူ႕ေအာက္မွ ကေလး သံုးေယာက္သည္ မိဘႏွစ္ပါး ေသဆံုးၿပီးေနာက္ပုိင္း သူတုိ႕ႏွင့္ အသြင္မတူသည္ အကုိႀကီး၏ ဘ၀မွန္ကုိ သိရန္ ဒီအင္ေအ စစ္ေဆးၾကည့္ေသာအခါ သူတုိ႕ႏွင့္ ကြဲျပားေနေသာ သူစိမ္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႕ခဲ့ၾကသည္။

ထုိသံုးေယာက္သည္ ေဆးရံုသုိ႕သြားကာ ထုိေန႕က ေမြးဖြားခဲ့သူမ်ား၏ စာရငး္ျပဳစုၿပီး ဒီအင္ေအ လုိက္စစ္သည့္ အခါမွ သူတုိ႕၏ အစ္ကုိႀကီး အစစ္အမွန္ကုိ ေတြ႕ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

၁၉၅၃ခုႏွစ္က ကေလးမွားယြင္းမႈအတြက္ ေဆးရံုသည္ ေလွ်ာ္ေၾကးေငြ ယနး္၃၈သန္း (အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၇၄၀၀၀) ေပးေဆာင္ရန္ တရားရံုးက အမိန္႕ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ အသက္ ၆၀အရြယ္ အမ်ဳိးသားသည္ သူ၏ဘ၀မွန္ကုိ သိၿပီေနာက္္ပုိင္း ေဆးရံုအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ အမ်က္ေဒါသထြက္ခဲ့ၿပီး ရက္ကာလအေတာ္ၾကာသည္အထိ ေအာ္ဟစ္ ၾကိမ္းေမာင္းေန ခဲ့သည္။

အမ်ဳိးသားႀကီးက သူ၏ မိဘအရင္း၏ ဓာတ္ပံုကုိေတြ႕ရသည့္အခါတုိင္း မ်က္ရည္၀ုိင္းရေၾကာင္း၊ မိဘႏွစ္ပါးကုိ သက္ရွိ ထင္ရွား ျမင္ေတြ႕လုိစိတ္ ျပင္းျပခဲ့ေၾကာင္း သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ရင္ဖြင့္ခဲ့သည္။ ယခုျပန္လည္ ေတြ႕ဆံုၾကသည့္ ေမြးခ်င္းသံုးေယာက္အနက္ တစ္ေယာက္က သူတုိ႕၏ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ေသာ ဘ၀မ်ားအတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ခန္႕ ေပ်ာ္ရြင္စြာ ျဖတ္သန္းႏုိင္လိမ့္ဦးမည္ဟု ႏွစ္သိမ့္ေၾကာင္း ေျပာျပခဲ့သည္။

Ref: AFP
The Myanma Age


အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ထိုင္း ဆႏၵျပသူေတြ ဆက္သြယ္ေရး႐ံုးကုိ စီးဖို႔ ႀကိဳးစား




ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အစိုးရဆန္႔က်င္ဆႏၵျပသူေနသူေတြက အစိုးရျပဳတ္က်ေရး ႀကဳိးပမ္းမႈေတြထဲက ေနာက္ဆံုးလုပ္ရပ္တခုအျဖစ္ ႏိုင္ငံပိုင္ တယ္လီဖုန္း ဆက္သြယ္ေရး႐ံုးေတြဘက္ဆီ ခရီးဆက္လာေနခ်ိန္မွာပဲ ရဲကလည္း Bangkok ၿမဳိ႕ေတာ္မွာ လံုၿခဳံေရးကို အထူးတင္းၾကပ္ထားပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေနသူေတြဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဌာနခ်ဳပ္ေတြ၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုးနဲ႔ တိရစာၦန္႐ံု ကိုေတာင္ ဝိုင္းဖို႔ အစီအစဥ္႐ွိတယ္လို႔ ၿမဳိ႕ေတာ္ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။
အစိုးရဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ၿပီး ဆႏၵျပသူတဦးက အဓိက႐ုဏ္းႏွိမ္နင္းေရး ရဲအရာရွိတဦးနားကပ္ၿပီး ဝစီမႈတ္ေနစဥ္။ (ႏိုဝင္ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၃)အစိုးရဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ၿပီး ဆႏၵျပသူတဦးက အဓိက႐ုဏ္းႏွိမ္နင္းေရး ရဲအရာရွိတဦးနားကပ္ၿပီး ဝစီမႈတ္ေနစဥ္။ (ႏိုဝင္ဘာ ၂၉၊ ၂၀၁၃)

ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Yingluck Shinawatra အစိုးရအဖြဲ႔ကို ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ ႀကဳိးပမ္းမႈမွာ စစ္တပ္လည္းပါဝင္ေအာင္ စည္း႐ံုးတဲ့အေနနဲ႔ ဆႏၵျပသူ တေထာင္ေက်ာ္က စစ္႐ံုးခ်ဳပ္ကို ေသာၾကာေန႔က ဝင္ေရာက္ခဲ့ၾကတာပါ။ ေနာက္၂ နာရီအၾကာ မွာေတာ့ သူတို႔ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ ျပန္ထြက္ခြာသြားၾကပါတယ္။ ၾကည္းတပ္ တပ္မွဴးခ်ဳပ္ Prayuth Chan-ocha ကေတာ့ စစ္တပ္ကို ဘက္လိုက္ဖို႔ အတင္းမစည္း႐ံုးပါနဲ႔လို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေနသူေတြအတြက္ တနဂၤေႏြေန႔ဟာ ေအာင္ျမင္မႈရတဲ့ေန႔ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ေတြကေျပာၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုးကို ဝင္သိမ္းဖို႔ ႏႈိးေဆာ္ထားပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Yingluck မႏႈတ္ထြက္မခ်င္း ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို တခုခ်င္းသိမ္းသြားမယ္လို႔ သူတို႔က သံႏၷိဌာန္ခ်ထားတာပါ။

မစၥ္ Yingluck ဟာ ၾကာသပေတးေန႔ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ သူ႔အေပၚ အယံုအၾကည္ရွိ မရွိ မဲခြဲဆံုးျဖတ္တာမွာ သူ႔ဘက္ကို ေထာက္ခံမႈရခဲ့ပါတယ္။ သူက ရာထူးက ဆင္းေပးဖို႔ ျငင္းဆန္ေနၿပီး ဒီအေျခအေနကေန ေျပလည္ေအာင္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းဖို႔ တိုက္တြန္းေနတာပါ။ သူက ဆႏၵျပပဲြေတြကို အင္အားသံုး မရပ္ခိုင္းပါဘူးလို႔ ကတိျပဳထားပါတယ္။


( ဗြီအိုေအ သတင္းဌာနမွ ကူးယူေဖၚျပပါသည္ )

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ဦးေႏွာက္ကို အၾကီးဆုံး လိင္အဂၤါလို႔ တင္စား ၾကပါတယ္။ ဦးေႏွာက္က လိင္မႈ ကိစၥမွာ ဘယ္လို ၾကိဳးကိုင္ ထားတယ္ ဆို တာ ဖတ္ၾကည့္ ၾကရ ေအာင္လား။



ဦးေႏွာက္ကို အၾကီးဆုံး လိင္အဂၤါလို႔ တင္စား ၾကပါတယ္။ ဦးေႏွာက္က လိင္မႈ ကိစၥမွာ ဘယ္လို ၾကိဳးကိုင္ ထားတယ္ ဆို တာ ဖတ္ၾကည့္ ၾကရ ေအာင္လား။
ဦးေႏွာက္ဟာ လူေတြရဲ႕ အမူအက်င့္၊ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာေတြ အသိတရား ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေနတဲ့ ဗဟို ဌာနခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါတင္မက ေသးပါဘူး။  ဦးေႏွာက္မွာ ရွိတဲ့ သာယာမႈ ျဖစ္ေစတဲ့ ေနရာ (Pleasure center) ရဲ႕ေက်းဇူးေၾကာင့္ အေတြ႔အၾကံဳ တစ္ခုဟာ ေပ်ာ္ ရႊင္ဖြယ္ ဟုတ္မဟုတ္ လူေတြကို သိရွိေစ ပါတယ္။ ဆႏၶေတြ၊ ခံစားခ်က္ ေတြဟာ ဦးေႏွာတ္ဆဲလ္ ေတြထဲက ဓာတု ပစၥည္းေတြ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာ ရတာကို သိရွိျပီး ျဖစ္တာ ၾကာခဲ့ပါျပီ။




သိပၸံနည္းက် ဆႏၶျဖစ္စဥ္
ေလ့လာမႈ တစ္ခုအရ ဓာတ္ပံုထဲက လူတစ္ေယာက္ ၾကည့္ေကာင္း၊ မေကာင္းကို ဆုံးျဖတ္ဖို႔ တစ္စကၠန္႔ရဲ႕ ေလးပံု တစ္ပံုသာ ၾကာတယ္လို႔ သိ ရပါတယ္။ ဒီသတင္း အခ်က္အလက္ ေတြကို ခြဲျခမ္း စိတ္ျဖာဖို႔ မတူညီတဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္း ေတြက အလုပ္လုပ္ ၾကရတာပါ။ ပထ မဦးဆုံး နားလည္ ႏိုင္စြမ္း (Understanding) နဲ႔ကိုယ့္ကိုယ္ကို သိနားလည္ ႏိုင္စြမ္း (Self-awareness) ကိုျဖစ္ေစတဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အ ပိုင္းေတြ လံႈ႔ဆြခံ ရပါတယ္။ အဆင့္ျမင့္ အလုပ္ ေတြကို လုပ္ေပးတဲ့ ေနရာ ေတြကေန အျမင္ စြမ္းအားကို သိရွိေစတဲ့ ေနရာကို တခ်ိဳ႕ သတင္း အခ်က္အလက္ ေတြကို ပိုမိုသိသာ ႏိုင္ေစဖို႔ ၾကိဳတင္ တပ္လွန္႔ ထားေပး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက သတင္း အခ်က္အလက္ အေပၚကေန ေအာက္ ကို စီးဆင္းတဲ့ ပံုစံ (Top down) ပါ။ အျမင္အာ႐ံုကို သိေစတဲ့ ေနရာနဲ႔ စိတ္ခံစားမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေနရာေတြ ကေနလည္း အဆင့္ျမင့္ လုပ္ငန္း ေတြ လုပ္တဲ့ ေနရာ ေတြဆီကို သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ စီးဆင္း ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက ေအာက္ကေန အေပၚကို စီးဆင္းတဲ့ ပံုစံ (Bottom up) ပါ။



ဦးေႏွာက္ႏွင့္ လိင္မႈကိစၥ
လိင္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာျပီး အထြဋ္အထိပ္ေရာက္ ျပီးေျမာက္ခ်ိန္အထိ ပါဝင္ ပတ္သက္ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း ေတြကို သိပၸံ ပညာ ရွင္ေတြ ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ Hippocampus ကမွတ္ဉာဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လုပ္ေဆာင္ ေပးတဲ့ ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က လိင္မႈ ကိစၥ အေတြ႔အၾကံဳ ေတြကေန ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ အျမင္အာ႐ံု၊ အနံ႔ခံ အာ႐ံုေတြကို ျပန္ဆက္စပ္ မိတဲ့အခါ hippocampus ကိုလံႈ႔ဆြ ေပးတာ ပါ။ ဦးေႏွာတ္ငယ္ (Cerebellum) ကေတာ့ ႂကြက္သား ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ထားျပီး လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခု ေခ်ာေမြ႔ေအာင္ ထိန္းေပးတဲ့ ေနရာ ျဖစ္ပါ တယ္။ Amygdala ကေတာ့ စိတ္ခံစားမႈ ေတြကို စုစည္း ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းပါ။ Anterior insula ဆိုတဲ့ ေနရာ ကေတာ့ မိမိ ကိုယ္ ခႏၶာရဲ႕ ပကတိ အေျခအေနကို ျပန္သုံးသပ္ ေပးပါတယ္။ Nucleus accumbens နဲ႔ Ventral tegmental area ေနရာေတြ ကေတာ့ စိတ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈနဲ႔ ၾကည္ႏူးမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ dopamine ကိုထုတ္လႊတ္ ေပးတဲ့ ေနရာေတြပါ။ Pituitary gland ကေတာ့ နာက်င္မႈကို သက္သာ ေစျပီး ယံုၾကည္မႈနဲ႔ သံေယာဇဥ္ ေတြကို တိုးပြားေစတဲ့ ဓာတု ပစၥည္းေတြကို ထုတ္ေပး ပါတယ္။


က်ား/မ ကြာျခားခ်က္မ်ား
လိင္မႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ားနဲ႔မ ဦးေႏွာက္မွာ ကြာျခားခ်က္ မမ်ားလွ ပါဘူး။ အမ်ိဳးသားေရာ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာပါ လိင္ကိစၥ အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္ ျပီးေျမာက္ တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္ဘက္ မ်က္လုံး ေနာက္ဘက္နဲ႔ မ်က္လုံး အိမ္အနီး ဦးေႏွာက္ ေရွ႕ပိုင္းေနရာ (Orbitofrontal cortex) ေတြ အလုပ္ မလုပ္ဘဲ ရပ္တန္႔ သြားပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အေျခအေနဟာ ဘိန္းအရွိန္နဲ႔ မွိန္းေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ အေၿခအေနနဲ႔ ၉၅ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ တူေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံ ေနခ်ိန္ မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး မ်ားရဲ႕ ဦးေႏွာက္က အနည္း ငယ္ ကြာျခားပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာ periaqueductal gray လို႔ေခၚတဲ့ ျခင္ဆီရည္ေတြ ျပည့္ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အခန္းသုံးနဲ႔ ေလးကို ဆက္ထားတဲ့ ျပြန္ေခ်ာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ ေနရာက ဆဲလ္ေတြ လံႈ႔ဆြခံရျပီး စိတ္လႈပ္ရွား လြန္းရင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ထြက္ေျပး မလား၊ ျပန္ခုခံ မလား ဆိုတဲ့ စိတ္အေျခအေနမ်ိဳး ("fight or flight" response) ျဖစ္ေပၚလာ ေစပါတယ္။ ေၾကာက္ရြံ႕မႈနဲ႔ စိုးရိမ္မႈ ေတြကို ကိုင္တြယ္ ေပးတဲ့ amyg dala နဲ႔ hippocampus တို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ ေလ်ာ့က် သြားပါတယ္။ နာက်င္မႈ ေဝဒနာနဲ႔ ပတ္သက္ ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္းကို လႈပ္ရွား ေစပါတယ္။



သတင္းျပန္ပို႔ အာ႐ံု ေၾကာစနစ္
ေက်ာ႐ိုး အာ႐ံု ေၾကာမၾကီး (spinal cord) နဲ႔ဦးေႏွာက္သို႔ သတင္း ျပန္ပို႔ေပးတဲ့ အာ႐ံုေၾကာေတြ မရွိရင္လည္း လိင္ကိစၥ ျပီးတဲ့ ခံစားခ်က္ (orgasm) ကိုမရရွိ ႏိုင္ပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာ သားအိမ္ (uterus) နဲ႔သားအိမ္ လည္တံ (cervix)၊ အမ်ိဳးသား ေတြမွာ ဆီးက်ိတ္ (prostate) ကေန ခံစားမႈ အာ႐ံုေတြကို hypogastric nerve ကတဆင့္ ပို႔ေပးပါတယ္။ Pelvic nerve ေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာဆို ေမြးလမ္း ေၾကာင္း (vagina) နဲ႔သားအိမ္ လည္တံ၊ က်ားမ ႏွစ္ေယာက္ စလုံးမွာ စအို အေပၚဘက္ အစာေဟာင္းအိမ္ (rectum) ကခံစားမႈ အာ႐ံုေတြ ကို ျပန္ပို႔ အစီရင္ခံ ေပးတာပါ။ Pudendal nerve ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႕ လိင္တံငယ္ (clitoris) နဲ႔အမ်ိဳးသား မ်ားမွာ ကပၸာယ္အိပ္ (scro tum) နဲ႔လိင္တံ (penis) ေတြကေန ခံစားမႈ အာ႐ံုေတြကို ေပးပို႔ပါတယ္။ Vagus nerve ကေတာ့ သားအိမ္ လည္တံ၊ သားအိမ္နဲ႔ ေမြးလမ္း ေၾကာင္း တို႔က ခံစားမႈ ေတြကို ပို႔ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Brain - The Largest Sex Organ

အေျခခံ ဆႏၶနဲ႔ ဒုတိယ တန္းစား ဆႏၶ (Desire: Primary vs. Secondary)
အေျခခံ က်တဲ့ ပင္မဆႏၶေတြ ဆိုတာ ကေတာ့ မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု ရွင္သန္ ေနထိုင္ဖို႔ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ အစားအေသာက္ တပ္မက္ ၿခင္း၊ မ်ိဳးဆက္ ပြားဖို႔ လိင္ကိစၥ တပ္မက္ျခင္းနဲ႔ စားဝတ္ေနေရး အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို တပ္မက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကျပီး ဒုတိယ တန္းစား တ ဆင့္ခံ ဆႏၶေတြ ကေတာ့ ေငြေၾကး၊ အာဏာ၊ ရုပ္ျမင္သံၾကား၊ ဂိမ္းကစားျခင္း ေတြလို ဆႏၶေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆႏၵေတြ အားလုံးဟာ ဦးေႏွာက္ ကို လံႈ႔ေဆာ္ပံုျခင္း မတူၾကပါ။ ျပင္သစ္ သုေတသီ မ်ားဟာ လိင္စိတ္ ႂကြေစတဲ့ ပံုရိပ္ေတြလို အေျခခံ က်တဲ့ ပင္မဆႏၶ ေတြက ဦးေႏွာက္ရဲ႕ မ်က္လုံး အိမ္နား ဦးေႏွာက္ေရွ႕ပိုင္း (orbitofrontal cortex) ကိုလံႈ႔ဆြ ေပးျပီး ေငြေၾကး၊ အာဏာစတဲ့ အဓိက မက်တဲ့ တစ္ဆင့္ခံ ဆႏၶေတြနဲ႔ ကြာျခားတာကို ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခဲ့ ၾကပါတယ္။


ထူးထူးျခားျခား ေဝဒနာမ်ား
လိင္စိတ္ကို ၾကိဳးကိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္း ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထူးထူးျခားျခား ေရာဂါ ေတြလည္း ရွိခဲ့ဖူး ပါတယ္။ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္မွာ Mrs. C. W. ဟာတစ္ညမွာ လိင္ဆက္ဆံ ေနသလို ခံစားမႈမ်ိဳးနဲ႔ တေရးႏိုးလို႔ လာပါတယ္။ ျပီးေတာ့ တက္သြား ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆရာဝန္ ေတြက ဦးေႏွာက္ သားကို ဖိေနတဲ့ အက်ိတ္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ ၾကပါတယ္။ အက်ိတ္ကို ထုတ္လိုက္ တာနဲ႔ သူမ ေနျပန္ေကာင္း သြားပါ ေတာ့တယ္။ ၁၉၆၉ တုန္းကလည္း လူနာ တစ္ေယာက္ဟာ စိတ္ၾကည္ႏူး တာမ်ိဳး ခံစားေန ရတတ္ျပီး လိင္ဆက္ဆံ ျပီးေနာက္ တစ္ခါတစ္ရံ တက္တတ္ ပါတယ္။ ဆရာဝန္ ေတြက အတက္ ေရာဂါလို႔ နာမည္ တပ္လိုက္ ၾကျပီး ဆစ္ဖလစ္ ေရာဂါေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ တစ္ေနရာ ပ်က္စီးသြား ရတာလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ် ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂၀၀၄ မွာေတာ့ ထိုင္ဝမ္ ႏိုင္ငံသူ တစ္ေယာက္ဟာ သြားတိုက္တိုင္း လိင္စိတ္ အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္သလို ခံ စားမႈမ်ိဳး ရရွိျပီး သတိလစ္ သြားတာမို႔ ဆရာဝန္ ျပၾကည့္ေတာ့ အတက္ ေရာဂါလို႔ နာမည္ တပ္ျပီး ဦးေႏွာက္ တစ္ေနရာ ခ်ိဳ႕ယြင္း သြားလို႔ ျဖစ္ ရတာ ပါလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ ဖူးပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ဟာ သိပၸံပညာနဲ႔ မေဖာ္ထုတ္၊ နားမလည္ ႏိုင္ေသးတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ ေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ ေနတဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ျဖစ္ျပီး လိင္စိတ္ ကိုလည္း ၾကိဳးကိုင္ စြမ္းေဆာင္ ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ သိရွိႏိုင္ ၾကပါတယ္။

ဦးေႏွာက္ႏွင့္ လိင္မႈကိစၥ
လိင္စိတ္ ျဖစ္ေပၚလာျပီး အထြဋ္အထိပ္ေရာက္ ျပီးေျမာက္ခ်ိန္အထိ ပါဝင္ ပတ္သက္ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း ေတြကို သိပၸံ ပညာ ရွင္ေတြ ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ Hippocampus ကမွတ္ဉာဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လုပ္ေဆာင္ ေပးတဲ့ ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က လိင္မႈ ကိစၥ အေတြ႔အၾကံဳ ေတြကေန ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ အျမင္အာ႐ံု၊ အနံ႔ခံ အာ႐ံုေတြကို ျပန္ဆက္စပ္ မိတဲ့အခါ hippocampus ကိုလံႈ႔ဆြ ေပးတာ ပါ။ ဦးေႏွာတ္ငယ္ (Cerebellum) ကေတာ့ ႂကြက္သား ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ထားျပီး လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခု ေခ်ာေမြ႔ေအာင္ ထိန္းေပးတဲ့ ေနရာ ျဖစ္ပါ တယ္။ Amygdala ကေတာ့ စိတ္ခံစားမႈ ေတြကို စုစည္း ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းပါ။ Anterior insula ဆိုတဲ့ ေနရာ ကေတာ့ မိမိ ကိုယ္ ခႏၶာရဲ႕ ပကတိ အေျခအေနကို ျပန္သုံးသပ္ ေပးပါတယ္။ Nucleus accumbens နဲ႔ Ventral tegmental area ေနရာေတြ ကေတာ့ စိတ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈနဲ႔ ၾကည္ႏူးမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ dopamine ကိုထုတ္လႊတ္ ေပးတဲ့ ေနရာေတြပါ။ Pituitary gland ကေတာ့ နာက်င္မႈကို သက္သာ ေစျပီး ယံုၾကည္မႈနဲ႔ သံေယာဇဥ္ ေတြကို တိုးပြားေစတဲ့ ဓာတု ပစၥည္းေတြကို ထုတ္ေပး ပါတယ္။

က်ား/မ ကြာျခားခ်က္မ်ား

လိင္မႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ားနဲ႔မ ဦးေႏွာက္မွာ ကြာျခားခ်က္ မမ်ားလွ ပါဘူး။ အမ်ိဳးသားေရာ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာပါ လိင္ကိစၥ အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္ ျပီးေျမာက္ တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္ဘက္ မ်က္လုံး ေနာက္ဘက္နဲ႔ မ်က္လုံး အိမ္အနီး ဦးေႏွာက္ ေရွ႕ပိုင္းေနရာ (Orbitofrontal cortex) ေတြ အလုပ္ မလုပ္ဘဲ ရပ္တန္႔ သြားပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အေျခအေနဟာ ဘိန္းအရွိန္နဲ႔ မွိန္းေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ အေၿခအေနနဲ႔ ၉၅ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ တူေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံ ေနခ်ိန္ မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး မ်ားရဲ႕ ဦးေႏွာက္က အနည္း ငယ္ ကြာျခားပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာ periaqueductal gray လို႔ေခၚတဲ့ ျခင္ဆီရည္ေတြ ျပည့္ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အခန္းသုံးနဲ႔ ေလးကို ဆက္ထားတဲ့ ျပြန္ေခ်ာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ ေနရာက ဆဲလ္ေတြ လံႈ႔ဆြခံရျပီး စိတ္လႈပ္ရွား လြန္းရင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ထြက္ေျပး မလား၊ ျပန္ခုခံ မလား ဆိုတဲ့ စိတ္အေျခအေနမ်ိဳး ("fight or flight" response) ျဖစ္ေပၚလာ ေစပါတယ္။ ေၾကာက္ရြံ႕မႈနဲ႔ စိုးရိမ္မႈ ေတြကို ကိုင္တြယ္ ေပးတဲ့ amyg dala နဲ႔ hippocampus တို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ ေလ်ာ့က် သြားပါတယ္။ နာက်င္မႈ ေဝဒနာနဲ႔ ပတ္သက္ ေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္းကို လႈပ္ရွား ေစပါတယ္။

သတင္းျပန္ပို႔ အာ႐ံု ေၾကာစနစ္
ေက်ာ႐ိုး အာ႐ံု ေၾကာမၾကီး (spinal cord) နဲ႔ဦးေႏွာက္သို႔ သတင္း ျပန္ပို႔ေပးတဲ့ အာ႐ံုေၾကာေတြ မရွိရင္လည္း လိင္ကိစၥ ျပီးတဲ့ ခံစားခ်က္ (orgasm) ကိုမရရွိ ႏိုင္ပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာ သားအိမ္ (uterus) နဲ႔သားအိမ္ လည္တံ (cervix)၊ အမ်ိဳးသား ေတြမွာ ဆီးက်ိတ္ (prostate) ကေန ခံစားမႈ အာ႐ံုေတြကို hypogastric nerve ကတဆင့္ ပို႔ေပးပါတယ္။ Pelvic nerve ေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေတြမွာဆို ေမြးလမ္း ေၾကာင္း (vagina) နဲ႔သားအိမ္ လည္တံ၊ က်ားမ ႏွစ္ေယာက္ စလုံးမွာ စအို အေပၚဘက္ အစာေဟာင္းအိမ္ (rectum) ကခံစားမႈ အာ႐ံုေတြ ကို ျပန္ပို႔ အစီရင္ခံ ေပးတာပါ။ Pudendal nerve ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႕ လိင္တံငယ္ (clitoris) နဲ႔အမ်ိဳးသား မ်ားမွာ ကပၸာယ္အိပ္ (scro tum) နဲ႔လိင္တံ (penis) ေတြကေန ခံစားမႈ အာ႐ံုေတြကို ေပးပို႔ပါတယ္။ Vagus nerve ကေတာ့ သားအိမ္ လည္တံ၊ သားအိမ္နဲ႔ ေမြးလမ္း ေၾကာင္း တို႔က ခံစားမႈ ေတြကို ပို႔ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေျခခံ ဆႏၶနဲ႔ ဒုတိယ တန္းစား ဆႏၶ (Desire: Primary vs. Secondary)
အေျခခံ က်တဲ့ ပင္မဆႏၶေတြ ဆိုတာ ကေတာ့ မ်ိဳးႏြယ္စုတစ္ခု ရွင္သန္ ေနထိုင္ဖို႔ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ အစားအေသာက္ တပ္မက္ ၿခင္း၊ မ်ိဳးဆက္ ပြားဖို႔ လိင္ကိစၥ တပ္မက္ျခင္းနဲ႔ စားဝတ္ေနေရး အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို တပ္မက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကျပီး ဒုတိယ တန္းစား တ ဆင့္ခံ ဆႏၶေတြ ကေတာ့ ေငြေၾကး၊ အာဏာ၊ ရုပ္ျမင္သံၾကား၊ ဂိမ္းကစားျခင္း ေတြလို ဆႏၶေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆႏၵေတြ အားလုံးဟာ ဦးေႏွာက္ ကို လံႈ႔ေဆာ္ပံုျခင္း မတူၾကပါ။ ျပင္သစ္ သုေတသီ မ်ားဟာ လိင္စိတ္ ႂကြေစတဲ့ ပံုရိပ္ေတြလို အေျခခံ က်တဲ့ ပင္မဆႏၶ ေတြက ဦးေႏွာက္ရဲ႕ မ်က္လုံး အိမ္နား ဦးေႏွာက္ေရွ႕ပိုင္း (orbitofrontal cortex) ကိုလံႈ႔ဆြ ေပးျပီး ေငြေၾကး၊ အာဏာစတဲ့ အဓိက မက်တဲ့ တစ္ဆင့္ခံ ဆႏၶေတြနဲ႔ ကြာျခားတာကို ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခဲ့ ၾကပါတယ္။

ထူးထူးျခားျခား ေဝဒနာမ်ား
လိင္စိတ္ကို ၾကိဳးကိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္း ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထူးထူးျခားျခား ေရာဂါ ေတြလည္း ရွိခဲ့ဖူး ပါတယ္။ ၁၉၄၄ ခုႏွစ္မွာ Mrs. C. W. ဟာတစ္ညမွာ လိင္ဆက္ဆံ ေနသလို ခံစားမႈမ်ိဳးနဲ႔ တေရးႏိုးလို႔ လာပါတယ္။ ျပီးေတာ့ တက္သြား ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆရာဝန္ ေတြက ဦးေႏွာက္ သားကို ဖိေနတဲ့ အက်ိတ္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ ၾကပါတယ္။ အက်ိတ္ကို ထုတ္လိုက္ တာနဲ႔ သူမ ေနျပန္ေကာင္း သြားပါ ေတာ့တယ္။ ၁၉၆၉ တုန္းကလည္း လူနာ တစ္ေယာက္ဟာ စိတ္ၾကည္ႏူး တာမ်ိဳး ခံစားေန ရတတ္ျပီး လိင္ဆက္ဆံ ျပီးေနာက္ တစ္ခါတစ္ရံ တက္တတ္ ပါတယ္။ ဆရာဝန္ ေတြက အတက္ ေရာဂါလို႔ နာမည္ တပ္လိုက္ ၾကျပီး ဆစ္ဖလစ္ ေရာဂါေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ တစ္ေနရာ ပ်က္စီးသြား ရတာလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ် ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၂၀၀၄ မွာေတာ့ ထိုင္ဝမ္ ႏိုင္ငံသူ တစ္ေယာက္ဟာ သြားတိုက္တိုင္း လိင္စိတ္ အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္သလို ခံ စားမႈမ်ိဳး ရရွိျပီး သတိလစ္ သြားတာမို႔ ဆရာဝန္ ျပၾကည့္ေတာ့ အတက္ ေရာဂါလို႔ နာမည္ တပ္ျပီး ဦးေႏွာက္ တစ္ေနရာ ခ်ိဳ႕ယြင္း သြားလို႔ ျဖစ္ ရတာ ပါလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ ဖူးပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ဟာ သိပၸံပညာနဲ႔ မေဖာ္ထုတ္၊ နားမလည္ ႏိုင္ေသးတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ ေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ ေနတဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခု ျဖစ္ျပီး လိင္စိတ္ ကိုလည္း ၾကိဳးကိုင္ စြမ္းေဆာင္ ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ သိရွိႏိုင္ ၾကပါတယ္။

Credit to MYMC



အျပည့္အစုံသုိ႔ »

ထိုင္း သင္ခန္းစာ


ထိုင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္း ျဖစ္ၿပီး ဆင္တူေသာ ယဥ္ေက်းမႈ ရွိသည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစု ေနထိုင္ၾကျခင္းလည္း တူသည္။ လူဦးေရအားျဖင့္ အလယ္အလတ္တန္းႏုိင္ငံ ျဖစ္ျခင္းလည္း တူသည္။ တပ္မေတာ္ ၾသဇာႀကီးသည္ခ်င္းလည္း တူျပန္သည္။ မတူေသာ အရာေတာ့ ရွိသည္။ ယင္းမွာ ထိုင္းသည္ ကိုလိုနီအျဖစ္ ျပင္ပ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ တစ္ႏုိင္ငံက စနစ္တက် ႀကီးစိုး အုပ္ခ်ဳပ္မခံ ခဲ့ရဖူးျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ပေဒသရာဇ္ စနစ္သည္ ၁၉၃၀ ေက်ာ္ကာလ မ်ားအထိ အေျခမပ်က္ ရွိေနခဲ့သည္။ ၁၉၃၀ ေက်ာ္တြင္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းခဲ့ ေသာ္လည္း စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ အျဖစ္ ႏုိင္ငံ့ အေဆာင္အေယာင္ သေဘာထားခဲ့သည္။ လက္ရွိဘုရင္ ဘူမိေဘာ လက္ထက္တြင္ ျပည္သူ ျပည္သားတို႔၏ အေရးအရာမ်ားကို ကူညီခဲ့သျဖင့္ ျပည္သူတို႔၏ ကိုးကြယ္ျခင္း ခံရၿပီး ၾသဇာ ႀကီးမားလာသည္။ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစု အခ်င္းခ်င္း အျငင္းပြားလွ်င္ ဒိုင္လူႀကီးေနရာက ဝင္ရွင္းေပးသည္မွာ နန္းေတာ္ ျဖစ္သည္။ နန္းေတာ္ ဆုိသည္ထက္ ဘုရင္ ဘူမိေဘာဟု ဆိုလွ်င္ ပုိမွန္သည္။

Establishment ဟု ေခၚေသာ အစဥ္အလာအရ ၾသဇာႀကီးသူမ်ားသာ လႊမ္းမိုးထားသည့္ ထိုင္း ႏုိင္ငံေရးသည္ သက္ဆင္ ဝင္ေရာက္လာေသာအခါ ေတာ္လွန္ ေျပာင္းလဲသြားသည္။ သက္ဆင္သည္ Establishment မွ မဟုတ္ဘဲ စည္းအျပင္မွလူ ျဖစ္သည္။ ရဲတစ္ျဖစ္လဲ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီး သက္ဆင္သည္ ႏုိင္ငံေရးတြင္း ဝင္ေရာက္လာၿပီး ခပ္ျမန္ျမန္ သြက္သြက္ လႈပ္ရွား၊ ပါတီေထာင္၊ ေရြးေကာက္ပြဲႏုိင္ကာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသည္။ သူသည္ ထိုင္းႏုိင္ငံ၏ အစဥ္အလာ ႏုိင္ငံေရးသမားတုိ႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားေသာ ေက်းလက္ေနတို႔ ႏွစ္သက္မည့္ မူဝါဒမ်ား ခ်မွတ္သည္။ လူၿပိန္းႀကိဳက္ မူဝါဒမ်ား Populist Policies မ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူ ေထာက္ခံမႈ အႀကီးအက်ယ္ရသည့္ မူဝါဒမ်ား ျဖစ္သည္။ တစ္သက္တစ္ကိုယ္ ဘယ္သူတက္တက္ ကိုယ္လုပ္မွ ကိုယ္စားရတာဟု သေဘာေပါက္ခဲ့ေသာ ထိုင္း ဆင္းရဲသူတို႔သည္ သူတို႔ဘက္မွ ရပ္သည့္ လူထူးလူဆန္း သက္ဆင္ကို ၾကည္ညိဳသြားၾကသည္။ ျပည္သူတို႔ အားကိုးေၾကာင္းကို မဲပုံးမ်ားက သက္ေသတည္ၾကရာ သက္ဆင္သည္ ထိုင္းႏုိင္ငံ သမိုင္းတြင္ သက္တမ္းျပည့္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သည့္ ပထမဦးဆုံးေသာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသည္။

အာဏာကို သုံးစြဲၿပီး ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ကိုယ့္အိတ္ကပ္ထဲ ကိုယ္ထည့္သည္ဟု ျမင္ေသာ ၿမိဳ႕ေနလူတန္းစားက သက္ဆင္ကို သေဘာမက်။ အျပင္လူ ဝင္လာျခယ္လွယ္သည္ဟု ဆိုကာ အစဥ္အလာ ၾသဇာႀကီးသူ မ်ားကလည္း သက္ဆင္ကို မေက်နပ္။ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ဘုရင္ကို ေစာ္ကားသည့္ ျပစ္ဒဏ္ Lese majeste law မွာ အာဏာအျပင္းဆုံး ျဖစ္ၿပီး ဘုရင္ကို ၿပိဳင္ရန္ ႀကံသူတို႔ အမုန္းခံရၿမဲ ျဖစ္သည့္အတြက္ သက္ဆင္ကို ဘုရင္ႏွင့္ လွည့္တုိက္ၾကသည္။ သက္ဆင္ ကုလသမဂၢ အစည္းအေဝး တက္ရန္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ျပင္ပသို႔ ေရာက္ေနခ်ိန္တြင္ ထိုင္း တပ္မေတာ္က အာဏာသိမ္းသည္။ သက္ဆင္သည္ ဝရမ္းေျပး ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာတြင္ လွည့္လည္ ေနထိုင္သည္။ သက္ဆင္ အာဏာရေစခဲ့ေသာ အေျခခံဥပေဒကို ျပန္ျပင္သည္။ သက္ဆင့္လူမ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ခြင့္ ပိတ္သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပေသာ္လည္း သက္ဆင့္လူမ်ားပင္ ႏုိင္ျပန္သည္။ သက္ဆင့္လူမ်ား တက္ေသာအခါ အစဥ္အလာ သမားမ်ား၊ ၿမိဳ႕သားမ်ားက ဆႏၵ အႀကီးအက်ယ္ ျပၾကရာ အစိုးရ ျပဳတ္က်ျပန္သည္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးျပင္ရင္း ပိတ္ရင္း ေနာက္ဆုံး ဒီမိုကရက္ပါတီ ႏုိင္ၿပီး အဘီဆစ္ တက္လာသည္။

အဘီဆစ္ကို သက္ဆင္ဘက္သားမ်ားက ဆႏၵ သဲသဲမဲမဲ ျပၾကျပန္သည္။ ႏွစ္ဖက္ ဆႏၵျပသမားမ်ား၏ တူညီေသာ ဗ်ဴဟာမွာ ၿမိဳ႕တြင္း အဓိက ေနရာမ်ားကို ပိတ္ဆို႔ ဆႏၵျပၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ သက္ဆင္ ဆန္႔က်င္ေရး သမားမ်ားက ဘုရင့္အေရာင္ ျဖစ္သည့္ အဝါေရာင္အဝတ္မ်ား ဝတ္ဆင္ၾကရာ ရွပ္ဝါမ်ားဟု ေခၚတြင္ၾကသည္။ သက္ဆင္ဘက္သား မ်ားက အနီေရာင္ ဆင္ျမန္းၾကရာ ရွပ္နီမ်ားဟု နာမည္တြင္သည္။ ရွပ္ဝါမ်ားက ရွပ္နီမ်ားကို ‘လူအ’ မ်ား၊ သက္ဆင္ လွည့္တိုင္း ရသူမ်ားဟု အထင္ေသးၾကသည္။ ရွပ္နီမ်ားကလည္း ရွပ္ဝါမ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီကို ဆန္႔က်င္သူမ်ား၊ အာဏာကို ခြဲမေပးလိုသူမ်ားဟု စြပ္စြဲၾကသည္။

ယခု ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္တြင္ သက္ဆင္၏ ညီမငယ္ မိန္းမေခ်ာ ယင္းလပ္က ကိုလူေခ်ာ အဘီဆစ္ကို ႏုိင္ၿပီး ထိုင္းႏုိင္ငံ၏ ပထမဦးဆုံး အမ်ဳိးသမီးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ေနသည္။ရာဇဝတ္ေကာင္ အျဖစ္ အမိန္႔ထုတ္ ခံထားရသည့္ အစ္ကို သက္ဆင္ အပါအဝင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း အဘီဆစ္ စသည္တုိ႔ပါ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ရေစမည့္ Amnesty Bill ဥပေဒၾကမ္းကို ယင္းလပ္က တင္သြင္းရာမွ ယခုကဲ့သို႔ အခင္းျဖစ္ပြားျခင္း ျဖစ္သည္။ သည္တစ္ပြဲလည္း ေတာ္႐ံုႏွင့္ မၿပီးဟု အကဲခတ္မ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။

ထိုင္းသည္ အဆိုးေက်ာ့ သံသရာအတြင္း နစ္ေနၿပီး တစ္ဖြဲ႕အာဏာရလိုက္ ေနာက္တစ္ဖြဲ႕က ျဖဳတ္ခ်လိုက္ျဖင့္သာ ဂ်ာေအးသူ႔အေမ႐ိုက္ ေနသည္ဟု ျပည္တြင္းျပည္ပက ျမင္လာၾကသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲျဖင့္ တက္လာသူကို ေလဆိပ္ ပိတ္ဆို႔ ဆႏၵျပျခင္း၊ စီးပြားေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ ေနရာမ်ားကို ပိတ္ဆို႔ ဆႏၵျပျခင္း၊ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းျခင္း နည္းတို႔ျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ၾကသည္။

Populist Policies မ်ားသည္ သက္ဆိုင္သူတို႔ကို ေအာင္ပြဲခံေစသည္။ ထိုသို႔ လူၿပိန္းႀကိဳက္ မူဝါဒမ်ားသည္ ေရရွည္အတြက္ ေကာင္း၊ မေကာင္း မေသခ်ာ ေသာ္လည္း လက္ခုပ္သံ ရသည္။ ထိုမူဝါဒမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္ ေငြကုန္ေၾကးက်တို႔ကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာ ထဲမွသာ ႏိႈက္ယူ သုံးစြဲၾကရာ အက်ဳိးမရွိလွ်င္ ျပည္သူသာ နာေပသည္။ သက္ဆင္ လက္ထက္က Populist Policies မ်ားကို ေဝဖန္ ရႈတ္ခ်ခဲ့ေသာ ဒီမိုကရက္ပါတီက ႏုိင္ငံဘတ္ဂ်က္ ျပ႒ာန္းေသာအခါ သက္ဆင္၏ လူၿပိန္းႀကိဳက္ မူဝါဒမ်ားထက္ပင္ လူၿပိန္းႀကိဳက္ ပိုဆန္သည္ဟု အကဲခတ္မ်ားက ေဝဖန္ၾကသည္။ ရန္သူလုပ္သည့္ နည္းအတိုင္း လိုက္လံ က်င့္သံုးကာ မဲရယူရန္ ႀကိဳးစားျခင္း ျဖစ္သည္။



ႏုိင္ငံေရးသမား မွန္လွ်င္ အာဏာရရန္ ႀကိဳးစားသည္မွာ ဓမၼတာ ျဖစ္ေသာ္လည္း အာဏာ လြန္ဆြဲပြဲတိုင္းသည္ ႏုိင္ငံကို အက်ဳိးမျပဳေၾကာင္း ထိုင္း သင္ခန္းစာက သက္ေသျပသည္။

ထိုင္းတြင္ အာဏာ သိမ္းသည့္အႀကိမ္ ဆယ့္ရွစ္ႀကိမ္ ရွိၿပီ။ အေျခခံဥပေဒလည္း ဆယ့္ရွစ္ခု ရွိၿပီ။ ထိုမွ်ႏွင့္ပင္ ရပ္မည္ မဟုတ္ဟု ထင္ရသည္။ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ ဝါအရင့္ဆုံးမွာ ထိုင္းတို႔ ျဖစ္သည္ဟုပင္ ျပက္လုံး ထုတ္ရမတတ္။ အေျခခံဥပေဒ တို႔သည္ ႏုိင္ငံေရး စနစ္ကို အေျခတည္ရာ ျဖစ္ေသာ္လည္း တကယ္ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အာဏာ အခင္းအက်င္းကို မထင္ဟပ္လွ်င္ ေရရွည္မခံပါ။

ထိုင္းသည္ ပုဂၢိဳလ္အေျချပဳ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္ေနေသးသည္။ ထိုင္းကို အာရွတြင္ ရင့္က်က္လာသည့္ ဒီမိုကေရစီဟု ေထာမနာ ျပဳမႈမ်ားသည္ ၂၀၀၆ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဟာသသဖြယ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထုိင္းတြင္ Institution မ်ား သည္ ခုိင္မာသေယာင္ေယာင္ႏွင့္ ခုိင္မာမႈ မရွိေသး။ ထုိင္း ႏုိင္ငံေရးတြင္ အဓိကက်သည့္ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးမွာ သက္ဆင္ႏွင့္ ဘုရင္တို႔သာ ျဖစ္ေနသည္။ သက္ဆင္ ေမႊလိုက္တိုင္း တိုင္းျပည္သည္ ခါယမ္းသြားေလ့ရွိျခင္း၊ လက္ရွိဘုရင္ နတ္ရြာစံလွ်င္ တိုင္းျပည္ တည္ၿငိမ္မႈ ပ်က္မည္ဟု ထိုင္း အမ်ားစုက ယုံၾကည္ေနျခင္းတို႔က ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ Institution မ်ား (အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ား) သည္ အိပ္ရာေပၚ လဲေနေသာ ဘုရင္ႏွင့္ ဝရမ္းေျပး သက္ဆင္တို႔ေလာက္မွ အားမရွိဟူေသာ သေဘာကို ေဆာင္သည္။

ထိုင္းတို႔ မွားတိုင္း ျမန္မာတို႔ လုိက္မွားရန္ မလိုေသာ္လည္း ထိုင္းတုိ႔ မွန္သြားသည့္ အတိုင္း လုိက္မွန္ႏုိင္ ပါသည္။ ထိုင္း အေတြ႕အႀကဳံသည္ ျမန္မာတို႔ အတြက္ ယူတတ္လွ်င္ သင္ခန္းစာေကာင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ေဇယ်သူ
thevoicemyanmar

အျပည့္အစုံသုိ႔ »

မိန္းမတို႔ ေလာ္လည္ ေဖာက္ျပန္ ပ်က္စီးေၾကာင္း (၁၃)ပါး



၁။ ကိစၥ လုပ္ငန္းတိုင္း၌ ကိုယ္တုိင္ စိုးမိုး လုပ္ကိုင္ အာဏာပိုင္ ျပ႒ာန္းမႈ ရေနျခင္း ။

၂။ ဖခင္၏ အုပ္ထိန္းမႈ လက္ေအာက္၌သာ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေနထိုင္ခဲ့ရျခင္း ။

၃။ အထူးထူးေသာ ပြဲလမ္းသဘင္တို႔၌ ကိုယ္တုိင္ ပါဝင္ ဆင္ႏႊဲကာ ေနတတ္ျခင္း ။

၄။ ေယာက္်ားေလး အေပါင္းအသင္းတို႔ ႏွင့္ ဝိုင္းဖြဲ႔ကာ တေသာေသာ ရယ္ေမာေနထိုင္တတ္ျခင္း ။

၅။ အိမ္တကာ ေလွ်ာက္လည္ေလ့ရွိၿပီး အလည္အပတ္မ်ားျခင္း ။

၆။ ညအိပ္ ညဥ့္ေန ျဖစ္ေသာ အရပ္တပါး ခရီးေဝးကို အေဖာ္မပါ တစ္ေယာက္တည္း သြားလာတတ္ျခင္း ။

၇။ ေသာ့သြမ္း ေလာ္လည္ေသာ မိန္းမတုိ႔ ႏွင့္ ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံျခင္း ။

၈။ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အလုပ္ကို အတည္တက်မရွိဘဲ ခဏခဏ ေျပာင္းၿပီး လုပ္ကိုင္ျခင္း ။

၉။ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္ေသာ ေယာက်္ား ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္း ။

၁၀။ မိမိလင္ေယာက္်ားျဖစ္သူက အေျမာင္မယားထားရွိျခင္း ။

၁၁။ မိမိလင္ေယာက္်ား ႏွင့္ သံုးလ ေလးလ စသည္ျဖင့္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေကြကြင္းေနရျခင္း ။

၁၂။ ေသရည္ ေသရက္ ေသာက္သံုးတတ္ျခင္း ။

၁၃။ အျခားေယာက္်ားတပါး ႏွင့္ ေပ်ာ္ပါး ေပါင္းဖက္ရသည္-ဟု အိပ္မက္ မၾကာခဏ မက္တတ္ျခင္း ။

ဘဝတစ္ခုကို အတည္တက် ေနထိုင္္သြားလိုေသာ မိန္းမေကာင္း မိန္းမျမတ္သည္ အထက္ေဖာ္ျပပါ တစ္ဆယ့္သံုးခ်က္တို႔ကို အထူးသတိျပဳ ဆင္ျခင္ၿပီး ဘဝတစ္ခုကို ေလးနက္စြာ က်င့္္သံုးေဆာက္တည္ရာ၏ ။
( ဟိေတာပေဒသ )

ဘဝတစ္ခုကို တန္ဖိုးထား ေဆာက္တည္ေသာ မိန္းမေကာင္း မိန္းမျမတ္မ်ား ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစ ။

Credit to ဝသုႏၶေရ ဤေျမပံသု သိလာထုလည္း

ျမ၀တီ

အျပည့္အစုံသုိ႔ »